Ακόμη και ένας μεγάλης κλίμακας πόλεμος με το Ιράν είναι απίθανο να οδηγήσει στην ανατροπή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει απόρρητη αμερικανική έκθεση την οποία επικαλείται δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας Ha'aretz.
Σύμφωνα με έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών , το πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα του Ιράν είναι βαθιά εδραιωμένο και διαθέτει μηχανισμούς που του επιτρέπουν να αντέχει ακόμη και σε συνθήκες έντονης στρατιωτικής πίεσης.
Η εκτίμηση αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από τις τελευταίες εξελίξεις στην Τεχεράνη. Λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σε αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, το ιρανικό καθεστώς ενεργοποίησε γρήγορα τους μηχανισμούς διαδοχής και προχώρησε στην ανάδειξη του γιου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ως νέου ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη.
Η διαδικασία ολοκληρώθηκε σε ελάχιστο χρόνο από το Συμβούλιο των Εμπειρογνωμόνων –το σώμα των 88 ανώτερων σιιτών κληρικών που έχει την αρμοδιότητα να εκλέγει τον ανώτατο ηγέτη– ακόμη και ενώ συνεχίζονταν οι αεροπορικές επιδρομές στο ιρανικό έδαφος. Το γεγονός ότι η διαδοχή πραγματοποιήθηκε χωρίς εμφανή εσωτερική κρίση ενισχύει την άποψη ότι το θεοκρατικό σύστημα της χώρας όχι μόνο παραμένει λειτουργικό αλλά και διατηρεί τη συνοχή του.
Ανάλογη είναι και η εκτίμηση που καταγράφεται σε ανάλυση της Ha'aretz, σύμφωνα με την οποία «η αεροπορική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ πάνω από την Τεχεράνη δεν έχει καταφέρει να σπάσει το ιρανικό καθεστώς ούτε τη δυνατότητά του να λειτουργεί». Παρά τις επιθέσεις σε στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, οι βασικοί θεσμοί εξουσίας συνεχίζουν να λειτουργούν.
Η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εντάσσεται ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο θεσμικής συνέχειας. Ο 56χρονος κληρικός θεωρούνταν εδώ και χρόνια μια σχετικά αθέατη προσωπικότητα στο εσωτερικό του καθεστώτος. Από το γραφείο του πατέρα του συμμετείχε στον συντονισμό στρατιωτικών και πληροφοριακών δραστηριοτήτων, ενώ διατηρούσε πάντα στενές σχέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η σύνδεσή του με τους σκληροπυρηνικούς κύκλους της ιρανικής εξουσίας έχει καταγραφεί ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της εκλογής του σκληροπυρηνικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στις προεδρικές εκλογές του 2005.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, κινητοποίησε δίκτυα των Φρουρών της Επανάστασης για να ενισχύσει την υποψηφιότητα του τότε δημάρχου της Τεχεράνης απέναντι στον πρώην πρόεδρο Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί, ο οποίος θεωρούνταν πολιτικός αντίπαλος του πατέρα του.
Η στενή σχέση του νέου ηγέτη με αυτούς τους μηχανισμούς εξουσίας θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους που προτιμήθηκε. Είναι όμως μια επιλογή που στέλνει και ένα σήμα προς την Ουάσιγκτον καθώς η ανάδειξη ενός ηγέτη που θεωρείται στενά συνδεδεμένος με τη σκληρή γραμμή του καθεστώτος αψηφά τις απειλές του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ.
Πάνω από όλα όμως, η εξέλιξη αντανακλά τη σύγκλιση διαφορετικών κέντρων εξουσίας στο εσωτερικό του ιρανικού κατεστημένου: ανώτερων κληρικών, στρατιωτικών των Φρουρών της Επανάστασης και το πολιτικό στρατόπεδο των σκληροπυρηνικών.
Για πολλούς αναλυτές, οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν πως το ιρανικό καθεστώς δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα πρόθυρα κατάρρευσης. Αντίθετα, ενεργοποιεί τους μηχανισμούς του για να διασφαλίσει τη συνέχεια του ακόμη και κάτω από αφόρητη πίεση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου