Ιμπεριαλιστικός πόλεμος στη Μέση Ανατολή:

 

 Αμερικάνικα σχέδια για επανάληψη των επιθέσεων στο Ιράν.- Οξύνεται η πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ για το αδιέξοδο. - Ασταμάτητη η ακρίβεια

Νέες απειλές κατά του Ιράν εκτοξεύουν οι ΗΠΑ, ενώ το Ιράν προειδοποιεί ότι σε περίπτωση νέων επιθέσεων θα απαντήσει με «μακρά και επώδυνα πλήγματα».

Η σύγκρουση, ως μέρος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης των ΗΠΑ και της Κίνας για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, είναι ανεπίστρεπτη. Ετσι συνεχίζεται σε αυτή τη φάση ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή, και σε κυρίαρχο στοιχείο σύγκρουσης έχει αναδειχθεί ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ και ο πολυήμερος ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ σε ιρανικά λιμάνια.

Η νέα πρόταση του Ιράν

Η νέα πρόταση της Τεχεράνης, σύμφωνα με ό,τι πληροφορίες έχουν διαρρεύσει και επικαλείται το δίκτυο Al Jazeera, έχει διατυπωθεί ως εξής: Το Ιράν προτίθεται να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, υπό τον όρο ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και θα συμφωνήσουν να τερματίσουν τον πόλεμο. Ζητά επίσης οι όποιες συζητήσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα να αναβληθούν για μετά το τέλος του πολέμου. Αυτό σύμφωνα με το δημοσίευμα σημαίνει ότι «το Ιράν πιστεύει ότι αυτό μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης για να αντισταθμίσει το ζήτημα του ελλείμματος εμπιστοσύνης».

Την Παρασκευή το μεσημέρι, το Ιράν ανακοίνωσε πως παρέδωσε μέσω των Πακιστανών μεσολαβητών μία «νέα πρόταση» προς τις ΗΠΑ αργά το βράδυ της 30ής Απρίλη, ενώ ταυτόχρονα την ίδια μέρα ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν διεμήνυε πως ο ναυτικός αποκλεισμός που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ στις 13 Απρίλη ισοδυναμεί με «παράταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων» της Ουάσιγκτον «και αυτές δεν γίνονται ανεκτές». Νωρίτερα, η ιρανική αεράμυνα είχε τεθεί σε πλήρη ισχύ πάνω από την Τεχεράνη, αναμένοντας επιθέσεις με drone ή μικρά αεροσκάφη και κάποιους Ιρανούς αξιωματούχους να δηλώνουν πως έχουν αυξηθεί οι προετοιμασίες για κάθε ενδεχόμενο, συμπεριλαμβανομένης μίας επανέναρξης των συγκρούσεων.

Επίσης, την Πέμπτη, ο Ιρανός ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είχε υποστηρίξει σε ανακοίνωσή του πως πλέον διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού ένα «νέο κεφάλαιο» για τους λαούς της περιοχής, εκτιμώντας πως θα μπορούσε να είχαν ένα «καλύτερο μέλλον» δίχως την παρουσία των ΗΠΑ.

Η αντίδραση των ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε αμέσως την ιρανική πρωτοβουλία, λέγοντας ότι δεν τον ικανοποιεί. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν είμαι ικανοποιημένος με αυτήν», δήλωσε σε δημοσιογράφους, χωρίς να διευκρινίσει ποια σημεία της πρότασης τον βρίσκουν αντίθετο. Αμφισβήτησε την ικανότητα της Τεχεράνης να καταλήξει ποτέ σε μια ειρηνευτική διευθέτηση, κάνοντας λόγο για «τεράστια διχόνοια» μεταξύ των Ιρανών ηγετών. «Η ηγεσία είναι πολύ ασύνδετη – έχει δύο ή τρεις ομάδες, ίσως τέσσερις. Όλοι θέλουν συμφωνία, αλλά είναι μπερδεμένοι», υποστήριξε. Πρόσθεσε: «Δεν έχουν ιδέα ποιοι είναι οι ηγέτες τους, αλλά είναι πολύ μπερδεμένοι, και αυτό οφείλεται στην επιτυχία που έχουμε σημειώσει στρατιωτικά. Ουσιαστικά δεν έχουν στρατό».

Ερωτηθείς ποιες στρατιωτικές επιλογές του παρουσιάστηκαν στον Λευκό Οίκο για την επίλυση του πολέμου με το Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Θέλουμε απλώς να τους ανατινάξουμε και να τους αποτελειώσουμε για πάντα ή θέλουμε να προσπαθήσουμε να κάνουμε μια συμφωνία; Αυτές είναι οι επιλογές». Είπε ότι προτιμά «να μην τους καταστρέψει».

Παράλληλα, είπε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια είναι «απίστευτος» και προέβλεψε ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα «μειωθούν» μετά τον πόλεμο. Ισχυρίστηκε ακόμη πως ακόμα κι αν οι ΗΠΑ αποχωρούσαν τώρα, θα είχαν πετύχει «μεγάλη νίκη», αφού το Ιράν θα χρειαζόταν 20 χρόνια για να ανοικοδομηθεί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε έντονα Ισπανία και Ιταλία για ανεπαρκή υποστήριξη, συνδέοντας τη στάση τους με ανοχή απέναντι σε ένα πυρηνικό Ιράν. «Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί», είπε. Εν τω μεταξύ, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ προχώρησε σε νέες κυρώσεις σε ιρανικές εταιρείες συναλλάγματος. Παράλληλα, προειδοποίησε ακόμη και πλοιοκτήτες που πληρώνουν διόδια στο Στενό του Ορμούζ, υπό οποιαδήποτε μορφή πληρωμής, ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με αμερικανικές κυρώσεις.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοιχτή στη διπλωματία, αλλά μόνο εάν η Ουάσιγκτον αλλάξει την «επεκτατική της προσέγγιση» και την «απειλητική ρητορική» της. Σε τηλεφωνικές επαφές με ομολόγους του σε Τουρκία, Κατάρ και άλλες χώρες, υπογράμμισε πως οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν βρίσκονται σε πλήρη επιφυλακή, έτοιμες να αμυνθούν «αποφασιστικά και ολοκληρωμένα» απέναντι σε οποιαδήποτε επίθεση.

Οξύνεται η πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ για το αδιέξοδο - Ασταμάτητη η ακρίβεια

Οι εξελίξεις αυτές διαδραματίζονται ενώ εντείνεται και η ενδοαστική κόντρα στις ΗΠΑ με καθαρή την αντανάκλασή της στο κογκρέσο.

Χθες εξέπνεε η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπει ο αμερικανικός νόμος του 1973 για διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων δίχως έγκριση του κογκρέσου, μετά την παρέλευση της οποίας ο εκάστοτε Πρόεδρος είναι υποχρεωμένος ή να ζητήσει έγκριση, ή να περιορίσει τη στρατιωτική δράση. Η «πατέντα» που επινόησε σε αυτό το θέμα η κυβέρνηση Τραμπ ήταν σχετικά απλή: Υποστήριξε πως ο «χρόνος» έχει «παγώσει» από τις 8 Απρίλη, οπότε ξεκίνησε η εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν και πως άρα δεν έχουν περάσει έως την 1η Μάη 60 μέρες... Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές εμφανίζονται ανοιχτοί σε αυτή τη γραμμή. Οι Δημοκρατικοί αντιδρούν θεωρώντας ότι ακόμη και η συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού σημαίνει συνέχιση των εχθροπραξιών έναντι του Ιράν.

Την ίδια ώρα, ο αμερικανικός λαός βρίσκεται αντιμέτωπος με πρωτοφανείς τιμές στα καύσιμα και με μεγάλη οικονομική επιβάρυνση. Το 44% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει μειώσει την οδήγηση λόγω των τιμών βενζίνης και το 42% έχει περικόψει βασικά οικογενειακά έξοδα.

Χαρακτηριστική είναι και η δημοσκόπηση των Washington Post/ABC News/Ipsos που δημοσιεύθηκε χθες. Σύμφωνα με αυτήν, το 61% των Αμερικανών λέει ότι ήταν λάθος των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία εναντίον του Ιράν. Το 48% των ερωτηθέντων μάλιστα, λέει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνάψουν μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν, ακόμη και αν αυτό οδηγήσει σε μια χειρότερη συμφωνία για τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, έντονη είναι η κριτική και για τις αποκαλύψεις σχετικά με τις στρατιωτικές απώλειες και το πραγματικό κόστος του πολέμου. Ενώ ο Τραμπ ισχυρίστηκε πως τα αμερικανικά αποθέματα είναι «περισσότερα από ποτέ», το CNN, επικαλέστηκε πηγές και ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) που δείχνουν το αντίθετο: Τουλάχιστον 45% των πυραύλων ακριβείας, σχεδόν 50% των αναχαιτιστών Patriot και πάνω από το ήμισυ των πυραύλων THAAD έχουν ήδη ξοδευτεί. Η αντικατάστασή τους απαιτεί τρία έως πέντε χρόνια, ακόμη και με αυξημένη παραγωγή. Σύμφωνα με άλλη έρευνα του CNN, το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν καταστρέψει τουλάχιστον 16 στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ σε οκτώ χώρες της Μέσης Ανατολής, καθιστώντας ορισμένες από αυτές τις θέσεις σχεδόν άχρηστες.

Στο μεταξύ η Ουάσινγκτον ενέκρινε την πώληση ενός αντιπυραυλικού συστήματος Patriot στο Κατάρ, το οποίο έγινε στόχος ιρανικών πληγμάτων, προς περισσότερα από 4 δισεκ. δολάρια, ανακοίνωσε χθες το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Οι ΗΠΑ έδωσαν επίσης άδεια για την πώληση όπλων στο Ισραήλ και άλλους συμμάχους τους στη Μέση Ανατολή – το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα—επεσήμανε η αμερικανική διπλωματία ζητώντας από το Κογκρέσο να εγκρίνει τις πωλήσεις αυτές, ύψους άνω των 8,6 δισεκ. δολαρίων.

Αυτές οι εξουσιοδοτήσεις, που δόθηκαν από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, υποστηρίζουν τους «στόχους εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας» των ΗΠΑ, ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς οι χώρες που θα λάβουν αυτόν τον στρατιωτικό εξοπλισμό έγιναν όλες στόχος ιρανικών επιθέσεων.

Πιο συγκεκριμένα η πώληση συστημάτων Patriot στο Κατάρ απαντά σε μια «επείγουσα ανάγκη» που έχει στόχο «τη βελτίωση της ασφάλειας μιας φίλιας χώρας», που είναι αντιμέτωπη «με τρέχουσες και μελλοντικές απειλές». Από την πλευρά του το Κουβέιτ θα λάβει ολοκληρωμένα συστήματα διοίκησης αξίας 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Εξάλλου το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ θα μπορούν να αγοράσουν ένα σύστημα καθοδήγησης όπλων προηγμένης ακριβείας (Advance Precision Kill Weapon System- APKWS), με το Ισραήλ και το Κατάρ να καταβάλουν σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια έκαστο, και τα ΗΑΕ 147 εκατομμύρια δολάρια.