Η απάντηση βρίσκεται στον χαρακτήρα του ίδιου του κράτους!
«Στο ίδιο έργο θεατές», «μπάχαλο», «τι 'χες Γιάννη, τι 'χα πάντα». Αυτά και άλλα ακούγονται πάλι πάνω στα αποκαΐδια, μαζί με την απαραίτητη φιλολογία και «μετρολογία» των διαφόρων ειδικών που για μια ακόμα φορά σπεύδουν είτε να καλύψουν με επιστημονικοφάνεια τα τεράστια κενά στην πρόληψη και στη δασοπυρόσβεση, είτε να στοιχειοθετήσουν τα περί «ανικανότητας» κυβέρνησης και κρατικού μηχανισμού, περιγράφοντας το τι θα έπρεπε να έχει γίνει.
Καπνός και αιθάλη έως την επόμενη φορά, «αμείλικτα» ερωτήματα ακίνδυνα ή χωρίς απαντήσεις. Το πραγματικό ερώτημα όμως είναι γιατί, ενώ όλοι γνωρίζουν τι χρειάζεται, αυτό δεν γίνεται ποτέ στον βαθμό που απαιτείται.
Η απάντηση βρίσκεται στον χαρακτήρα του ίδιου του κράτους. Ενος κράτους που επειδή είναι κράτος καπιταλιστικό, όλες οι κυβερνήσεις, όλοι οι μηχανισμοί, οι υπηρεσίες είναι «φτιαγμένα» για να λειτουργούν με ένα και μοναδικό κριτήριο, την υπεράσπιση των ταξικών συμφερόντων των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Ετσι, για παράδειγμα, αξιολογούνται τα πάντα με το ζύγι του «κόστους» και του «οφέλους» για το κεφάλαιο. Σε αυτό το πλαίσιο η αντιπυρική πρόληψη δεν αντιμετωπίζεται ως κοινωνική ανάγκη αλλά ως δαπάνη. Γιατί η αντιπυρική προστασία, η δασοπροστασία, τα αντιπλημμυρικά έργα, η αντισεισμική θωράκιση κ.λπ. δεν παράγουν άμεση κερδοφορία. Δεν αυξάνουν τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων. Γι' αυτό βρίσκονται διαρκώς πίσω στις προτεραιότητες, αποτελούν έργα «μη επιλέξιμα», μπαίνουν στον Προκρούστη των «δημοσιονομικών ορίων» και «περιορισμών». Αντιθέτως, όταν πρόκειται για επενδύσεις που εξασφαλίζουν νέα πεδία κερδοφορίας, για επιδοτήσεις, φοροαπαλλαγές ή έργα που υπηρετούν επιχειρηματικά συμφέροντα, τις προτεραιότητες της πολεμικής οικονομίας, οι «δημοσιονομικοί περιορισμοί» εξαφανίζονται ως διά μαγείας. Την ίδια στιγμή ο κρατικός προϋπολογισμός, που στηρίζεται στη φοροληστεία των εργαζόμενων και λαϊκών δυνάμεων, ιεραρχεί δαπάνες για την ενίσχυση του κατασταλτικού ρόλου του κράτους, αλλά και για την συμμετοχή του στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και πολέμους στο πλαίσιο των «συμμαχιών» στις οποίες είναι μέλος (ΝΑΤΟ, ΕΕ) κ.λπ.
Το ίδιο έργο το βλέπουμε εδώ και χρόνια, με όλες τις κυβερνήσεις. Το ίδιο έργο το βλέπουμε και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και συνολικά στον καπιταλιστικό κόσμο. Πυρκαγιές, πλημμύρες, βιομηχανικά δυστυχήματα, καταρρεύσεις υποδομών, «Τέμπη» παντού. Παντού η ίδια λογική... Η προστασία της ανθρώπινης ζωής υποχωρεί όταν συγκρούεται με την κερδοφορία του κεφαλαίου.
Οι κατευθύνσεις της ΕΕ για τη διαρκή δημοσιονομική πειθαρχία, τον περιορισμό των κρατικών δαπανών και την εμπορευματοποίηση κρίσιμων τομέων είναι αποκαλυπτικές. Η Πολιτική Προστασία αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο με κριτήρια προετοιμασίας για τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και όχι προστασίας της ζωής και της περιουσίας του λαού. Αλλωστε είναι γνωστή η κατεύθυνση που λέει «καλύτερα αποζημιώσεις παρά υποδομές», τη στιγμή μάλιστα που προωθούνται μέτρα που ανοίγουν ένα μεγάλο πεδίο κερδοφορίας για μεγάλους ασφαλιστικούς ομίλους, αποθεώνοντας ταυτόχρονα την ατομική ευθύνη.
Γι' αυτό οι φυσικές καταστροφές επαναλαμβάνονται με τέτοια συνέπεια. Οχι επειδή η φύση «εκδικείται», ούτε επειδή κάποιοι δεν γνώριζαν τι έπρεπε να γίνει. Επαναλαμβάνονται γιατί η ανάπτυξη σχεδιάζεται με γνώμονα την κερδοφορία των λίγων και όχι την προστασία των αναγκών των πολλών.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο του επιλεκτικά «ανίκανου» αστικού κράτους. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό όταν πρόκειται να υπηρετήσει την κερδοφορία του κεφαλαίου, γίνεται όμως διαρκώς «ανήμπορο» όταν καλείται να προστατεύσει τον λαό και το φυσικό περιβάλλον. Και αυτό αποτελεί συστατικό στοιχείο, βρίσκεται «γραμμένο στο DNA» του αστικού κράτους, που είναι κράτος του κεφαλαίου και γι' αυτό αλλάζει μόνο προς το χειρότερο με τα χρόνια, υπηρετώντας τα συμφέροντα και την κερδοφορία του κεφαλαίου.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι μόνο πόσους πυροσβέστες θα προσλάβεις, ή πόσα εναέρια μέσα θα έχεις. Το πραγματικό ερώτημα είναι με ποιο κριτήριο λειτουργείς και σχεδιάζεις συνολικά. Αν η πρόληψη θεωρείται κόστος, αν οι υποδομές αντιμετωπίζονται ως δαπάνη που πρέπει να περιοριστεί, αν η Πολιτική Προστασία μετατρέπεται σε κρίκο της πολεμικής προετοιμασίας των ΝΑΤΟ - ΕΕ, αν η προστασία της ανθρώπινης ζωής μπαίνει στη ζυγαριά μαζί με τους δημοσιονομικούς στόχους και την κερδοφορία των λίγων που παρασιτούν σε βάρος των πολλών, τότε το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο. Οι καταστροφές ολοένα και θα αυξάνονται. Γίνονται οι προβλέψιμες συνέπειες ενός τρόπου ανάπτυξης που αντιμετωπίζει την ανθρώπινη ζωή ως μεταβλητή του «κόστους» και της κερδοφορίας των καπιταλιστικών επιχειρήσεων.
Ο λαός όμως δεν έχει ανάγκη από αστούς πολιτικάντηδες που εμφανίζονται μπροστά στις κάμερες κάθε φορά που καίγεται η χώρα για να υποσχεθούν προσλήψεις, αποζημιώσεις και καλύτερο σχεδιασμό. Δεν έχει ανάγκη από δικαιολογίες που έχουν γίνει πιπίλα στο στόμα των κυβερνήσεων. Δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος που είναι ανύπαρκτο όταν πρέπει να προστατεύσει τη ζωή και την περιουσία του λαού, αλλά πανίσχυρο όταν πρόκειται να συμμετέχει στο μακέλεμα άλλων λαών, πρωτοστατώντας στους επικίνδυνους σχεδιασμούς των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ, όταν πρόκειται να επιβάλει αντιλαϊκούς νόμους, να βγάλει σε πλειστηριασμό τα σπίτια του κοσμάκη, να περιορίσει δικαιώματα ή να καταστείλει αγώνες, να προστατέψει με κάθε τρόπο τον κύριο και πραγματικό αντίπαλο, την τάξη των εκμεταλλευτών.
Εχει ανάγκη από έναν εντελώς διαφορετικό προσανατολισμό, που έρχεται σε σύγκρουση με το υπάρχον σύστημα, τον καπιταλισμό και τους νόμους του, έναν προσανατολισμό όπου η προστασία της ανθρώπινης ζωής, του περιβάλλοντος και του φυσικού πλούτου θα αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, ένα κράτος που θα σχεδιάζει με κριτήριο τις ανάγκες των πολλών και όχι τα κέρδη των λίγων.
Τι σημαίνει όμως στην πράξη μια κοινωνία που οργανώνεται με κριτήριο τις ανάγκες των πολλών, του εργαζόμενου λαού;
Σημαίνει ότι τα μέσα παραγωγής, οι υποδομές, η Ενέργεια, οι Μεταφορές, οι Τηλεπικοινωνίες, τα λιμάνια, η γη, ο φυσικός πλούτος, παύουν να αποτελούν πεδίο κερδοφορίας των λίγων και γίνονται κοινωνική ιδιοκτησία. Δεν λειτουργούν πλέον με κριτήριο το επιχειρηματικό κέρδος, αλλά ως κοινωνικά αγαθά, στην υπηρεσία των αναγκών της πλειοψηφίας.
Σημαίνει ότι η ανάπτυξη δεν αφήνεται στην «αγορά», αλλά οργανώνεται με ενιαίο επιστημονικό, κεντρικό σχεδιασμό. Οι υποδομές, η Πολιτική Προστασία, η Υγεία, η Παιδεία, οι Μεταφορές, η παραγωγή σχεδιάζονται συντονισμένα, αξιοποιώντας όλες τις επιστημονικές δυνατότητες της εποχής, ώστε να προλαμβάνονται οι καταστροφές και να εξασφαλίζεται η προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Σημαίνει ακόμα ότι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα από τον καθέναν τις ανάγκες κάθε χώρου, ασκούν εργατικό έλεγχο. Οι πυροσβέστες, οι δασολόγοι, οι μηχανικοί, οι υγειονομικοί, οι εργαζόμενοι στις Μεταφορές και σε κάθε κλάδο δεν αντιμετωπίζονται ως απλοί εκτελεστές εντολών, αλλά συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό, στον έλεγχο και στη λειτουργία της παραγωγής και των υπηρεσιών.
Πάνω απ' όλα, σημαίνει μια νέα μορφή εξουσίας, την εργατική εξουσία. Μια εξουσία όπου αυτοί που παράγουν τον κοινωνικό πλούτο αποφασίζουν και για την αξιοποίησή του, με θεσμούς πραγματικής λαϊκής συμμετοχής, αιρετούς και ανακλητούς εκπροσώπους και ουσιαστικό κοινωνικό έλεγχο σε κάθε επίπεδο.
Γιατί μόνο όταν η οικονομία λειτουργεί έτσι, με κοινωνική ιδιοκτησία, επιστημονικό σχεδιασμό και εργατική εξουσία, μπορούν η ανθρώπινη ζωή και οι ανάγκες του λαού να γίνουν η αδιαπραγμάτευτη αφετηρία κάθε σχεδιασμού.
Αυτή είναι η μόνη διέξοδος που απαντά στην αιτία του προβλήματος και όχι μόνο στα συμπτώματά του. Αυτός είναι ο σοσιαλισμός. Ο σοσιαλισμός δεν είναι μια αφηρημένη ιδέα για ένα μακρινό μέλλον. Είναι η απάντηση στο ερώτημα που γεννά κάθε πυρκαγιά, κάθε πλημμύρα, κάθε έγκλημα «Τεμπών», κάθε εργοδοτικό έγκλημα: Μπορούν να συμβαδίζουν τα κέρδη των λίγων με τις ανάγκες, τις ζωές, τα όνειρα των πολλών; Η απάντηση είναι όχι! Ομως αυτό προϋποθέτει την ανατροπή του σημερινού καπιταλιστικού συστήματος, της εξουσίας, του κράτους του. Σημαίνει το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα να γκρεμιστεί, για να φύγει από τη μέση το βασικό εμπόδιο, το καπιταλιστικό κέρδος. Σημαίνει σήμερα αυτό το «δεν πάει άλλο», που ακούγεται από πολλούς, να μετατραπεί σε συνειδητή πολιτική στάση με συγκεκριμένη, αντικαπιταλιστική κατεύθυνση, με τον λαό πρωταγωνιστή και όχι θεατή των εξελίξεων!
Οι φωτιές μπορεί να ξεκινούν από μια σπίθα. Οι τραγωδίες όμως γεννιούνται πολύ πριν ανάψει η πρώτη φλόγα. Γεννιούνται εκεί όπου η πρόληψη θεωρείται περιττό κόστος, η ανθρώπινη ζωή υποχωρεί μπροστά στην κερδοφορία του κεφαλαίου και οι πολιτικές ευθύνες θάβονται κάθε χρόνο κάτω από τις στάχτες. Οι στάχτες όμως θα σκορπίσουν. Το ερώτημα είναι αν μαζί τους θα σκορπίσει και η οργή που νιώθουμε, ή αν θα γίνει η φωτιά που θα κάψει οριστικά την πολιτική που μας αφήνει κάθε χρόνο να μετράμε τις ίδιες πληγές...
(Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου