 |
| Ο Μπ. Μουσολίνι με το γιο του Μπρούνο, (αριστερά) που μετείχε στον πρώτο βομβαρδισμό της Πάτρας. |
Ο σοσιαλιστής, που έγινε δικτάτορας!
Ενώ
διήγε την σοσιαλιστική του περίοδο το 1935, ήταν πράκτορας των Βρετανών, με μισθοδοσία 100 λιρών την εβδομάδα (αρχείο Βρετανικής
Μυστικής Υπηρεσίας Μ15) απ' όπου ως ιδιοκτήτης της εφημερίδας που ίδρυσε με την
υποστήριξη της μετέπειτα ερωμένης του Μαργαρίτας Σαρφάτη, προπαγάνδιζε τις απόψεις του Ιταλκού Σοσιαλιστικού Κόμματος!
Παραιτημένος δάσκαλος ο Μπενίτο Μουσολίνι, άρχισε να ταξιδεύει και απελάθηκε από Ελβετία και Αυστρία διότι οργάνωνε απεργίες Ιταλών μεταναστών. Επανήλθε στην Ιταλία, εξέδωσε εφημερίδα για τις απόψεις του ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος και όταν το 1911, άρχισε ο ιταλοτουρκικός πόλεμος, φυλακίστηκε για αντιπολεμική δράση, ως ειρηνιστής (απίστευτο ε!).
Το 1919 ίδρυσε κόμμα, το 1921 εξελέγη βουλευτής και το 1922 κήρυξε Πορεία των οπαδών του προς τη Ρώμη, αναγκάζοντας τον βασιλιά να τον ορίσει πρωθυπουργό. Μέχρι το 1930 έγινε απόλυτος δικτάτορας.
Στις 28 Οκτωβρίου 1940, ημέρα Δευτέρα, η φασιστική Ιταλία μας κήρυξε τον πόλεμο απ' αφορμή την βιασύνη του δικτάτορα Μουσολίνι να επιδείξει στον συνεταίρο του Καγκελάριο Χίτλερ την... ικανότητα των ιταλικών στρατευμάτων και την αυτοκρατορική αντίληψη που καλλιεργούνταν στην χώρα με το δόγμα της Mediterraneo romano, (Ρωμαϊκή Μεσόγειος), που θα περιλαμβάνει τις χώρες των Βαλκανίων, της Μέσης Ανατολής, της Βορείου Αφρικής και την Μεσόγειο Θάλασσα, ως αντίστοιχου της ευκλεούς Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Από το στενό της Στρατσάνης εισέβαλαν οι ιταλικές δυνάμεις με την Μεραρχία Τζούλια και η Αλβανία με δεκατέσσερα τάγματα, με στόχο το Μέτσοβο. Σαράντα Αλβανοί σημαιοφόροι, από κοινού με τους Ιταλούς εισήλθαν επικεφαλής στην Κόνιτσα, ενώ τα πρώτα εισελθόντα στην Θεσπρωτία τμήματα ήσαν Αλβανικά, και στον Καλαμά άτακτοι επιδίδονταν σε λαφυραγωγία, και οι Τουρκοτσάμηδες αυτομόλησαν στον ιταλικό στρατό, ενώ κάποιοι Αλβανοί που είχαν ενταχθεί στην μεραρχία Τζούλια και στο Φάτσιο, έκοψαν τα συρματοπλέγματα των συνόρων' Αυτές είναι οι... μόνες νίκες τους!
Νωρίτερα ο Μουσολίνι ενώ διήγε την σοσιαλιστική του περίοδο το 1935, ήταν πράκτορας των Βρετανών, με μισθοδοσία 100 λιρών την εβδομάδα (αρχείο Βρετανικής Μυστικής Υπηρεσίας Μ15) απ' όπου ως ιδιοκτήτης της εφημερίδας που ίδρυσε με την υποστήριξη της μετέπειτα ερωμένης του Μαργαρίτας Σαρφάτη (Margherita Sarfatti), της Il popolo d' Italia (Ο λαός της Ιταλίας) ο Hoare (αργότερα Λόρδος Templewood) έπιασε και πάλι επαφές με τον Μουσολίνι, όταν υπέγραψε τη συμφωνία Hoare-Laval με την οποία το 1935 δόθηκε η Αβησσυνία στην Ιταλία.
Ο σκληροτράχηλος Benitto Mussolini(1883-1945), παραιτημένος δάσκαλος άρχισε να ταξιδεύει και απελάθηκε από Ελβετία και Αυστρία διότι οργάνωνε απεργίες Ιταλών μεταναστών. Επανήλθε στην Ιταλία, εξέδωσε εφημερίδα για τις απόψεις του ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος και όταν το 1911, άρχισε ο ιταλοτουρκικός πόλεμος, φυλακίστηκε για αντιπολεμική δράση, ως ειρηνιστής (απίστευτο ε!).
Το 1919 ίδρυσε κόμμα, το 1921 εξελέγη βουλευτής και το 1922 κήρυξε Πορεία των οπαδών του προς τη Ρώμη, αναγκάζοντας τον βασιλιά να τον ορίσει πρωθυπουργό. Μέχρι το 1930 έγινε απόλυτος δικτάτορας. Το 1923 βομβάρδισε την Κέρκυρα, έθεσε την Αλβανία υπό τον έλεγχό του, επέβαλε πλήρη έλεγχο στη Λιβύη, κατέλαβε την Αβυσσηνία το 1935, υποστήριξε τη δικτατορία του Franco στην Ισπανία το 1936, συμμάχησε το 1940, με τον Αδόλφο Χίτλερ και ενέπλεξε την Ιταλία στον τυχοδιωκτικό Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κι ήταν σιδηρόφραχτη η Ιταλία, σε σχέση με την Αβησσυνία, που δυναμικό όπλο της ήσαν τα.. άλογα!
Βρισκόμαστε ακόμη, στην εποχή όπου οι πολύπειροι στρατιωτικοί της Ευρώπης, επηρεασμένοι από τον τρόπο διεξαγωγής του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με βάση το ιππικό, τα ελαφρά αεροπλάνα και τα κανόνια, κατέληγαν σε πολύνεκρες εκατόμβες για μία σπιθαμή εδάφους, απορρίπτοντας τον πόλεμο των μηχανών! Τα άρματα Πάντσερ των Γερμανών, με την ταχύτητά τους -έπιαναν 60 χιλ. την ώρα- και το οπλικά συστήματα που έφεραν, άλλαξαν την μορφή διεξαγωγής των μαχών.
Το 1928, ο ίδιος ο Βενιζέλος μετέβη στην Ρώμη και συναντήθηκε με τον Μουσολίνι στις 23 Σεπτεμβρίου, προς υπογραφή συμφώνου φιλίας που προέβλεπε αμοιβαία διατήρηση των συνόρων που είχαν επιβληθεί από τις Διεθνείς Συνθήκες, το δεύτερο άρθρο προέβλεπε ουδετερότητα των συμβαλλόμενων αν επιτεθεί τρίτο κράτος και το τρίτο άρθρο προέβλεπε αμοιβαία βοήθεια σε περίπτωση απειλής της ασφάλειας και των υψηλών συμφερόντων των δύο συμβαλλόμενων. Τέλος προβλεπόταν ότι σε περίπτωση αμοιβαίας διένεξης οι δύο χώρες θα κατέφευγαν σε διεθνή διαιτησία.
Ο Βενιζέλος δεν έθεσε θέμα κατοχής των δωδεκανήσων από τους Ιταλούς, που την κατείχαν από το 1915 και δήλωσε σύμφωνος με την κατοχή της Κύπρου από την Βρετανία. Αυτό το τελευταίο ενεργοποίησε τον πρέσβη μας στην Ιταλία, που μετά από συζήτηση με τον Βενιζέλο ζήτησε να μην ληφθεί ως ισχύουσα η θέση περί Κύπρου. Ο Βενιζέλος όμως επέμενε για τα Δωδεκάνησα, παρά τον σάλαγο που σηκώθηκε από Δωδεκανήσιους στην Ελλάδα. Πάντως η Βενιζελική πολιτική στο θέμα δεν είχε μακρόπνοα αποτελέσματα: οι Ιταλοί αρνήθηκαν να ανανεώσουν το Σύμφωνο Φιλίας και κατέλαβαν την Αλβανία το 1939 για να επιτεθούν στην Ελλάδα το 1940.
Ο δε Μουσολίνι είχε δεσμευτεί να προστατεύσει την Ελλάδα από την Γιουγκοσλαβία και να συμβάλλει στην επίλυση των τουρκοελληνικών διαφορών!
----οοο----
Το πρωί της ιδίας αυτής ημέρας, λοιπόν, παρά την ισχύ του Συμφώνου Φιλίας, ώρα 9.30 αρχίζει ο βομβαρδισμός της Πάτρας από το σμήνος 277, ομάδα 116 των «Πελαργών» με τη συμμετοχή, ως πιλότου, ακόμη και γιου του Ντούτσε, του Μπρούνο[1] ενώ μέσα στην νύχτα ο πρέσβης Εμμανουέλ Γκράτσι επέδωσε τελεσίγραφο κατ' οίκον στον ομογάλακτό του δικτάτορα Μεταξά, στην Κηφισιά, εισπράττοντας την απάντηση; «Ώστε λοιπόν πόλεμος». Ρητό όχι δεν ειπώθηκε, κάτι που συνάγεται από το ημερολόγιο του Μεταξά, αν και υπάρχει και η αντίθετη άποψη, λόγω της φιλογερμανικής προτίμησής του στο Χιτλερικό καθεστώς και σε αυτό του Μουσολίνι . Μην ξεχνάμε την συνεργασία των αστυνομιών Ελλάδας και ναζιστικής Γερμανίας προπολεμικά για την αποδοτικότερη καταπολέμηση του μπολσεβικισμού, με την συγκρότηση της Ειδικής Ασφάλειας, το Ιδιώνυμο του Βενιζέλου κ.α. Αυτά πριν την ανάληψη της κυβέρνησης από τον Μεταξά, ο οποίος έστειλε στα ξερονήσια μαζί με τους κομμουνιστές και τους συντηρητικούς πολιτικούς της Δεξιάς κι εφάρμοσε τα βασανιστήρια της κατάποσης ρετσινόλαδου και της καθήλωσης του βασανιζόμενου πάνω σε παγοκολόνες.
----οοο----
Τα αεροπλάνα της φασιστικής Ιταλίας χτυπούν στρατηγικά σημεία της πόλης, που τους έχουν υποδειχθεί από τους πράκτορες του Φάτσιο, φασιστικού κόμματος, που δρουν στην πόλη, από πριν τον πόλεμο, ενώ σειρήνες δεν έχουν σημάνει συναγερμό!
Ο Αντώνης Πριονάς αντικρίζει το πρώτο διπλάνο
«Το πρώτο ιταλικό αεροπλάνο που πέταξε πάνω από την Πάτρα ήταν τύπου διπλάνου, με διπλά φτερά δηλαδή», λέει ο αείμνηστος Αντώνης Πριονάς, που βρέθηκε το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, στο άνω μέρος της κλίμακας της Τριών Ναυάρχων, καθ' ότι ήταν κάτοικος Ψηλαλωνίων..
«Έκανε βόλτες γύρω από την πόλη, αλλά παρεξηγήθηκε από τους Πατρινούς που το πέρασαν για ελληνικό, καθώς είχαν βγει από τις κατοικίες τους για να χαιρετήσουν τον πιλότο του. Ήταν ο ίδιος τύπος με των ελληνικών αεροπλάνων, με ανεμούριο στο πίσω μέρος για ασκήσεις των αντιαεροπορικών πυροβόλων στο έδαφος.
Πέρασε πάνω από την πλατεία Ομονοίας που λειτουργούσε εκείνη την ημέρα, λαϊκή αγορά, αλλά δεν έριξε βόμβα. Αργότερα άρχισαν να καταφθάνουν σμήνη από αεροπλάνα τύπου μονοπλάνων.
Αυτά είχαν ως διακριτό σημείο στην ουρά τον σταυρό, και στα φτερά τα χρώματα της ιταλικής σημαίας. Μπλε, άσπρο, κόκκινο. Το κόκκινο όμως ήταν ξεθωριασμένο από τον ήλιο και είχαν μείνει το μπλε και το άσπρο κι ο κόσμος τα περνούσε για ελληνικά.
Τα ελληνικά έχουν βούλα μπλε που κυκλώνεται από άσπρο και μπλε κύκλους».
Η πρώτη βόμβα έπεσε προ της Αγγλικανικής Εκκλησίας
Πρώτη βόμβα πέφτει έξω από την αγγλικανική εκκλησία στην οδό Αγ. Διονυσίου. Και έτσι η πόλη παίρνει την πρωτιά σε όλη την Ελλάδα του βομβαρδισμού της από τα αεροπλάνα του σμήνους των φασιστών «Πελαργών». Ένας τεράστιος κρατήρας μεγάλου βάθους ανοίγεται προ της αγγλικανικής εκκλησίας, ενώ τα σημάδια από τα θραύσματα των βομβών είναι ακόμη ορατά στην κορυφή της πρόσοψής της!
Μία πινακίδα που τέθηκε στον αριστερό πεσσό της κεντρικής θύρας της, με πρωτοβουλία ευαισθητοποιημένων Πατρινών του Συλλόγου «Πέτρινα Χρόνια» θυμίζει σήμερα πως εκεί άφησε τα σημάδια του ο ιταλικός φασισμός!
Ακολουθούν ο βομβαρδισμός της πλατείας Τριών Ναυάρχων, της οποίας την συστοιχία των δέντρων, οι Ιταλοί πιλότοι, εκλαμβάνουν ως ελληνικό στράτευμα εν στάσει!
Χτυπιέται το λιμάνι, εκεί που σήμερα είναι το κτίριο του παλιού Τελωνείου, στην παραλία της Ψιλής, που πίστευαν ότι λειτουργεί ναυπηγείο(!) καθώς και η ιταλο-πατραϊκή συνοικία Αγ. Διονυσίου. Την Ψιλή την βομβάρδισαν και πάλι στις 2 Νοεμβρίου του 1940.
Τα αεροπλάνα βομβαρδίζουν αμάχους στην οδό Γερμανού, στο κέντρο της πόλης, αλλά και στα προάστιά της, μέχρι το χωριό Βούντενη, και τις νότιες περιοχές έξω από την Πάτρα, προκαλώντας τρόμο στους πολίτες και καταρρεύσεις κτιρίων. Ο μόλος της Αγ. Νικολάου γεμίζει κομματιασμένους ανθρώπινους σορούς.
Στην οδό Καλαβρύτων, που δέχεται καταιγισμό βομβαρδισμού, ώρα 9.30 το πρωί έξω από το κινηματοθέατρο «Πάνθεον», χτυπιέται και πιάνει φωτιά αστικό λεωφορείο της γραμμής. Απανθρακώνονται όλοι οι επιβάτες και ο οδηγός.
Ο βομβαρδισμός της πρώτης ημέρας στοίχισε στην Πάτρα 19αινεκρούς. Και μία πόλη συντρίμμια. Αναφέρονται στοιχεία στο επετειακό αφιέρωμα της εφημερίδας Σημερινή του 1945. Οι κάτοικοι για να γλυτώσουν από τις βόμβες φεύγουν αμέσως για τα χωριά τους, όσοι είχαν συγγενείς εκεί, ενώ άλλοι τραβούν για την ύπαιθρο, αναζητώντας καταφύγιο. Και μία μερίδα Πατρινών κατέφυγε στα λιγοστά καταφύγια της Πάτρας, γύρω στα 15. Η πόλη από την πρώτη μέρα κιόλας μοιάζει νεκρή, ακατοίκητη, πόλη φάντασμα!
Το λόγο της φύλαξης των εγκαταλειμμένων περιουσιών των Πατρινών αναλαμβάνει η Αστυνομία. Οι πολίτες σε ουρές κυνηγημένων αγριμιών προσπαθούν να φύγουν όσο πιο μακριά γίνεται από την πόλη.
Οι λωποδύτες ευνοούνται από τις συνθήκες για την άσκηση του ανήθικου έργου τους και αδιαφορούν για τις επιπτώσεις από τυχόν σύλληψη ή πυροβολισμό τους από την Αστυνομία!
Είναι ακόμη πρωί και τα παιδιά έχουν σταλεί από τους γονείς τους στα σχολεία της πόλης. Με τα πρώτα λεπτά του βομβαρδισμού και την αναστάτωση που επικρατεί , οι μάνες τρέχουν να παραλάβουν τα παιδιά τους, που ακούν για πόλεμο, αλλά μάλλον τον θεωρούν παιχνίδι. Είναι η άγνοια που σκοτώνει. Έμελλε όμως για τα επόμενα τριάμισι χρόνια να ζυμωθούν με όπλα, σφαίρες, βόμβες, εμπόλεμα σώματα κ.α. που τα ωρίμασαν πρόωρα και τους έμειναν για πάντα χαραγμένα στην μνήμη!
Στο Αλβανικό Μέτωπο ο ελληνικός στρατός με την βοήθεια των Ελληνίδων γυναικών της περιοχής, που κουβαλούν στους ώμους τα βαριά κασόνια με τα πυρομαχικά, μέχρι την πρώτη γραμμή, αντιστέκεται σθεναρά στην εισβολή επί έξι μήνες καταλαμβάνοντας την μία μετά την άλλη τις πόλεις της Βορείου Ηπείρου, μέχρι που διατάζεται η επιστροφή του μετά την παράδοση της χώρας μας υποκύπτοντας στο βάρος της επίθεσης των Γερμανών Ναζί, στις 6 Απριλίου 1941.
Νωρίτερα ο Μουσολίνι μπροστά στην αποτυχία του στρατού του να σημειώσει έστω και μία μικρή νίκη, αποφασίζει, μετά από τεσσάρων μηνών αποτυχιών, την εαρινή επίθεση, με την συμμετοχή και του ιδίου στο Μέτωπο, αλλά συντρίβεται κι αυτή από τους Έλληνες φαντάρους.
Ο Χίτλερ απογοητεύεται από τις αποτυχίες του Μουσολίνι και αναφωνεί χαρακτηρίζοντας:
«Ο ιταλικός στρατός είναι κατάλληλος μόνον για βοηθητικές εργασίες». Έτσι τελείωσε η ανοιξιάτικη στρατιωτική επιχείρηση της φασιστικής Ιταλίας υπό την ονομασία «Primavera»
Ο δημοσιογράφος Δημ. Λάγαρης, στο
βιβλίο του που εξεδόθη το 1946 από το βιβλιοπωλείο ΑΧΑΙΟΣ του αείμνηστου
τυπογράφου -εκδότη Άγγελου Κουλουμπή, με τίτλο «Πέντε χρόνια αίματος, δόξης και
σκλαβιάς, η Πάτρα στον πόλεμο και στην Κατοχή» με αφορμή την σκληρή πενταετία
ξαναθυμάται τις σκηνές αλλοφροσύνης των Πατρινών αμάχων, που έτρεχαν να ωθούν από τον βομβαρδισμό που δεν στόχευε μόνο τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά και το ακμαίο ηθικό του λαού.
----οοο----
Η κυρα Ελένη Καϊάφα στα 107 της χρόνια θυμάται
Ψηλά πάνω, από το χωριό Πουρναρόκαστρο, η υπεραιωνόβια γερόντισσα Καϊάφα Αγγελική, που δεν ζει πια, πριν λίγα χρόνια (στις 21-7-2017) στον ομιλούντα, έλεγε:
«Βλέπαμε τα αεροπλάνα πάνω από την πόλη και τους καπνούς που σηκώνονταν, από το βομβαρδισμό. Από δω που είμαστε, αργότερα έβλεπα και τα αεροπλάνα που έπεφταν στη θάλασσα», έλεγε εννοώντας τα γερμανικά υδροπλάνα στο λιμάνι της Πάτρας.
«Εμείς από δω πάνω βλέπαμε κάτω την Πάτρα να γεμίζει καπνούς, αλλά δεν ξέραμε τι είχε γίνει. Αργότερα μάθαμε. Όταν οι Ιταλοί μπήκαν στην Πάτρα, ήρθαν και δω πάνω στα χωριά για πλιάτσικο. Και νοιώσαμε τι σημαίνει κατοχή!
«Στο χωριό μας το καλοκαίρι του 1941, ήρθαν οι Ιταλοί στρατιώτες. Εμείς όταν τους είδαμε να έρχονται , έτρεξαν οι άντρες κι έκρυψαν ότι όπλα είχαμε. (Σημ.: Ο Ιταλός διοικητής Πάτρας είχε διατάξει να παραδοθούν και να σφραγιστούν τα κυνηγετικά όπλα). Ο άντρας μου έκρυψε το κυνηγετικό όπλο του στις φασολιές, στο περιβόλι μας. Όπως περνούσε ο Ιταλός, μπερδεύτηκε με το όπλο και τότε όλοι άρχισαν να ψάχνουν. Βρήκαν και ένα κοντάκι, παραπέρα. Και κάτι άλλα παλιά όπλα. Πήραν τον άντρα μου και τρεις-τέσσερις άλλους συγχωριανούς και τους έκλεισαν στην Πάτρα. Στη φυλακή του Μαργαρίτη. Πήγαινα και τον έβλεπα τις Κυριακές».
Ο τότε μαθητής δημοτικού Τάκης Γεωργόπουλος, θυμάται
«Θέλω να σταθώ και σε ένα ακόμη γεγονός της πρώτης ημέρας του πολέμου», τονίζει στις 26 Οκτωβρίου 2016, ο πρώην μαθητής μετέπειτα ΕΠΟΝίτης, Τάκης Γεωργόπουλος, από την Πάτρα:
«Εκείνη, λοιπόν, την ημέρα τα δύο σχολεία που φοιτούσαν τα παιδιά των Ιταλοπατρινών ήταν κλειστά. Κάποιοι είχαν πει πως οι Ιταλοί τούς είχαν ειδοποιήσει για τον βομβαρδισμό. Όμως, πρέπει να σας πω, ότι η 28η Οκτωβρίου ήταν ημέρα αργίας για το φασιστικό καθεστώς του Μουσολίνι. Οι φασίστες εκείνη την ημέρα εόρταζαν την κάθοδο των φαλαγγών από βορρά προς νότο, το 1922, οι οποίες στη συνέχεια κατέλαβαν τη Ρώμη, εκβιάζοντας τον Ιταλό Βασιλέα να χρίσει πρωθυπουργό τον Ντούτσε. Έτσι, λοιπόν, εκείνη την ημέρα οι μαθητές των ιταλικών σχολείων είχαν πάει εκδρομή στο Χαλίλι, δηλαδή πιο κάτω από τη σημερινή Αρόη, ενώ στην συνοικία των Ιταλοπατρινών είχε γίνει μακελειό».
«Ορισμένοι νεολαίοι φασίστες κατάφεραν να κρυφτούν την πρώτη ημέρα του πολέμου και μάλιστα επιτέθηκαν στην έδρα του 12ου Συντάγματος στην περιοχή των συνόρων, όπου εκεί έγινε μία μικροσυμπλοκή και σκότωσαν με μία χειροβομβίδα έναν Έλληνα ανθυπασπιστή. Παράλληλα, τα περισσότερα μέλη του "Φάτσιο" είχαν συγκεντρωθεί σε μία βίλα στην περιοχή που σήμερα είναι το νοσοκομείο "Άγιος Ανδρέας" (σ.σ.: στα χωράφια του Σκλαβούνου). Όμως εκεί πήγε η αστυνομία και τους συνέλαβε».
«Τότε στην Πάτρα των 60.000 κατοίκων[2], οι 10.000 ήταν Ιταλοπατρινοί και μόλις ξέσπασε ο πόλεμος, η αστυνομία συνέλαβε όσους μπορούσε από αυτούς που μιλούσαν ιταλικά ή ήξεραν πως ήσαν Ιταλοί και τους έκλεισε στο σημερινό σχολικό συγκρότημα "Τεμπονέρα"» αφηγείται ο πρωην ΕΠΟΝίτης Τάκης Γεωργόπουλος στις 26 Οκτωβρίου 2016.
Αργότερα , διαρκούντος του Ελληνο-Ιταλικού Πολέμου, ο ελληνικός στρατός τους μετέφερε στην Πύλο της Πελοποννήσου, και τους έκλεισε στο Κάστρο, απ' όπου με την συνθηκολόγηση και την κατάρρευση του Ελληνικού μετώπου και την είσοδο των Γερμανών, βοηθώντας τα φασιστικά στρατεύματα της Ιταλίας, ελευθερώθηκαν από τους ναζί, καθώς κατέλαβαν την Ελλάδα και μπήκαν στην Πάτρα το Σάββατο 26 Απριλίου 1941.
Νωρίτερα, την άνοιξη του 1941 η γερμανική στρατιά της Ρουμανίας εξασφαλίζει αβλαβή είσοδο στην φασιστική Βουλγαρία και καταβάλλοντας την Γιουγκοσλαβίας που παρεδόθη, οι Γερμανοί προσβάλλουν στις 6 Απριλίου 1941 τα ελληνικά σύνορα με την επιχείρηση Μαρίτα του στρατηγού Βίλχεμ Λιστ, μέσω Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας με πολυάριθμες δυνάμεις. Η κύρια αντίσταση των ελληνικών δυνάμεων παρουσιάζεται στην σειρά των διασυδεδεμένων οχυρών της γραμμή Ρούπελ.
Δύο γερμανικά σώματα στρατού επιτέθηκαν στις ελληνικές θέσεις στην Ανατ. Μακεδονία και Θράκη. Παρά την ηρωική αντίσταση των αμυνομένων η μάχη διήρκεσε μόλις τέσσερις μέρες, καθώς η γερμανική επίθεση μέσω Γιουγκοσλαβίας, η οποία έπεσε και παραδόθηκε άνευ όρων, υπερκέρασε τις θέσεις άμυνας και απειλούσε τα μετόπισθεν των ελληνικών στρατευμάτων. Στις 9 Απριλίου παραδόθηκαν τα ελληνικά στρατεύματα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με αρκετούς όμως να υπερασπίζονται ηρωικά μαχόμενοι τα οχυρά της γραμμής Ρούπελ. Τα οχυρά παραδόθηκαν στις 10 Απριλίου 1941, αφού ο διοικητής τους συνταγματάρχης Δουράτσος πληροφορήθηκε την συνθηκολόγηση της χώρας μας. Και ο Γερμανός διοικητής σε ένδειξη απόδοσης τιμών στους υπερασπιστές τους, διέταξε τους στρατιώτες κια αξιωματικούς του να σταθούν προσοχή στους εξερχόμενους Έλληνες πολεμιστές από τις σήραγγες των οχυρών.
Έτσι οι Γερμανοί εξέφρασαν ανοιχτά τον θαυμασμό τους για την ανδρεία και μαχητικότητα των Ελλήνων.
Η αντίσταση δεν σταμάτησε εκεί. Οι Έλληνες μαχητές που νίκησαν την Ιταλία των οκτώ εκατομμυρίων λογχών, αποσύροντας από το μέτωπο με το μεγάλο ερώτημα : Γιατί, τι έφταιξε και χάσαμε!
Επέστρεψαν στις οικίες τους, και έκρυψαν όσα όλα δεν παρέδωσαν στους κατακτητές. Και χρειάστηκαν αυτά τα όπλα καθώς οι πρώτες ειδήσεις για ήττες που έφθαναν στην Ελλάδα, ωθούσαν τους Έλληνες μαχητές σε πράξεις αντίστασης μέσα από τη συγκρότηση του ΕΑΜ το φθινόπωρο του 1941 και τον επόμενο χρόνο του ΕΛΑΣ, στα βουνά της Στερεάς αρχικά και της Πελοποννήσου μετά.
Ακολούθησαν πράξεις ηρωισμού το επόμενο διάστημα. Κι αυτό, διότι είναι ίδιον της ελληνικής φυλής η αντίσταση σε κάθε μορφή φασισμού.
___________
Κείμενο από την ομιλία του Γιώργου Μόσχου, στις 28-10-2023 στη Διακίδειο Σχολή του λαού, υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Δούκα και της εφημερίδας Πελ/σου.
[1] Ο 23χρονος Bruno Mussolini (1918/7-8-1941), σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα, ήταν ο 4ος γιός του Mussolini (είχε 7 παιδιά), υπήρξε ο νεότερος χειριστής αεροπλάνων στην Ιταλία και έλαβε μέρος σε πολλές αεροπορικές επιχειρήσεις της 1ης φάσης του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου (βομβαρδισμοί σε Πάτρα, Πειραιά, λίμνη Ιωαννίνων, Αργυρόκαστρο κ.ά.). Το δυστύχημα προέκυψε όταν οι μηχανές δεν ανταποκρίθηκαν και το δεξιό φτερό του αεροπλάνου είχε προσκρούσει σε σπίτι, όμως ο Bruno δεν έχασε την ψυχραιμία του, προσπάθησε αυτοσχέδια προσγείωση, σώζοντας 5 από τους 8 επιβαίνοντας.
[2] Σύμφωνα με την απογραφή του 1930 η Πάτρα έχει 61.278 κατοίκους. Κάποιοι αμφισβητούν τον αριθμό και φέρουν ως πλησιέστερο στην αλήθεια τους 80.000. Ο πόλεμος, που ξέσπασε το 1940 και η Κατοχή που ακολούθησε ήσαν εμπόδια για πιο πρόσφατη απογραφή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου