Το περιεχόμενο της προκαταρκτικής συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν εκθείασε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντ. Τραμπ, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε μετά το τέλος της Συνόδου των G7. Επιχειρώντας να προσπεράσει τα ζόρια που αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο, κάτι που αντανακλάται και στους όρους του «μνημονίου κατανόησης», ισχυρίστηκε πως η συμφωνία αυτή «επιτυγχάνει όλα όσα θέλαμε και ακόμη περισσότερα».
Ωστόσο, επανέφερε τις απειλές για επανάληψη των βομβαρδισμών κατά του Ιράν, κάτι που είχε κάνει και νωρίτερα, όταν είχε υποστηρίξει πως το «μνημόνιο κατανόησης» που θα υπογραφεί την Παρασκευή στην Ελβετία δεν είναι μια οριστική συμφωνία.
Ο Ντ. Τραμπ δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου πως η προκαταρκτική συμφωνία οδηγεί στον τερματισμό της σύγκρουσης, προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και εξασφαλίζει ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, αλλά αν δεν επιτευχθεί συνολική συμφωνία εντός 60 ημερών «θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς». Ο ίδιος είπε πως υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν αναφέρονται στο «μνημόνιο κατανόησης», όμως «έχουμε μια αμοιβαία κατανόηση για ορισμένα θέματα χωρίς να τα έχουμε καταγράψει», και «αν δεν τηρήσουν αυτή την κατανόηση, πιθανότατα θα ξαναρχίσουμε να τους βομβαρδίζουμε. Είναι εκπληκτικό το τι μπορούν να κάνουν οι βόμβες».
Προηγουμένως, στις δηλώσεις που έκανε μετά την συνάντηση με τον Αιγύπτιο ομόλογο του, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ο Τραμπ δήλωσε πως «η συμφωνία δεν είναι οριστική, είναι ένα μνημόνιο κατανόησης. Και αν δεν μου αρέσει, θα επιστρέψουμε στο να τους πυροβολούμε, ρίχνοντας βόμβες στο κεφάλι τους».
Από την άλλη, ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως διπλωματική νίκη για τη χώρα του, τονίζοντας πως «δεν θα έπρεπε να αφήσουμε αυτή την ευκαιρία, η οποία θα μπορούσε να βγάλει τη χώρα από την παρούσα κατάσταση, να περάσει ανεκμετάλλευτη». Ο ίδιος πρόσθεσε με νόημα πως «τέτοιες ευκαιρίες είναι περιορισμένες και ενδεχομένως να μην παρουσιάζονταν ξανά».
Στην πραγματικότητα, η παραπομπή μιας σειράς κρίσιμων ζητημάτων στις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν μετά την υπογραφή του μνημονίου, αποτυπώνουν τον εύθραυστο και αβέβαιο χαρακτήρα αυτού του προσωρινού συμβιβασμού. Πόσο μάλλον όταν παραμένει η βασική αιτία της σύγκρουσης, η τεράστια όξυνση του ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού με επίκεντρο την αναμέτρηση ΗΠΑ - Κίνας για τη διεθνή πρωτοκαθεδρία που βάζει τη «σφραγίδα» της σε όλο τον πλανήτη.
Την ώρα που γίνονταν οι δηλώσεις Τραμπ, Αμερικανοί αξιωματούχοι δημοσίευαν το κείμενο 14 σημείων που -όπως υποστηρίζουν- περιλαμβάνει η προκαταρκτική συμφωνία με το Ιράν, το οποίο επιβεβαιώνει ότι πολλά ανοιχτά ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η άρση των κυρώσεων και το τελικό καθεστώς των Στενών του Ορμούζ θα αντιμετωπιστούν στα παζάρια που θα ξεκινήσουν μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης». Με βάση τα όσα δημοσιεύτηκαν από τις ΗΠΑ, οι δύο πλευρές «δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν την τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση».
Για τα Στενά του Ορμούζ αναφέρεται πως αμέσως μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης» οι ΗΠΑ «θα αρχίσουν αμέσως τη διαδικασία άρσης του ναυτικού αποκλεισμού και κάθε άλλου εμποδίου ή περιορισμού εις βάρος του Ιράν», ενώ «ο αποκλεισμός θα έχει τερματιστεί πλήρως εντός 30 ημερών». Αντίστοιχα, το Ιράν «θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει για διάστημα 60 ημερών την ασφαλή και χωρίς χρεώσεις διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα». Μάλιστα, για το μελλοντικό καθεστώς των Στενών και τη «νέα πραγματικότητα» που έχει επιβάλει το Ιράν, ορίζεται πως η Τεχεράνη θα ξεκινήσει διάλογο με το Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου «για τη μελλοντική διαχείριση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Στα 14 σημεία του «μνημονίου κατανόησης» που παρουσίασαν οι ΗΠΑ, αναφέρεται πως δύο πλευρές το υπογράφουν «για να κηρύξουν την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που παραπέμπεται στις διαπραγματεύσεις μετά την υπογραφή του μνημονίου, τονίζεται πως η Τεχεράνη «επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα». Οι δύο πλευρές συμφώνησαν «να διευθετήσουν το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού μέσω μηχανισμού που θα συμφωνηθεί από κοινού», θέτοντας ως «ελάχιστη μεθοδολογία» την αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου «επιτόπου υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας». Επίσης, θα διεξαχθούν συζητήσεις «για τον εμπλουτισμό ουρανίου και άλλες πυρηνικές ανάγκες του Ιράν στο πλαίσιο μιας αμοιβαία αποδεκτής τελικής συμφωνίας».
Συνεχίζονται οι δολοφονικές επιθέσεις στον Λίβανο
Την ίδια ώρα, η συνέχιση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο ενισχύει την αβεβαιότητα για την έκβαση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Σύμφωνα με το Al Jazeera και λιβανέζικα μέσα, υπάρχουν αναφορές για ισραηλινές επιδρομές με drones και πυρά πυροβολικού σε χωριά γύρω από την πόλη Ναμπατιέχ, την παρακείμενη πόλη Κφαρ Τεμπνίτ, αλλά και την Τύρο.
Στο φόντο των νέων επιθέσεων, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως πέντε στρατιώτες του τραυματίστηκαν (ο ένας σοβαρά) στη Κφαρ Τεμπνίτ από drone γεμάτα εκρηκτικά της Χεζμπολάχ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, επιβεβαίωσε πως μίλησε με τον τζιχαντιστή πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ Σάρα, σχετικά με την καταπολέμηση της Χεζμπολάχ, χωρίς να δώσει άλλες λεπτομέρειες. Χθες, ο Τραμπ είχε δηλώσει πως πρότεινε στο Ισραήλ «να αφήσει τη Συρία να φροντίσει τη Χεζμπολάχ, επειδή θα έκαναν καλύτερη δουλειά».
Σήμερα, όταν ρωτήθηκε εάν θέλει να σταματήσει το Ισραήλ την εκστρατεία εναντίον της Χεζμπολάχ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απάντησε: «Όχι, θέλω το Ισραήλ να μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του, αλλά θέλω να επιδείξει καλή κρίση». Στη συνέντευξη Τύπου, είπε πως είχε μια «μικρή διαφωνία» με τον Νετανιάχου σχετικά με τον Λίβανο, καθώς θα έπρεπε να δείξει «λίγο πιο ήπια στάση», αλλά γενικά η συνεργασία τους είναι «καταπληκτική».
Ο ισραηλινός πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον, υποστήριξε ότι η συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη είναι «πολύ κακή» για το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου. Σε σχόλιο του στο ισραηλινό κανάλι 14, δήλωσε ότι ο Τραμπ προσπαθώντας να τερματίσει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατό, επέτρεψε στο Ιράν να «βελτιώσει» τη θέση του.
Το ιδιωτικό υπερταμείο των 300 δισ.
Στα 14 σημεία αναφέρεται ότι «οι ΗΠΑ δεσμεύονται, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, να διαμορφώσουν ένα οριστικό σχέδιο ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου θα καθοριστεί στην τελική συμφωνία εντός 60 ημερών. Οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τις σχετικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές».
Προηγουμένως, το Reuters είχε κάνει λόγο για τη συγκρότηση ενός ιδιωτικού επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων σχεδιασμένο για την ενίσχυση των επενδύσεων στο Ιράν.Σύμφωνα με δηλώσεις που έκανε πηγή που έχει γνώση της συμφωνίας, το ταμείο έχει στόχο να προσφέρει και στις δύο πλευρές οικονομικά κίνητρα για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Το Reuters αναφέρει ότι υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις για περισσότερο από το μισό ποσό και ότι θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια. Το ταμείο αυτό είναι ένα ιδιωτικό επενδυτικό μέσο, όχι ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, και δεν θα περιλαμβάνει κυβερνητικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, ανέφερε η πηγή που επικαλείται το πρακτορείο, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμευτούν για χρηματοδότηση.
Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει ότι δεν θα τα παρείχε. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο θα ονομάζεται Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης. Ο μηχανισμός προβλέπει ότι οι χώρες της περιφέρειας θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, σημείωσε η ιρανική πηγή. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης υποδομών που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια, αεροδρόμια.
Ο Ντ. Τραμπ πάντως χαρακτήρισε σήμερα «ψευδή» τα δημοσιεύματα για 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφάλαια ανοικοδόμησης, δηλώνοντας ότι από τις ΗΠΑ δεν θα δοθούν «ούτε 10 σεντς», αν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για κάποιες ιδιωτικές επενδύσεις.
Έτοιμοι για εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ οι Ευρωπαίοι
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, χαιρέτισε τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν. «Η αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ένα τεράστιο βήμα μπροστά και ξέρω πως πολλοί σύμμαχοι, μέσω της γαλλο-βρετανικής πρωτοβουλίας, είναι έτοιμοι να την υποστηρίξουν», είπε.
Επίσης, ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρ. Μερτς, εξέφρασε την πρόθεση της Γερμανίας να βοηθήσει στην «υποστήριξη» της συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια στρατιωτική αποστολή στο Στενό του Ορμούζ, ενώ ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γ. Βάντεφουλ, είχε εκφράσει προηγουμένως το ενδιαφέρον της χώρας του να συμμετάσχει σε μια τέτοια επιχείρηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου