Ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κατέθεσε ο Βουλευτής Πρέβεζας και Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Κώστας Μπάρκας, μαζί με δέκα ακόμη βουλευτές, σχετικά με το φαινόμενο της «ψηφιακής κόπωσης» των μαθητών και τις επιπτώσεις της αυξανόμενης χρήσης ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών στην υγεία και τις σχολικές επιδόσεις τους.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, τα τελευταία χρόνια η χρήση ψηφιακών εργαλείων και πλατφορμών στην εκπαίδευση –όπως e-class, ψηφιακά βιβλία, πλατφόρμες αξιολόγησης και εφαρμογές επικοινωνίας σχολείου-μαθητών και γονέων– έχει αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να εντείνεται ο καθημερινός χρόνος έκθεσης των μαθητών σε οθόνες στο πλαίσιο της σχολικής διαδικασίας.
Παρότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης και στη διεύρυνση της πρόσβασης στη γνώση, επιστημονικές μελέτες καταγράφουν την εμφάνιση φαινομένων «ψηφιακής κόπωσης» σε μαθητές και εφήβους, με συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου, άγχος επίδοσης, σχολική εξουθένωση, πονοκεφάλους και οφθαλμική κόπωση. Παράλληλα, η αυξημένη χρήση ψηφιακών συσκευών συνδέεται διεθνώς και με την αύξηση της μυωπίας στους νέους.
Επιπλέον, διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης χρησιμοποιεί ταυτόχρονα πολλαπλές ψηφιακές εφαρμογές κατά τη διάρκεια της μελέτης (multitasking), γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή απόδοση. Ταυτόχρονα, καταγράφονται αυξημένα ποσοστά προβληματικής χρήσης ψηφιακών μέσων και κοινωνικών δικτύων, με επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των εφήβων.
Οι βουλευτές επισημαίνουν ακόμη ότι δεν είναι απολύτως σαφές το πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών που χρησιμοποιούνται στα σχολεία, ιδίως ως προς τα δεδομένα που συλλέγονται για τους μαθητές, τον χρόνο τήρησής τους και τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων ανηλίκων.
Με την ερώτησή τους ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας να διευκρινίσει, μεταξύ άλλων:
- αν υπάρχει πλήρης χαρτογράφηση των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση,
- ποια μέτρα λαμβάνονται για την πρόληψη φαινομένων «ψηφιακής κόπωσης» στους μαθητές,
- αν υπάρχει στρατηγικό πλαίσιο ή συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα για τη μελέτη των επιπτώσεων της εντατικής χρήσης ψηφιακών εργαλείων στην ψυχική υγεία και τις επιδόσεις των μαθητών,
- καθώς και ποια μέτρα λαμβάνονται για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων.
Οι ερωτώντες βουλευτές καλούν την κυβέρνηση να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατευθυντήριων οδηγιών για την ισορροπημένη και ασφαλή χρήση ψηφιακών εργαλείων στην εκπαίδευση, ώστε να προστατεύεται η ψυχική και σωματική υγεία των μαθητών και να διασφαλίζεται η ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ακολουθεί η Ερώτηση.
Αθήνα, 16 Μαρτίου 2026
Ερώτηση
Προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
ΘΕΜΑ: «Ψηφιακή κόπωση των μαθητών και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και τις επιδόσεις τους από τη χρήση εκπαιδευτικών πλατφορμών»
Τα τελευταία χρόνια η χρήση ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών (e-class, e-books, πλατφόρμες αξιολόγησης, εφαρμογές επικοινωνίας σχολείου-μαθητών και γονέων κ.λπ.) έχει ενταθεί σημαντικά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, αυξάνοντας τον καθημερινό χρόνο έκθεσης των μαθητών σε οθόνες στο πλαίσιο της σχολικής διαδικασίας. Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων μπορεί να συμβάλει θετικά στην πρόσβαση στη γνώση και στον εκσυγχρονισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ωστόσο, η ολοένα και μεγαλύτερη εξάρτηση από ψηφιακές πλατφόρμες δημιουργεί και νέα ζητήματα που σχετίζονται με την υγεία, τη συγκέντρωση και τη συνολική μαθησιακή εμπειρία των μαθητών.
Διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές έρευνες καταγράφουν την εμφάνιση φαινομένων «ψηφιακής κόπωσης» σε μαθητές και εφήβους, με συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου, άγχος επίδοσης, σχολική εξουθένωση, πονοκεφάλους και οφθαλμική κόπωση. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η αυξημένη χρήση ψηφιακών συσκευών σχετίζεται με την αύξηση της μυωπίας στους νέους διεθνώς.
Επιπλέον, σύμφωνα με διεθνείς έρευνες για τις ψηφιακές δεξιότητες των μαθητών, σημαντικό ποσοστό μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης χρησιμοποιεί ταυτόχρονα πολλαπλές ψηφιακές εφαρμογές κατά τη διάρκεια της μελέτης (multitasking), γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή απόδοση. Παράλληλα, στοιχεία ερευνών για την υγεία των εφήβων καταγράφουν αυξημένα ποσοστά προβληματικής χρήσης ψηφιακών μέσων και κοινωνικών δικτύων, με επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Την ίδια στιγμή, δεν είναι σαφές το πλήρες πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών που χρησιμοποιούνται στο σχολικό περιβάλλον, ιδίως σε ό,τι αφορά τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων μαθητών (όπως χρόνος σύνδεσης, επιδόσεις, δραστηριότητα χρήσης), τη διάρκεια τήρησής τους και τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων ανηλίκων.
Επειδή τα τελευταία χρόνια η χρήση ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών στην εκπαιδευτική διαδικασία αυξάνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα την εντατικοποίηση της καθημερινής έκθεσης των μαθητών σε ψηφιακές οθόνες,
Επειδή διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές έρευνες αναδεικνύουν την εμφάνιση φαινομένων «ψηφιακής κόπωσης» σε μαθητές και εφήβους, με συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου, άγχος επίδοσης, σχολική εξουθένωση, πονοκεφάλους και οφθαλμική κόπωση,
Επειδή σύμφωνα με διεθνείς μελέτες για την υγεία των εφήβων, η υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων και κοινωνικών δικτύων συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, καταθλιπτικών συμπτωμάτων και προβλημάτων ύπνου στους μαθητές,
Επειδή στοιχεία διεθνών ερευνών για τις ψηφιακές δεξιότητες των μαθητών καταγράφουν ότι σημαντικό ποσοστό μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης χρησιμοποιεί ταυτόχρονα πολλαπλές ψηφιακές εφαρμογές κατά τη διάρκεια της μελέτης (multitasking), γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή απόδοση,
Επειδή επιστημονικές προβλέψεις για τη δημόσια υγεία επισημαίνουν ότι η αυξημένη έκθεση παιδιών και εφήβων σε οθόνες συνδέεται με σημαντική αύξηση της μυωπίας διεθνώς τις επόμενες δεκαετίες,
Επειδή δεν είναι πλήρως σαφές το πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών που χρησιμοποιούνται στο σχολικό περιβάλλον, ιδίως ως προς τα δεδομένα που συλλέγονται για τους μαθητές, τη διάρκεια τήρησής τους και τις εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων ανηλίκων,
Επειδή δεν έχει παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο εθνικό πλαίσιο κατευθυντήριων οδηγιών για την ισορροπημένη και ασφαλή χρήση ψηφιακών εργαλείων στην εκπαίδευση, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα υπερβολικής έκθεσης σε οθόνες και να προστατεύεται η ψυχική και σωματική υγεία των μαθητών.
Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
- Διαθέτει το Υπουργείο Παιδείας πλήρη χαρτογράφηση των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών που χρησιμοποιούνται σήμερα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση καθώς και στοιχεία για τον αριθμό των μαθητών που τις χρησιμοποιούν, τα είδη δεδομένων που συλλέγονται και τη διάρκεια τήρησής τους;
- Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχει προχωρήσει ή προτίθεται να προχωρήσει το Υπουργείο για την πρόληψη φαινομένων «ψηφιακής κόπωσης» στους μαθητές, όπως η έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για τη διάρκεια χρήσης οθονών, τα διαλείμματα από ψηφιακές συσκευές, καθώς και προγράμματα ενημέρωσης μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών;
- Υπάρχει στρατηγικό πλαίσιο ή συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικούς φορείς για τη συστηματική μελέτη των επιπτώσεων της εντατικής χρήσης ψηφιακών εκπαιδευτικών εργαλείων στην ψυχική υγεία, τη συγκέντρωση, τον ύπνο και τις σχολικές επιδόσεις των μαθητών; Αν ναι, ποια είναι τα βασικά ευρήματα έως σήμερα;
- Ποια μέτρα λαμβάνονται για τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών με το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, ιδίως όσον αφορά ανηλίκους, σε ζητήματα ενημέρωσης, συγκατάθεσης, σκοπού επεξεργασίας, χρόνου τήρησης και δικαιωμάτων πρόσβασης ή διαγραφής;
- Προτίθεται το Υπουργείο να θεσπίσει ενιαίες προδιαγραφές λειτουργίας για τις ψηφιακές εκπαιδευτικές πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται στο σχολικό περιβάλλον, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, της προστασίας της υγείας των μαθητών και της ασφάλειας των δεδομένων τους;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Μπάρκας Κώστας
Τσαπανίδου Πόπη
Βέττα Καλλιόπη
Γιαννούλης Χρήστος
Δούρου Ρένα
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μαμουλάκης Χάρης
Νοτοπούλου Κατερίνα
Παπαηλιού Γιώργος
Παναγιωτόπουλος Αντρέας
Ψυχογιός Γιώργος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου