Φυλακιστηκε σε ενα κελι 2 επι 2, με αλλους 7
«Τελικα προδοθηκε απο μια τουρκαλα, οταν μια μερα κατεβηκε να πιει νερο στο ποταμι και ενω κρυφτηκε κατω απο το νερο χρησιμοποιωντας ενα καλαμι να αναπνεει, τον ειχε δει και τον μαρτυρησε...». Επέστρεψε στο Γηροκομειό με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1922
Η παρακάτω αφήγηση της Ντινας Παπακου, προέδρου του προσφυγικού συνοικισμού Γηροκοκομειού Πατρών «Παναγία Γηροκομίτισσα» αποτελεί μνήμη από πρωτογενή πηγή, που δεν είναι άλλος από τον παππού της, Νικολή, που έζησε τον κατατρεγμό της προσφυγιάς από τους Τσέτες, του Κεμάλ.
Τους μάζεψε από τα βάθη της Ανατολής ο Κεμάλ, κατά την δεύτερη, αποτυχημένη, εκστρατεία του ελληνικού στρατιωτικού σώματος, για να αντεπιτεθεί και πάρει πίσω τα εδάφη που είχε χάσει από την έναρξη της εκστρατείας από τον ελληνικό στρατό.
Σε αυτήν την χρονική στιγμή οι μεγάλες δυνάμεις, της Αντάτ, ενώ είχαν δώσει την συγκατάθεσή τους στον Βενιζέλο για την έναρξη εκστρατείας και κατάληψης της Σμύρνης, είδαν μία Ελλάδα, σαν απειλή να γίνει μεγάλη με απόκτηση νέων εδαφών.
Και με διαιρεμένο το κοινωνικό μέτωπο στα μετόπισθεν, στην χώρα μας, οι Βασιλικοί να έχουν καλλιεργήσει την αντίθεσή τους στο παλλαϊκό μέτωπο του Βενιζέλου, κέρδισαν τις βουλευτικές εκλογές, και εν μέσω πολέμου, ανέλαβαν νέοι στρατιωτικοί ηγέτες ενός στρατεύματος που ήταν κουρασμένο να πολεμάει από το 1912 μέχρι το 1922 και να βρίσκεται προ ενός αντιπάλου, με ανανεωμένες δυνάμεις, που τις εκπαίδευαν και στήριζαν στρατιωτικά, κυρίως οι Γάλλοι της Αντάτ.
Η ελληνική κυβέρνηση έστειλε άρρωστο τον Βασιλιά Κωνσταντίνο να ανορθώσει το ηθικό του στρατού μας, μοιράζοντας τιμητικά μετάλλια στους αριστεύσαντες στις μάχες κι οι στρατιώτες από κοντά να του φωνάζουν διαμαρτυρόμενοι. «Τι να τα κάνουμε αυτά; Επιστροφή στην πατρίδα θέλουμε».
Με αυτή την πτώση του ηθικού, ήταν φυσικό επόμενο η κατάρρευση του Μετώπου, συντείνουσας της διαφωνίας των δύο στρατηγών του για την οδό της επιστροφής στην Σμύρνη όπου ήταν το κεντρικό στρατηγείο των Ελλήνων.
Εξ αυτών έμεινε απροστάτευτος ο ελληνικός πληθυσμός, όπως άλλωστε πρότεινε και ο πολιτικός διοικητής, αντιπρόσωπος της Ελλάδος, διότι «εάν έλθουν στην Αθήνα, αυτοί θα ρίξουν την κυβέρνηση. Καλλίτερα να τους αφήσουμε να τους σφάξει ο εχθρός».
Η συνέχεια για τον ελληνικό πληθυσμός είναι γνωστή σε γενικές γραμμές, αλλά γεννά αγανάκτηση, καθώς ακούμε από αφηγήσεις τις πτυχές του δράματος, που έζησε αυτός ο κόσμος.
Ας παρακολουθήσουμε την αφήγηση της Ντίνας Παπάκου, όπως την κατέγραψε η ίδια, ξαναζωντανεύοντας τον εφιαλτικό Αύγουστο του 1922:
«...Ο παππους ο Νικολης ηταν ηδη 25 χρονων δεν θα μπορουσε να μπει στα λιγοστα καραβια για να την Ελλαδα... Απο καιρο ηταν στα βουνα μαζι με πολλα παλληκάρια απο το χωριο μας, το Σεβντικιοι...
Ήταν ατυχος ειδε να καιγεται το χωριο, να σφαζονται οι γεροι που ειχαν μεινει πισω, να σκοτωνονται οι γενναιοι υπερασπιστες του μπροστα στο μισος του εχθρου να αφανισει οτιδηποτε ηταν ελληνικο....
Αυτο το παλληκαρι ο πρωτοτοκος γιος της οικογενειας του Γιαννη Παπακου και της Ασημινας Κουρμπετη μετα τον χαλασμο και την οπισθοχωρηση των στρατιωτων κρυφτηκε ξανα στα βουνα, γεμιζοντας το κορμι του σκαγια απο τους πυροβολισμους στο κυνηγητο με τους Τσετες, τρωγοντας οτι εβρισκε, απο ριζες μεχρι ωμό κρεας ζωων, τα περισσοτερα δόντια του χάλασαν απο την αναλατιά, τα ρούχα του είχαν γίνει ένα με το πετσί του...
Τελικα προδοθηκε απο μια τουρκαλα, οταν μια μερα κατεβηκε να πιει νερο στο ποταμι και ενω κρυφτηκε κατω απο το νερο χρησιμοποιοντας ενα καλαμι να αναπνεει, τον ειχε δει και τον μαρτυρησε...
Αιχμαλωτιστηκε και φυλακιστηκε σε ενα κελι 2 επι 2, με αλλους επτα... Εκει ετρωγαν, εκει κοιμοσαντε, ορθιοι πολλες φορες, εκει ηταν και ο αποπατος...
Τρεις φορες γλυτωσε την εκτελεση, δεν αλλαξε την πιστη του και επειδη ηταν γραφτο να ζησει, εζησε και γυρισε στην πατριδα με τους ανταλλαξιμους, μετα απο 2 χρονια, οταν ολοι τον ειχαν ξεγραμμένο και έσμιξε με την οικογενεια του, στην Πατρα...
Και εκει αρχισε εναν αλλο, ομορφο αυτη την φορα αγωνα, για να παρει κληρο. Συμφωνα με την επιτροπη επρεπε να παντρευτει... να εχει την δικη του οικογενεια...
Αναζητησε εκεινη την κοπελα απο το χωριο του, την Ελενη Κρεμασμενου, που της ειχε πεταξει το μαντηλι στο χορο και εκεινη αρνηθηκε να χορεψει μαζι του, που ειπαμε ηταν μεγαλη προσβολη, αλλα ο παπους την ειχε βαλει στο ματι, την ηθελε.... Μεσω του Ερυθρου εμαθε οτι ζει με την οικογενεια της στην Θηβα... Ζητησε απο την μανα του να της παει τα προξενια και την εστειλε στην Θηβα να φερει την Ελενη νυφη στην Πατρα.
Πηγε η Νενε, η Ασημινα, τι να κανει... Η γιαγια δουλευε στα καπνα και εκεινο τον καιρο ειχε περασει μια αρρωστεια και της ειχαν πεσει τα μαλλια... Ειπε το ναι δεν εκανε αλλη σκεψη.
Μαζεψε τα λιγοστα πραγματα της και μαζι με την οικογενεια της, ηρθαν στην Πατρα και την ανοιξη του 1925 εγινε ο γαμος σε ενα σπιτι στο Γηροκομειο, με καλεσμενους ολο τον συνοικισμο...
Και αρχισε να μεγαλωνει η φαμιλια, να γεννιεται το ενα παιδι πισω απο το αλλο και αυτο το παλλικαρι ο παππους μου, ο Νικολης, να δουλευει το πρωι στο λιμανι, στις αποθηκες της εταιρειας ΠΑΣΚΟΥΑ, να σηκωνει τα κασονια με τις σταφιδες και να φορτωνει τα πλοια για Ισπανία, Ιταλία.
Και απο το απογευμα μεχρι το βραδυ, να ξελογκωνει τα χωραφια απο τις ασφακες, τα πουρναρια, τα σπαρτα και τις πετρες, για να καλλιεργησει την γη, που τους εδωσαν να εχουν να τρωνε....
Έτσι οπως στεκεται στην φωτογραφια τον θυμαμαι... Στητος, καμαρωτος, ατρόμητος, περηφανος, γενναιος, αγερωχος, τρανος αρχοντας...
Δεν ξεχναμε κανεναν παππου και καμμια γιαγια. Συνεχιζουμε μπροστα κρατωντας τις μνημες για οδηγο στους αγωνες...».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου