«Η αξιοπιστία της ενημέρωσης στον καιρό των Fake News

Θα μπορούσε να συμπυκνωθούν σε δέκα λόγους τα τρία τραπέζια της αξιοπρόσεχτης ημερίδας, που πραγματοποιήθηκε χθες το απόγευμα, Τετάρτης 22 Οκτωβρίου 2025, στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, του κτιρίου του στην πόλη.

Συνδιοργανωτές ήσαν το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου από κοινού με την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου, Νήσων, με αντικείμενο το θέμα: «Η αξιοπιστία της ενημέρωσης στον καιρό των Fake News», σε καιρό ακράτητης παραπληροφόρησης των πολιτών, αλλά και κάποιων πολιτικών, στην νέα εποχή του διαδικτύου που έχει έλθει και αντικαθιστά τον μέχρι πριν τέσσερις δεκαετίες, όπως ειπώθηκε, αν και ο διαχειριστής του Istologiou G. Mosxou θα έλεγε πως είναι πάνω από μισό αιώνα που άρχισαν δειλά-δειλά να εισαγάγονται στοιχεία της από το εξωτερικό, ενώ σήμερα προχωρούμε στο επόμενο βήμα που είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Την επαναλαμβάνουμε, χωρίς να έχουμε κατανοήσει πλήρως τον μηχανισμό λειτουργίας της και επιβολής της παραπληροφόρησης, που μέσω αυτής διαχέεται στο κοινό. Μπορεί εύκολα ο δημοσιογράφος να συλλέξει στοιχεία μέσω αυτής, χωρίς να χρειαστεί να καταφύγει σε τηλεφωνική αναζήτηση, βιβλιογραφική σύγκριση, τηλεοπτική έρευνα και γενικά αυτό που λέμε «φας φουτ»! Ο στενός χρόνος τον πιέζει να παραδώσει το άρθρο για δημοσίευση. Κι όταν αργότερα ψάξει καλά και αποδειχθεί ότι έχει πέσει θύμα φέικ νιους είναι αργά. Η διάδοση της ψευδούς πληροφόρησης έχει δοθεί μέσω του μέσου που εργάζεται και έχει αναπαραχθεί στο διαδίκτυο. Κι άλλωστε η διάρκεια ζωής των φέικ νιούς είναι περιορισμένη, γι αυτό άλλωστε κατασκευάζονται, όπως κατασκευάζονται, αλλά η αναπαραγωγή τους είναι απεριόριστη, αφού σε αυτό επικουρούν τα τρολ και άλλα μέσα που μισθοδοτούνται επί τούτου, από άγνωστες πηγές. Και μετά κατά το κοινώς λεγόμενο «πιάσ' τ' αβγό και κούρευτο»! Αυτά εν ολίγοις υποστηρίχθηκαν και δικαίως από έγκριτους δημοσιογράφους που κλήθηκαν να παρουσιάσουν την άποψή τους στα τρία τραπέζια της ημερίδας.

Ο Πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκος Κορτέσης κατά τον χαιρετισμό του υποστήριξε την ανάγκη να υπογράφονται τα άρθρα από κάθε αρθογράφο, που τα δημιουργεί, για να γίνεται αντιληπτό από πούθε προέρχονται, καθώς άρθρα κατευθυνόμενα από οικονομικούς κύκλους, προς όφελός τους, πλασάρονται σε δημοσιογράφους που τα υιοθετούν ανωνύμως.

Αρνητική ήταν η άποψη πως τα κοινωνικά δίκτυα δεν είναι για να παρέχουν ενημέρωση, ενώ αντιθέτως, από τον πρόεδρο της ΠΟΕΣΥ υποστηρίχθηκε πως τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης (μπλογκ, σάιτ, ιστοσελίδες κλπ) είναι αναγκαίες φωνές ενημέρωσης, που στα πρώτα χρόνια παρουσίας τους στην ελληνική επικαιρότητα είχαν αναδείξει αρκετά ζητήματα. Η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές έχει κατέλθει στο όριο του 40% και η αξιοπιστία των κλασικών ΜΜΕ, έχει κατέβει στην τελευταία θέση του καταλόγου των Ευρωπαϊκών ΜΜΕ, υποστήριξε ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ! Ειπώθηκε ακόμη από εισηγητή πως «η κυβερνητική θητεία του Κ. Σημίτη αποτέλεσε την χρυσή εποχή της χώρας», χωρίς να αναφερθεί στην σωρεία σκανδάλων από επώνυμους του χώρου, Τσοχατζόπουλος κ.α. Κι ακόμη έγινε προσπάθεια, μάλλον ατυχώς, να χρεωθεί ως φέικ νιους το δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου 2015, από την κυβέρνηση Τσίπρα, που όπως υποστήριξε ο ίδιος εισηγητής ενώ ο Τσίπρας υποσχέθηκε έξοδο από την ΕΕ και από το ευρώ, μετά το θριαμβευτικό αποτέλεσμα τα γύρισε. Ενώ στο ψηφοδέλτιο στην πίσω πλευρά δεν έγραφε αυτό, αλλά ρωτούσε τον κάθε ψηφοφόρο εάν συμφωνεί με την τακτική της ΕΕ κατά της Ελλάδας. Ήταν η εποχή που κατά τον αντικομμουνιστή δεξιότατο κύριο Σόιμπλερ και τον πεταγμένο στον κουβά των αχρήστων Ντάινσελμπλουμ «οι Έλληνες ήσαν τεμπέληδες και χαραμοφάηδες»! Και αυτό το εύρημα που υποστηρίχθηκε από το σύνολο των αντιπολιτευομένων στον Τσίπρα, μεταφέρθηκε χθες προχειρότατη προπαγάνδα στην χθεσινή συζήτηση! Το ανέφερα ως διαχειριστής του Istologiou G. Mosxou, για την ιστορία και μόνον. Διότι καθ' όλα τ' άλλα ήταν μία συζήτηση σοβαρότατη, που δεν της έπρεπε τέτοια απαξιωτική συμμετοχή!

Περιληπτικώς να αναφερθεί πως θίχθηκαν καίρια ζητήματα όπως: 1. «Η ενημέρωση ως δημόσιο αγαθό vs fake news, που είναι η νέα απειλή για τη δημοκρατία». Κάτι που διαπιστώνουμε κατά κόρον στις όσες εκλογικές αναμετρήσεις που έχουμε ζήσει. Αναπτύχθηκε στο πρώτο πάνελ από τον Δρ. Βασίλη Βασιλόπουλο, δημοσιογράφο, Δρ. Διακυβέρνησης των ΜΜΕ. Και τον Νίκο Φελέκη. Συντονιστής ο δημοσιογράφος Μιχ. Βασιλάκης. 2. «Η παραπληροφόρηση σε περίοδο πολέμου». Την αθλιότητα της οποίας ανέδειξε χθες το δεύτερο πάνελ, των πολεμικών ανταποκριτών του ΑΝΤ1 Νικόλα Βαφειάδη και Αδαμαντίας Λιόλιου. Συντονίστρια η δημοσιογράφος Νατάσσα Πατρινού. 3. «Συμμετοχή, εκλογές και παραπληροφόρηση». Που αναδείχθηκε, στο τρίτο πάνελ, από τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα και από τον Πρόεδρο της ΠΟΕΣΥ (Πανελλήνιας Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών) Δρ Σωτήρη Τριανταφύλλου. Για να καταδείξουν την ανάγκη σωστής πληροφόρησης και ενημέρωσης του πολίτη. Όπως γίνεται αντιληπτό, η ημερίδα είχε ως στόχο την ενίσχυση του δημόσιου διαλόγου γύρω από το φαινόμενο της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων, που στο παρελθόν έχουν πλήξει το σύνολο των μη ενημερωμένων πολιτών και αυτών που είναι ώριμοι να αφομοιώσουν οποιαδήποτε ψευδή πληροφορία, καθώς και των πολιτικών και να αναδείξει τις επιπτώσεις αυτής της αθλιότητας στην ενημέρωση, στη δημοκρατία και στην πολιτική συνοχή, καθώς και στην ανάγκη για καλλιέργεια κριτικής σκέψης και αξιολόγησης της πληροφορίας από τους πολίτες.

Συνοπτικά στον παρακάτω 10λογο θα μπορούσαμε να καθρεφτίσουμε τα συμπεράσματα από τρία τραπέζια της εκδήλωσης: 1. Χρειάζεται περισσότερη προσοχή στην αντιμετώπιση κάθε είδησης, ώστε να μην οδηγείται με την σκοπούμενη υπερπληροφόρηση στην απόρριψη της ενημέρωσης. 2. Άρα το φάρμακο είναι ο σωστά ενημερωμένος πολίτης. 3. Περισσότερη Δημοκρατία στις σχέσεις των πολιτών με το κράτος και απόρριψη εκ μέρους του πολίτη του πολωτικού λόγου. 4. Δημοκρατικός έλεγχος των ειδήσεων από αρμόδιο όργανο της Πολιτείας, με την συμμετοχή φορέων εκπροσωπούντων τους πολίτες. 5. Αντιμετώπιση από την Πολιτεία των σλαπ εκφοβιστικών μηνύσεων κατά δημοσιογράφων. Είναι επείγουσα η αντιslapp Ευρωπαϊκή Οδηγία. Ενθαρρυντική η απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, η οποία χαρακτηρίζει στρατηγική αγωγή κατά της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) την αγωγή του Γιώργου Μιχαλόπουλου, Προέδρου του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων (ΣΗΠΕ) και Διευθύνοντα Συμβούλου της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» κατά πέντε δημοσιογράφων, εκ των οποίων οι δύο είναι μέλη της ΕΣΗΕΑ. Με την αγωγή του ο κ. Μιχαλόπουλος ζητούσε να καταδικασθούν οι δημοσιογράφοι και απαιτούσε να του καταβάλουν υπέρογκη μάλιστα χρηματική αποζημίωση για ηθική βλάβη. 6. Τα άρθρα ενημέρωσης να είναι ενυπόγραφα. (Πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ) 7. Να στηριχθούν τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. (Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ) 8. Να γίνουν σεβαστά από την πολιτεία τα συνδικαλιστικά όργανα των δημοσιογράφων. 9. Να δοθούν αξιοπρεπείς μισθοί από τους ιδιοκτήτες των ΜΜΕ και να παρασχεθούν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. 10. Μα πάνω απ' όλα, υποχρέωση των Μέσων Ενημέρωσης είναι να διαμορφώνουν ενήμερους πολίτες, κοινωνικοποιημένους και πιο πολιτικοποιημένους. Διότι με την υπερπληροφόρηση αναγκάζουν τον πολίτη σε απόρριψη της πληροφόρηση, κάτι που επιδιώκουν οι έχοντες οικονομικά συμφέροντα και μη επιθυμούντες τον έλεγχο των πολιτών. (Πρόεδρος ΠΟΕΣΥ)

Με κριτική και συμπεράσματα έκλεισε την εκδήλωση ο πρώην Γιώργος Παπανδρέου, πρόεδρος του ιδρύματος Α. Παπανδρέου, που στο άνοιγμα της εκδήλωσης κατά τον χαιρετισμό του δεν παρέλειψε να αναφερθεί στα άπειρα φέικ νιούς που διακινήθηκαν από την Δεξιά εναντίον του στο διάστημα της πρωθυπουργίας του, ενώ προσπάθησε να αντικρούσει την κατηγορία περί ευθύνης του για είσοδο του ΔΝΤ το 2010 στην Ελλάδα, χώρα της ΕΕ και της δημιουργίας του οικονομικού ελλείμματος, που ξεκίνησε από τις πολιτικές των τότε κυρίαρχων του δικομματισμού, (ο ίδιος υπήρξε υπουργός Παιδείας) που ως πρωθυπουργού αργότερα του το ''φόρτωσαν'' και υποχρεώθηκε να το ομολογήσει στην ΕΕ που ζητούσε επιμόνως στοιχεία της ελλειμματικής οικονομικής κατάστασης. «Να το έκρυβα; Μα τότε θα ανακαλύπτονταν κάποτε και θα ήταν χειρότερη η θέση της χώρας στην ΕΕ» δικαιολογήθηκε. Κι εδώ, ας μην του το «φάμε» το δίκιο του!

Στην εκδήλωση έδωσαν παρών ο Συντονιστής του ΣΥΡΙΖΑ Αχαΐας Κώστας Μαλαμής, οι πρώην νομάρχες Αχαΐας Στάθης Αθανασόπουλος-Σερέτης, Δημήτρης Κατσικόπουλος και ο τέως περιφερειάρχης Απ. Κατσιφάρας, ο πρην δήμαρχος Πατρέων Ανδρέας Φούρας, ο πρώην Γενικός Γραμμ. του Υπ. Δικαιοσύνης Μαρίνος Σκανδάμης καθώς και πλήθος επώνυμων από το ΠΑΣΟΚ. Επίσης ο επικεφαλής περιφερειακής παράταξης «Πάτρα Σπουδαία και Πάλι» Βασίλης Αϊβαλής και κομματικοί από τον ΣΥΡΙΖΑ. Σε διπλανή αίθουσα στην διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκε έκθεση παλιών φύλλων εφημερίδων που προέρχονται από το αρχείο του Μουσείου Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ, με θέμα: "Η εκλογική συμμετοχή του Ανδρέα Παπανδρέου στην Αχαΐα από το 1961 έως το 1981".