ΕΛΑΣ: Αντίδραση και καταγγελία στην ΕΕ!
Απομονώνει Καστελόριζο και Λήμνο η Τουρκία, μη αναγνωρίζοντας ούτε το ελάχιστο των 12 ν.μιλίων και εισβάλλει στην ελληνική επικράτεια.- Αιχμηρή απάντηση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών
Η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας, εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικων, στην τουρκική παράνομη ενέργεια ανακήρυξης θαλάσσιων πάρκων χθες, εντός της ελληνικής κυριαρχίας, από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, στο πλαίσιο της ιδεοληψίας του για την Γαλάζια Πατρίδα, ήρθε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των διαταγμάτων, με ανακοίνωση που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Όπως επισημαίνει το Υπουργείο Εξωτερικών, με τις Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου 2026 η Τουρκία ανακήρυξε 2 «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ότι στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Επιπλέον, όπως τονίζεται, τα πάρκα αυτά είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, κατά την Αθήνα, για ενέργεια που δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα, τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα όσο και ως προς τα ελληνικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Η ανακοίνωση ξεκαθαρίζει ότι η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, το Υπουργείο Εξωτερικών αντιπαραβάλλει την τουρκική κίνηση με την ελληνική πρωτοβουλία, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα θέσπισε Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η Αθήνα προειδοποιεί, ακόμη, ότι ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών. Η ανακοίνωση καταλήγει με τη διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας, όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Κίνηση με σαφή γεωπολιτική στόχευση, από την Τουρκία τα θαλάσσια πάρκα της
Σε μια κίνηση με σαφή γεωπολιτική στόχευση, η οποία ντύνεται με τον μανδύα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, προχώρησε, όπως έγινε γνωστό χθες, η Τουρκία, ανακηρύσσοντας 2 «εθνικά θαλάσσια πάρκα» σε περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου που επικαλύπτουν ζώνες ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τμήματα της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Τα σχετικά προεδρικά διατάγματα, με ημερομηνία 15 Αυγούστου 2026 και την υπογραφή του Τούρκου προέδρου, δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αφορούν ζώνες που εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων. Η απάντηση της Αθήνας υπήρξε άμεση και κατηγορηματική, με το Υπουργείο Εξωτερικών να τονίζει ότι η μονομερής αυτή ενέργεια είναι παράνομη και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε στο Αιγαίο ούτε στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επόμενη κίνηση της Τουρκιας είναι η ενημέρωση του ΟΗΕ με την υποβολή των σχετικών χαρτών, ώστε να καθιερώσει την ενέργειά της ως εμπεδωμένο δικαίωμα. Έτσι το μπαλάκι της αντίδρασης βρίσκεται στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης, που πρέπει να αντιληφθεί ότι τα ήρεμα νερά, όπως τα αντιλαμβάνεται η τουρκική πλευρά αποβαίνουν εις βάρος της χώρας μας.
Θα υπόκεινται πλέον στην έγκριση της Τουρκίας
Η τουρκική εφημερίδα Milliyet με άρθρο του διευθυντή της Οζάι Σεντίρ με τίτλο «Ο νόμος για τη “Γαλάζια Πατρίδα” έρχεται» υποστηρίζει ότι «με τον νέο νόμο η Τουρκία νομοθετεί ότι τα χωρικά της ύδατα στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο είναι 12 ναυτικά μίλια. Στο Αιγαίο, τα χωρικά ύδατα καταγράφονται ως 6 ναυτικά μίλια». Η τουρκική εφημερίδα υποστηρίζει ότι «το σημαντικότερο πλεονέκτημα του νόμου είναι οι κανονισμοί σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, όπου περιλαμβάνονται η υφαλοκρηπίδα, η συνορεύουσα και η αποκλειστική οικονομική ζώνη, καθώς και άλλες θαλάσσιες περιοχές. Με αυτόν τον νόμο, όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στις ΑΟΖ της υπόκεινται πλέον στην έγκριση της Τουρκίας».
Η ΕΛΑΣ ζητεί άμεση αντίδραση Αθήνας και ΕΕ
Σύμφωνα με τον Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ, η δημιουργία των δύο θαλάσσιων πάρκων, όπως προβλέπεται στα τουρκικά Προεδρικά Διατάγματα, συνιστά παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας στον βαθμό που αφορά περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Στο πλαίσιο αυτό ζητεί από την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε διπλωματική αντίδραση, καταγγέλλοντας την τουρκική ενέργεια και καθιστώντας σαφές στην Άγκυρα ότι ανάλογες κινήσεις θα πρέπει να έχουν συνέπειες όχι μόνο στις διμερείς σχέσεις αλλά και στην πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Δύο πάρκα με αιχμή τις τουρκικές διεκδικήσεις
Το πρώτο από τα 2 πάρκα χωροθετείται στην Ανατολική Μεσόγειο και καταλαμβάνει μια ιδιαίτερα εκτεταμένη θαλάσσια περιοχή, η οποία απλώνεται από τα ανατολικά της Ρόδου μέχρι και το Καστελόριζο. Στην πράξη, η ζώνη αυτή αποκόπτει πλήρως το Καστελόριζο από τη Ρόδο και το απομονώνει, περιορίζοντάς το στα υφιστάμενα χωρικά ύδατα των 6 ναυτικών μιλίων. Η περιοχή που μετατρέπεται σε τουρκικό θαλάσσιο πάρκο αποτελεί, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, τμήμα της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας και η κίνηση της Άγκυρας εκτιμάται ότι συνιστά μία ακόμη προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων μέσω μιας διαδικασίας άσχετης με τα ζητήματα οριοθέτησης, όπως είναι η περιβαλλοντική προστασία.
Το δεύτερο πάρκο θεσπίζεται στο Βόρειο Αιγαίο και εισχωρεί ως σφήνα στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Πρόκειται για ζώνη διεθνών υδάτων που ανήκει στη μη οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα και εισέρχεται εντός του δυνητικού ορίου των χωρικών υδάτων των 12 ναυτικών μιλίων των ελληνικών νησιών. Με τη χάραξη αυτή, η Τουρκία ακολουθεί την πάγια θέση της περί μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών, αγνοώντας πλήρως την ύπαρξη και την επήρεια των ελληνικών νησιών. Η συγκεκριμένη διεκδίκηση επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν είναι νέα, καθώς είχε διατυπωθεί ήδη από τη δεκαετία του ’70 με τη χορήγηση αδειών ερευνών στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίων ΤΡΑΟ.
Χαρακτηριστικό στοιχείο των χαρτών που συνοδεύουν τα 2 προεδρικά διατάγματα είναι ότι η τουρκική πλευρά εμφανίζει το Καστελόριζο και τα υπόλοιπα νησιά χωρίς καμία συνοριακή γραμμή, ούτε καν αυτή των 6 ναυτικών μιλίων. Η αποτύπωση αυτή εντάσσεται προφανώς στην αντίληψη της Άγκυρας ότι δεν υφίστανται θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ενώ και οι δύο χάρτες αποτυπώνουν αυθαίρετα τις διεκδικήσεις της λεγόμενης Γαλάζιας Πατρίδας.
Απάντηση στον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό
Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η κίνηση της Άγκυρας αποφασίστηκε ως απάντηση στις πρωτοβουλίες της Ελλάδας, η οποία έχει καταθέσει από το 2025 τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της. Ο ελληνικός σχεδιασμός περιλαμβάνει και τη μη οριοθετημένη Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, με εξωτερικά όρια, εκεί όπου δεν υπάρχει συμφωνία οριοθέτησης, εκείνα που θέτει ο νόμος 4001/2011. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η θεσμοθέτηση των 2 ελληνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες, τα οποία, σε αντίθεση με τα τουρκικά, εκτείνονται αποκλειστικά εντός των χωρικών υδάτων των νησιών και νησίδων που καλύπτουν.
Αντιθέτως, τα τουρκικά πάρκα επικαλύπτουν πλήρως τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, όπως αυτός είχε παρουσιαστεί το 2025, και μάλιστα σε μια συγκυρία κατά την οποία επίκειται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την κίνησή της αυτή, η Άγκυρα υιοθετεί εκ νέου τη θέση ότι τα νησιά δεν διαθέτουν άλλα δικαιώματα πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων και εμμένει στη χάραξη μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών.
Το παρασκήνιο και τα επόμενα βήματα
Η τουρκική αντίδραση στις ελληνικές πρωτοβουλίες δεν είναι καινούργια. Η Άγκυρα είχε ήδη αντιδράσει τόσο με ανακοινώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών της όσο και με επιστολή προς τον ΟΗΕ για τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Ανάλογες ενστάσεις είχε εκφράσει και για την οριοθέτηση των ερευνητικών οικοπέδων νοτίως της Κρήτης που παραχωρήθηκαν στην αμερικανική Chevron, τα εξωτερικά όρια των οποίων στηρίζονται και εκείνα στον νόμο 4001/2011.
Η θέσπιση των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αναμένεται το φθινόπωρο η υιοθέτηση από την τουρκική πλευρά του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Πρόκειται για εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα προκαλέσει νέο κύκλο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε μια συγκυρία όπου οι δύο χώρες επιχειρούσαν το προηγούμενο διάστημα να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας.
Η μεθόδευση της Άγκυρας να προωθεί τις διεκδικήσεις της μέσω εργαλείων περιβαλλοντικού χαρακτήρα καταδεικνύει, όπως προκύπτει από το σύνολο των στοιχείων, μια συστηματική προσπάθεια εμπέδωσης επί του πεδίου των θέσεών της, με την Αθήνα να δηλώνει αποφασισμένη να μην επιτρέψει τη δημιουργία οποιουδήποτε τετελεσμένου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου