Του Κίμωνα Αποστολόπουλου
Η κυβέρνηση, μετά το «Καλάθι του Νοικοκυριού», παρουσίασε και τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα posokanei η οποία επιτρέπει στους καταναλωτές να συγκρίνουν τις τιμές προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ενισχύει τη διαφάνεια και διευκολύνει τον πολίτη να εντοπίσει τις οικονομικότερες επιλογές.
Όμως η σύγκριση των τιμών δεν αρκεί όταν το πρόβλημα βρίσκεται στην ίδια τη διαμόρφωση των τιμών.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στο κρέας, στο γάλα και στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η κυρίαρχη ερμηνεία αποδίδει το φαινόμενο κυρίως στην αύξηση του ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ελλάδα αποτελείται από τρεις διαφορετικές συνιστώσες.
Η πρώτη είναι ο ενεργειακός πληθωρισμός, που προέρχεται από την αύξηση του κόστους ενέργειας, μεταφορών και πρώτων υλών.
Η δεύτερη είναι ο πληθωρισμός απληστίας (greedflation), ο οποίος συνδέεται με την υψηλή ολιγοπωλιακή συγκέντρωση της αγοράς, την περιορισμένη λειτουργία του ανταγωνισμού, τις εναρμονισμένες πρακτικές και την ευκολία με την οποία μετακυλίονται οι αυξήσεις στον καταναλωτή.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη αιτία, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει περιγραφεί επαρκώς στη δημόσια συζήτηση.
Την ονομάζω επιζωοτικό πληθωρισμό, ή πιο σύντομα ζωοπληθωρισμό.
Ως ζωοπληθωρισμός μπορεί να οριστεί η αύξηση των τιμών των ζωικών προϊόντων που προκαλείται από τη μείωση της προσφοράς λόγω επιζωοτιών, των μέτρων εκρίζωσης, της απώλειας ζωικού κεφαλαίου και της αύξησης του κόστους εκτροφής.
Δεν πρόκειται για πληθωρισμό που δημιουργείται επειδή αυξάνεται η ζήτηση, αλλά επειδή μειώνεται η παραγωγή.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, οι αναγκαστικές θανατώσεις ζώων, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και το αυξημένο κόστος βιοασφάλειας έχουν μειώσει την παραγωγική δυναμικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας. Όταν μειώνεται η παραγωγή γάλακτος και κρέατος, η άνοδος των τιμών είναι αναμενόμενη.
Υπό αυτό το πρίσμα, η λειτουργία του PosoKanei μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση μόνο ενός μέρους του προβλήματος: του πληθωρισμού απληστίας, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων.
Δεν μπορεί όμως να μειώσει το ενεργειακό κόστος, ούτε να αποκαταστήσει το ζωικό κεφάλαιο που χάθηκε από τις επιζωοτίες.
Αν θέλουμε πραγματική αποκλιμάκωση των τιμών, απαιτείται μια ολοκληρωμένη παραγωγική πολιτική.
Πρώτον, μείωση του κόστους παραγωγής μέσω φθηνότερης ενέργειας, αγροτικού πετρελαίου και στοχευμένων φορολογικών παρεμβάσεων, όπως η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα.
Δεύτερον, ουσιαστική ενίσχυση του ανταγωνισμού με ισχυρότερη εποπτεία της αγοράς, διαφάνεια στην αλυσίδα αξίας και αποτελεσματική λειτουργία της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Τρίτον, ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της ελληνικής κτηνοτροφίας: ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση των ζωονόσων, ενίσχυση της παραγωγής ζωοτροφών, προστασία της παραγωγικής γης και επενδύσεις στην καινοτομία και τη βιοασφάλεια.
Η παραγωγή τροφίμων δεν είναι απλώς ένας ακόμη οικονομικός κλάδος. Είναι στρατηγικό αγαθό, βασικός πυλώνας της εθνικής ανθεκτικότητας και προϋπόθεση διατροφικής ασφάλειας.
Η Ελλάδα δεν θα αντιμετωπίσει την ακρίβεια μόνο με πλατφόρμες σύγκρισης τιμών ή έκτακτα επιδόματα. Θα την αντιμετωπίσει όταν αυξήσει την εγχώρια παραγωγή, αποκαταστήσει την ισορροπία στην αγορά και επενδύσει ξανά στον πρωτογενή τομέα.
Η μάχη κατά του πληθωρισμού είναι, τελικά, μια μάχη υπέρ της παραγωγής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου