Επικοινωνιακά Πυροτεχνήματα - Θεσμικές Παγίδες

 

Ο Μεγάλος Εμπαιγμός της Νοσηλευτικής !

ΕΛΑΣ: «Λίγο πριν τις εκλογές, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα ακόμη πακέτο θεσμικών παρεμβάσεων και οικονομικών παροχών προς τη νοσηλευτική κοινότητα. Στόχος, λένε, να αντιστραφεί το κύμα φυγής». Είναι όμως έτσι;

Από τον Τομέα Υγείας της ΕΛ.Α.Σ. και τους: Αντώνη Παπάζογλου, Δημήτρη Τζιάλλα, Δημήτρη Δημητρέλη, Παναγιώτη Παντέλη και Σταύρο Θεολόγου, δόθηκε στη δημοσιότητα η παρακ'ατω ανακοίνωση, ως απάντηση στην κυβερνητική γαλαντομία για τους νοσηλευτές, που που είναι γεμάτη με ψέμα.

Αναλυτικά αναφέρουν:

«Λίγο πριν τις εκλογές, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα ακόμη πακέτο θεσμικών παρεμβάσεων και οικονομικών παροχών προς τη νοσηλευτική κοινότητα. Στόχος, λένε, να αντιστραφεί το κύμα φυγής και απαξίωσης από το επάγγελμα και να ενισχυθεί αποτελεσματικά το ΕΣΥ. Κάθε καλόπιστος πολίτης καλείται να πιστέψει ότι η κυβέρνηση εξάντλησε τη γενναιοδωρία της: με την ρύθμιση του πάγιου αιτήματος για τα ΒΑΕ (Ν. 5316/26), την δημοκρατική αναμόρφωση του συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων (Ν. 5331/26), τις ολοκληρωμένες θεσμικές ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος, την καθιέρωση του Ενιαίου Κλάδου Νοσηλευτών, την θεσμική παρέμβαση με τον κλινικό εκπαιδευτή και τον εφημερεύοντα νοσηλευτή, την θωράκιση στην αντιποίηση επαγγέλματος (άρθρα 39–42 στη διαβούλευση) και φυσικά, «γενναίες» αυξήσεις 500 ευρώ τον χρόνο (από τέλος του 2027).

Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Οι νοσηλευτές της βάρδιας, αυτοί που δουλεύουν νύχτες, απογεύματα και αργίες στις πιο αντίξοες συνθήκες, ξέρουν πολύ καλά την πραγματικότητα. Την αναγνωρίζουν από την εγκατάλειψη, την υποστελέχωση, τη μισθολογική εξαθλίωση και την καθημερινή υπέρβαση που κάνουν για να κρατηθεί το σύστημα όρθιο. Η κυβερνητική πολιτική των τελευταίων ετών δεν έδωσε λύσεις. Κατέφυγε σε θεσμικούς ελιγμούς, ρυθμίσεις «βιτρίνας» και προεκλογικά «καθρεφτάκια».

Ας δούμε, λοιπόν την πραγματικότητα των 5 κυριότερων σημείων του αφηγήματος της κυβέρνησης, πέρα από το δημαγωγικό «καλύτερο ΕΣΥ όλων των εποχών».

 

1. Το ψευδές αφήγημα της «έλλειψης νοσηλευτών»

Ο πρωθυπουργικός ισχυρισμός ότι «δεν βρίσκουμε νοσηλευτές για να προσλάβουμε» καταρρίπτεται από τα επίσημα στοιχεία του ΑΣΕΠ. Νοσηλευτές υπάρχουν, συνειδητή κυβερνητική πρόθεση να προσληφθούν δεν υπάρχει. Στις δύο μόλις προκηρύξεις για μόνιμο νοσηλευτικό προσωπικό στα επτά χρόνια διακυβέρνησης: 7Κ/2022 (3.720 θέσεις) και 4Κ/2026 (1.654 θέσεις), υποβλήθηκαν συνολικά 30.608 αιτήσεις. Υπερκάλυψη άνω του 600%. Την ίδια στιγμή, το μόνιμο υγειονομικό προσωπικό μειώθηκε από 79.177 τον Ιούλιο του 2019 σε 72.031 τον Μάιο του 2026. Καθαρή απώλεια 7.146 μόνιμων υγειονομικών.

Η επιλογή είναι σαφής: ανακύκλωση της ομηρίας των ελαστικών μορφών εργασίας – συμβασιούχοι, επικουρικοί, ΔΥΠΑ – και άρνηση προκήρυξης των 15.000 μόνιμων θέσεων που έχει πραγματικά ανάγκη το ΕΣΥ.

 

2. Μισθολογική απαξίωση και τα «καθρεφτάκια» της ΔΕΘ

Ένας πρωτοδιοριζόμενος νοσηλευτής αμείβεται σήμερα με 750–890 ευρώ καθαρά. Ένας μετακλητός σε υπουργικό γραφείο ξεκινά με 1.500–1.700 ευρώ. Οι διεθνείς δείκτες υγείας αποτυπώνουν την κατάρρευση από την υποστελέχωση και την έλλειψη κινήτρων. Η Ελλάδα έχει τον χαμηλότερο δείκτη νοσηλευτών ανά κλίνη, μόλις 0,58, και τη χαμηλότερη αναλογία νοσηλευτών ανά 1.000 κατοίκους, 2,2 έναντι 8,5 του μέσου όρου της Ε.Ε. Οι ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες των πολιτών αγγίζουν το 22%, έναντι 3,6% στην Ε.Ε. Το 44% των θέσεων στις Πανεπιστημιακές Σχολές Νοσηλευτικής μένει ακάλυπτο λόγω της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Οι αποχωρήσεις νοσηλευτών τα χρόνια της κρίσης και της πανδημίας ξεπέρασαν τις 12.000.

Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ για ετήσιο επίδομα 500 ευρώ μικτά από τον Δεκέμβρη του 2027 (1,37 ευρώ την ημέρα), είναι εμπαιγμός για όσους σηκώνουν το βάρος των νοσοκομείων. Χωρίς αξιοπρεπείς εισαγωγικούς μισθούς, ασφαλείς αναλογίες/ασθενή και πραγματικά υλικά κίνητρα, η αιμορραγία προσωπικού θα συνεχιστεί και η δημόσια υγεία θα οδηγηθεί για άλλη μια φορά σε ανθρωπιστική κρίση.

 

3. Η απάτη του «Ενιαίου Κλάδου» στο άρθρο 42 στο υπό διαβούλευση Νομοσχέδιο

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη συνειδητή πολιτική εξαπάτηση. Το άρθρο 42 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου δεν συνιστά σύσταση Ενιαίου Κλάδου, αλλά προσθέτει κατηγορίες με την προσθήκη της φράσης «Ε.Σ.Υ.» στους ήδη υπάρχοντες κλάδους του Προσοντολογίου / Κλαδολογίου (Π.Δ. 85/2022).

Ο Ενιαίος κλάδος που υποσχόταν ο Υπουργός Υγείας, καθώς και η δυνατότητα για την επαγγελματική και επιστημονική εξέλιξη των ΔΕ συναδέλφων, αποδείχτηκαν κούφιες υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα μπροστά στην πιθανότητα προκήρυξης πρόωρων εθνικών εκλογών.

Για άλλη μια φορά φάνηκε ξεκάθαρα η αδιαφορία και η ασυνέπεια της κυβέρνησης προς τους Νοσηλευτές, καθώς από τον περασμένο Μάιο την Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτή, έως και την πρωθυπουργική συνέντευξη τύπου στη ΔΕΘ, διαρρέονταν σενάρια και ψίθυροι για την επικείμενη δημιουργία του Ενιαίου Κλάδου και την ενίσχυση των Νοσηλευτών με μόνιμο επίδομα. Όλα υποσχετικές και προεκλογικά καθρεφτάκια σε ένα κλάδο που έχει χορτάσει από μεγάλα λόγια και χειροκροτήματα.

 

4. Ο εμπαιγμός των άρθρων 39, 40 και 41 στο υπό διαβούλευση Νομοσχέδιο

Το άρθρο 39 για την αντιποίηση επαγγέλματος αυστηροποιεί το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, την ίδια στιγμή που στις περισσότερες απογευματινές και νυχτερινές βάρδιες, οι ΔΕ συνάδελφοι κρατούν ολομόναχοι τις κλινικές λόγω της δραματικής έλλειψης ΠΕ και ΤΕ. Η κυβέρνηση πριν αυστηροποιήσει το πλαίσιο οφείλει πρώτα απ’ όλα να απαντήσει ποιος θα στελεχώσει με ασφάλεια αυτές τις βάρδιες. Θα δούμε το μακιαβελικό φαινόμενο να επιβάλλονται πρόστιμα στους ΔΕ συναδέλφους από τα πειθαρχικά συμβούλια της ΕΝΕ για αντιποίηση επαγγέλματος, ή τους συναδέλφους να μην εκτελούν τις νοσηλευτικές παρεμβάσεις και να μην εργάζονται ως υπεύθυνοι βάρδιας απογεύματα και νύχτες, εξαιτίας της τραγικής υποστελέχωσης. Δυστυχώς η θέση που διαχρονικά υπηρετεί και καταφέρνει να περάσει η απονομιμοποιημένη διοίκηση της ΕΝΕ, φέρνει την Νοσηλευτική σε τραγικά αδιέξοδα.

Το άρθρο 40 για τον κλινικό εκπαιδευτή επαναφέρει έναν θεσμό που νομοθετήθηκε το 2023 και απέτυχε παταγωδώς, αφού δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Χωρίς σαφή κριτήρια, πλαίσιο καθηκόντων και αμοιβές – όλα παραπέμπονται σε μελλοντικές ΚΥΑ – κινδυνεύει να μείνει ξανά στα χαρτιά.

Εξάλλου υπάρχει αντίστοιχος θεσμικός ρόλος εδώ και 5-6 χρόνια τουλάχιστον, μέσω του εργαλειοποιημένου θεσμού των Συντονιστών των νοσηλευτικών ειδικοτήτων, χωρίς όμως να υπάρχει δυνατότητα οι συνάδελφοι με τον συγκεκριμένο τίτλο να ασκούν ουσιαστικά τα καθήκοντα του κλινικού εκπαιδευτή, αφού στην πράξη οι ειδικευόμενοι Νοσηλευτές αντί να εκπαιδεύονται όπως προβλέπεται, καλύπτουν πάγιες ανάγκες των νοσοκομείων.

Η εκπαίδευση και η διαρκής επιμόρφωση όλων των νοσηλευτών δεν είναι πολυτέλεια. Αποτελεί εγγύηση για την ασφάλεια των ασθενών και δεν λύνεται αποσπασματικά και με την δημιουργία ρόλων σε νέες στρατιές αρίστων. Χρειάζεται να δείξει έμπρακτα η πολιτεία την στήριξή της με σχέδιο και προγραμματισμό. Χρειάζεται να δοθούν ο χρόνος, τα κίνητρα και τα απαραίτητα μέσα ώστε με συγκεκριμένο πλαίσιο και οργανωμένα, να μπορούν όλοι οι Νοσηλευτές να έχουν πρόσβαση σε νέες γνώσεις και δεξιότητες. Έτσι διασφαλίζεται η ασφάλεια, αλλά και η βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας των ασθενών.

Τέλος, το άρθρο 41 για τον εφημερεύοντα νοσηλευτή εξαγγέλλεται εκ νέου, αποσιωπώντας το γεγονός πως το ΕΣΑΝ έχει ήδη εκδώσει απόφαση από το 2019, στην 11η Ολομέλεια. Αντί για άμεση εφαρμογή, η κυβέρνηση παραπέμπει το θέμα σε νέες ΚΥΑ και μεταθέτει την υλοποίηση στο αόριστο μέλλον. Έτσι κανείς δεν γνωρίζει ποιος θα είναι ο ρόλος του εφημερεύοντος Νοσηλευτή, τι δυνατότητες θα έχει να λειτουργεί και εντέλει εάν όντως θα αποτελεί την διοικητική συνέχεια της Νοσηλευτικής Υπηρεσίας.

Επτά χρόνια διακυβέρνησης από τη ΝΔ οι εργαζόμενοι γνωρίζουν καλά: Κάθε παραπομπή στο μέλλον σημαίνει ακόμη μια αναβολή για να μην υλοποιηθεί ποτέ. Αυτό που δεν γνωρίζουν είναι για ποιο λόγο ζητήματα που αφορούν την υπηρεσία τους και την λειτουργία των νοσοκομείων και έχουν συζητηθεί, ποτέ δεν εφαρμόστηκαν και πότε επιτέλους πρόκειται να εφαρμοστούν.

 

5. Η παγίδα των ΒΑΕ και η ...αξιολόγηση των προϊσταμένων

Η ένταξη στα ΒΑΕ (Ν. 5316/2026, άρθρο 40) αφορά όσους έχουν διοριστεί έως 31/12/2010 και μετατράπηκε σε οικονομική παγίδα. Για την ένταξη, ο Νοσηλευτής επιβαρύνεται με αυξημένο μηνιαίο ασφάλιστρο +3,45% και επιπλέον 5,6% σε περίπτωση εξαγοράς. Συνολική μηνιαία επιβάρυνση 111 έως 180 ευρώ. Για μεγάλο αριθμό νοσηλευτών αυτό κρίνεται ασύμφορο.

Τέλος, το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων (Ν. 5331/2026), αντί να εισάγει αντικειμενική αξιολόγηση και διαφάνεια, ενισχύει τον κομματικό έλεγχο και τη γραφειοκρατία. Αποκόπτει την υπηρεσιακή εξέλιξη από τη διακριτή επιστημονική προσφορά. Διατηρεί και νομιμοποιεί τον στρατό των Άριστων Διευθυντών και Προϊσταμένων που επιδεικτικά επέβαλε η κυβέρνηση τα χρόνια της διακυβέρνησής της.

 

Πολιτικό Διέξοδο ΤΩΡΑ στο Κομματικό Αδιέξοδο

Σαν Νοσηλευτές της ΕΛΑΣ πιστεύουμε ότι στη Νοσηλευτική χρειάζεται άμεσα μια δέσμη τολμηρών παρεμβάσεων που να πατάνε πάνω στην βιωμένη κλινική πραγματικότητα αλλά και στις ανάγκες της Κοινωνίας. Τέτοια μέτρα που θα βοηθήσουν συνολικά στην ουσιαστική ενίσχυση του ΕΣΥ είναι:

• Άμεσα σύσταση Ενιαίου Νοσηλευτικού Κλάδου ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, με αντικατάσταση του άρθρου 102 του ν. 2071/1992, διακριτούς ρόλους και σαφές πλαίσιο για την επιστημονική εξέλιξη των ΔΕ συναδέλφων, αναγνωρίζοντας την εμπειρία τους.

• Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού (15.000 σε βάθος τετραετίας), αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και κίνητρα προσέλκυσης και παραμονής στο ΕΣΥ.

• Ουσιαστικές μισθολογικές αυξήσεις με μόνιμη μηνιαία μισθολογική παροχή (500 ευρώ μεσοσταθμιστικά) και αύξηση των δημόσιων δαπανών για την υγεία στο 7,5% του ΑΕΠ.

• Θεσμοθέτηση ασφαλών αναλογιών/ασθενή σε κάθε βάρδια, κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής για τις νοσηλευτικές σχολές με κίνητρα για την προσέλκυση στο επάγγελμα, ουσιαστική λειτουργία του ΕΣΑΝ και επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου για την ΕΝΕ ως δημοκρατικού, αυτόνομου επαγγελματικού φορέα που θα σχεδιάζει τη νοσηλευτική πολιτική με τη συμμετοχή των ίδιων των μαχόμενων νοσηλευτών.

Η απόσυρση και των τεσσάρων άρθρων του σχεδίου νόμου, που δεν δρομολογούν καμία θετική εξέλιξη, αποτελεί μονόδρομο για την κυβέρνηση. Άμεσα θα πρέπει να ξεκινήσει ουσιαστικός διάλογος με τη Νοσηλευτική κοινότητα, ανάγκη που θα καλύψει η ΕΛ.Α.Σ. το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα με σειρά πρωτοβουλιών, με συναντήσεις με φορείς και εκδηλώσεις για τη Δημόσια Υγεία.

Τομέας Υγείας ΕΛ.Α.Σ.

Αντώνης Παπάζογλου

Δημήτρης Τζιάλλας

Δημήτρης Δημητρέλης

Παναγιώτης Παντέλης

Σταύρος Θεολόγου»