Η κοινωνία απαιτεί μία προοδευτική πρόταση για να ζήσει καλύτερα

Σ. Φάμελλος: Η κυβέρνηση αυτή πρέπει να φύγει το συντομότερο.- Συνέντευξη του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου, στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90.1 FM και στην εκπομπή των δημοσιογράφων Β. Σκουρή και Σ. Ξενάκη Ο Σωκράτης Φάμελλος περιέγραψε με σαφήνεια την ενωτική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ προς τις προοδευτικές δυνάμεις τόσο στην ομιλία του στην κοινή συνεδρίαση της Κ.Ο. και της Π.Γ στη Βουλή όσο και στη συνέντευξη του στα Παραπολιτικά. Συγκεκριμένα υποστήριξε ότι απευθύνεται στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, τη Νέα Αριστερά, τον Κόσμο του Πέτρου Κόκκαλη, το Πράττω του Νίκου Κοτζιά και τη Λούκα Κατσέλη. Μίλησε με θετικά λόγια για τις πρωτοβουλίες των Ινστιτούτων και την πρόσφατη αρθρογραφία του Νίκου Κοτζιά. Ταυτόχρονα, ήταν επικριτικός ως προς τη στρατηγική της “αυτόνομης πορείας” του Νίκου Ανδρουλάκη αλλά πρόσθεσε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ δεν κλείνει την πόρτα στο ΠΑΣΟΚ ενώ επικριτικός ήταν και για τις καθυστερήσεις που υπάρχουν με τη Νέα Αριστερά. Ο Σωκράτης Φάμελλος επανέλαβε όπως και στην ομιλία του στην κοινή συνεδρίαση της Κ.Ο. και της ΠΓ, το σημαντικό ρόλο που έχει σε αυτή την υπόθεση της ενότητας και της προοδευτικής πρότασης ο Αλέξης Τσίπρας.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΦΑΜΕΛΛΟΥ ΣΤΑ «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: «Σ. Ξενάκης: Καλή χρονιά. Β. Σκουρής: Καλώς ήρθατε. Σ. Φάμελλος: Καλημέρα κ. Ξενάκη και κ. Σκουρή. Τι κάνετε; Καλημέρα σε όλους τους ακροατές και τις ακροάτριες και τα στελέχη του Παραπολιτικά. Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση. Σ. Ξενάκης: Εμείς ευχαριστούμε που είστε μαζί μας στο στούντιο. Από που θέλετε να ξεκινήσουμε κ. Σκουρή; Β. Σκουρής: Συνήθως όταν ρωτάμε την αντιπολίτευση, ρωτάμε για τις διεργασίες που γίνονται στο εσωτερικό της κ. Πρόεδρε. Σ. Ξενάκης: Από εκεί θέλεις να ξεκινήσουμε; Β. Σκουρής: Εκεί είναι το μεγάλο ζητούμενο, δηλαδή σήμερα το μεγάλο ζητούμενο για την αντιπολίτευση, είναι αν μπορεί να αποτελεί εναλλακτική λύση. Βλέπουμε τη Νέα Δημοκρατία να μην περνάει το 30%, να είναι εκεί γύρω στο ποσοστό των ευρωεκλογών, από την άλλη μεριά να μην υπάρχει αντίπαλος, έτσι δεν είναι; Σ. Φάμελλος: Άρα συμπεραίνουμε πολύ γρήγορα ότι πρέπει να υπάρχει μια αποτελεσματική αντιπολίτευση γιατί απ’ την κυβέρνηση τα πράγματα δεν πάνε καλά. Και δεν είναι μόνο το δημοσκοπικό, είναι και η καθημερινότητα. Γιατί αυτό ενδιαφέρει τον κόσμο. Σ. Ξενάκης: Το συμπέρασμά σας είναι πολύ σωστό, νομίζω κι εγώ, απλώς θα μπορούσε να διατυπωθεί και αλλιώς. Δηλαδή εννοώ ότι υπάρχει μια κυβέρνηση που δεν τα πάει καλά, δεν φαίνεται να υπάρχει και αντιπολίτευση που να τα πηγαίνει καλά. Σ. Φάμελλος: Εγώ αυτό που μπορώ να πω συμπερασματικά, που είναι και το πιο σημαντικό, είναι ότι επειδή τα πράγματα δεν πάνε καλά και επειδή οι πολίτες έχουν μια αγωνία και μια αντίδραση για το πώς θα πάνε καλύτερα, γιατί δεν βγαίνει ο μήνας, υπάρχουν σοβαρά ζητήματα σε πάρα πολλούς τομείς και μπορείτε να προσθέσετε σε αυτό και τα σκάνδαλα και το κλίμα, το πρόβλημα της πολιτικής κρίσης που πλέον εμφανίζεται, η δική μας άποψη είναι ότι πρέπει να υπάρχει μια πρόταση από την αντιπολίτευση, η οποία να μπορεί να πείσει την κοινωνία ότι δίνει κυβερνητική λύση. Γιατί αυτό είναι το μεγάλο ζήτημα. Β. Σκουρής: Ναι, αλλά με την πολυδιάσπαση μπορεί να υπάρχει; Σ. Φάμελλος: Όχι, κ. Σκουρή, δεν μπορεί να υπάρχει. Όλη η κοινωνία μάς λέει «κάντε κάτι να φύγουν το συντομότερο, γιατί δεν βγαίνει άλλο, δεν αντέχουμε άλλο». Και μάλιστα λέει «βρείτε τα, συνεννοηθείτε, για να υπάρχει μια πρόταση η οποία θα είναι προοδευτική και θα δώσει διέξοδο». Και εδώ λοιπόν θέλω να σας πω με απόλυτη ειλικρίνεια και συνέπεια, ότι και εγώ προσωπικά και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχουμε πει το εξής: Η κυβέρνηση αυτή πρέπει να φύγει το συντομότερο. Στη θέση της πρέπει να υπάρχει μια προοδευτική λύση, διότι μπορεί να υπάρχει και μια λύση δεξιά, ακροδεξιά, οτιδήποτε, αντιπολιτική, η οποία δεν θα λύσει τα προβλήματα της κοινωνίας. Η προοδευτική λύση, η οποία πρέπει να υπάρχει, σήμερα, έτσι όπως είναι τα πράγματα, πρέπει να προκύψει από μια ενωτική πρόταση, ένα ενωτικό ψηφοδέλτιο, έναν προοδευτικό πόλο – πέστε το όπως θέλετε, γιατί δεν έχουν σημασία οι τίτλοι, σημασία έχει να γίνει-, και να δώσει πρόταση κυβερνητική, δηλαδή που θα πείσει και την κοινωνία και θα έχει και το κοινωνικό και το πολιτικό δυναμικό να είναι κυβέρνηση. Άρα δεν ψάχνουμε μια καλύτερη προοδευτική αντιπολίτευση, ψάχνουμε μια προοδευτική κυβερνητική πρόταση. Σ. Ξενάκης: Από ποιους θα μπορούσε να είναι λοιπόν αυτή η πρόταση; Γιατί από τους υπάρχοντες σχηματισμούς… Σ. Φάμελλος: Η άποψη η δική μας είναι ότι καλοδεχούμενοι σε αυτήν την πρόταση ήταν όλοι όσοι συμμετέχουν στον προοδευτικό κόσμο. Εντός της Βουλής, το είχαμε προτείνει στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά. Β. Σκουρής: Λέει ο Ανδρουλάκης, για παράδειγμα, «εγώ θα πάω αυτόνομα, ό,τι και να λέτε εσείς, εγώ θα πάω αυτόνομα» και δεν υπάρχει και αμφισβήτηση… Σ. Φάμελλος: Και όλοι κρινόμαστε επί αυτού βέβαια, και ο κ. Ανδρουλάκης θα κριθεί. Β. Σκουρής: Θέλω λοιπόν να σας ρωτήσω, πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρχει συνεργασία με τον κ. Ανδρουλάκη; Όπως το βλέπετε το ΠΑΣΟΚ σήμερα. Σ. Φάμελλος: Έχετε δίκιο σε αυτό. Ο κ. Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ αρνούνται πεισματικά εδώ και έναν χρόνο μία πρόταση συνεργασίας. Εγώ και χθες, στην εισήγησή μου στην Πολιτική Γραμματεία και την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, είπα ότι δεν είναι λύση οι προτάσεις όπως «εγώ μόνος μου θα κερδίσω τον κ. Μητσοτάκη» που την έχει πει ο κ. Ανδρουλάκης. Θεωρώ ότι είναι μια λανθασμένη πρόταση, η οποία δεν βοηθάει την υπόθεση της προοδευτικής αλλαγής στην Ελλάδα. Και το λέω αυτό δημόσια και το έχω πει και στη Βουλή, το έχω πει και μπροστά στον κ. Ανδρουλάκη, γιατί είναι μια κριτική η οποία γίνεται έντιμα και δημοκρατικά, γιατί θεωρώ ότι είναι λάθος πολιτική άποψη και πρέπει να αλλάξει πολύ σύντομα, διότι δεν έχει μια προοπτική η οποία θα δώσει λύση για τη χώρα. Το ερώτημα στις επόμενες εκλογές, που η άποψή μας είναι ότι πρέπει να γίνουν γρήγορα, γιατί δεν πάει άλλο αυτή η πολιτική κρίση που έχουμε στη χώρα, είναι ότι πρέπει να έχουμε προοδευτική κυβέρνηση την επόμενη μέρα. Και όχι να χαθούμε σε συζητήσεις που δεν δίνουν αποτέλεσμα. Σ. Ξενάκης: Άρα λέτε ότι ο στόχος που βάζει το ΠΑΣΟΚ, «να είμαστε πρώτο κόμμα με μία ψήφο διαφορά», δεν σας φαίνεται ρεαλιστικός στόχος αυτή τη στιγμή, αυτό μας λέτε. Σ. Φάμελλος: Θεωρώ ότι δεν δίνει τη λύση που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία και δεν θέλω να συζητάω πολύ για τα εσωτερικά των άλλων κομμάτων και να κάνω κριτική στα άλλα κόμματα. Προτιμώ να λέω ποια είναι η δική μας πρόταση. Γιατί μια προοδευτική πρόταση συνεργασιών, μια ενωτική πρόταση, δίνει μια αναπνοή, δίνει μια ελπίδα. Δεν είναι τώρα να συζητάμε γιατί δεν βγαίνουν τα σενάρια των άλλων κομμάτων. Β. Σκουρής: Λίγο διαφορετικά, πριν πάμε στον κ. Τσίπρα, που είναι το μεγάλο πρόσωπο στον χώρο αυτή τη στιγμή, ένας απρόβλεπτος παράγοντας γιατί δεν έχουμε ακόμα το κόμμα, αν θα γίνει. Σε αυτήν την πρόταση, την κυρία Καρυστιανού και την κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου τις περιλαμβάνετε; Σ. Φάμελλος: Όχι κ. Σκουρή, δεν θέλω να σας ταλαιπωρώ με πολλές περιγραφές. Θέλω να σας πω πολύ απλά ότι δεν περιλαμβάναμε την κυρία Κωνσταντοπούλου στις προτάσεις τις οποίες κάναμε για τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις, διότι η ίδια η κυρία Κωνσταντοπούλου δεν έχει πει ακόμα ξεκάθαρα αν υπάρχει κατά την άποψή της προοδευτικός και συντηρητικός άξονας στην πολιτική. Και γιατί πρέπει να είμαι ειλικρινής. Β. Σκουρής: Δεν την θεωρείτε στον χώρο δηλαδή; Σ. Φάμελλος: Όχι κ. Σκουρή. Η δική μας η πρόταση απευθύνεται στα κόμματα που με την προγραμματική τους διατύπωση, εκτιμούμε ότι μπορεί να υπάρξει μια λύση. Δηλαδή, μπορεί να βρούμε μια λύση για να έχουμε καλύτερη δημόσια υγεία και παιδεία, να έχουμε καλύτερους μισθούς, να καταπολεμήσουμε την ακρίβεια, να έχουμε ένα παραγωγικό μοντέλο για τη χώρα, το οποίο μπορεί να δώσει μια προοπτική και να έχουμε ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα στην οικονομία, ιδιαίτερα στον πρωτογενή τομέα. Άρα έχει και προγραμματική βάση η συζήτηση. Β. Σκουρής: Η κυρία Καρυστιανού; Που ουσιαστικά προανήγγειλε το νέο κόμμα. Σ. Φάμελλος: Η κυρία Καρυστιανού, πρώτα απ’ όλα, είναι μια καινούργια εξέλιξη. Άρα, μην περιμένετε να υπήρχαν επεξεργασίες του κόμματος μας στο παρελθόν. Είναι μια αξιολόγηση που γίνεται τώρα, και θέλω να είμαι απόλυτα ξεκάθαρος: Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον αγώνα των συγγενών, εντός και εκτός του Συλλόγου, και όλων των οικογενειών των θυμάτων για τα ζητήματα του εγκλήματος των Τεμπών. Δεν θέλω να εμπλέξουμε στη συζήτηση της πολιτικής αξιολόγησης του μέλλοντος της κίνησης της κυρίας Καρυστιανού το θέμα αυτό. Εμείς θα είμαστε εκεί. Όπως ήμασταν από την πρώτη στιγμή, και μάλιστα αναδείξαμε με πολύ μεγάλη ένταση και στο Ευρωκοινοβούλιο και στην ελληνική Βουλή τα θέματα αυτά. Η επιλογή της κυρίας Καρυστιανού να ανακοινώσει ήδη μια κίνηση, ένα κόμμα, μια τέτοια πολιτική πρόταση, αναπόφευκτα τη βάζει σε μια συζήτηση πολιτικής αξιολόγησης και κριτικής. Δεν έχουμε ακόμα όλα τα στοιχεία. Σ. Ξενάκης: Όχι, αλλά έχετε ένα στοιχείο που λέει ότι η κυρία Καρυστιανού θεωρεί πως όλοι είστε ίδιοι. Σ. Φάμελλος: Δύο στοιχεία θα σχολιάσω, θα μου επιτρέψετε να τα βάλω και τα δύο. Δεν είναι μόνο αυτό. Εμείς έχουμε πει ότι ο αντίπαλος σήμερα είναι η δεξιά πολιτική, η άδικη πολιτική του κ. Μητσοτάκη και η κυβέρνηση αυτή. Άρα το πρωτεύον είναι να υπάρξει μία λύση προοδευτική για να φύγει αυτή η κυβέρνηση. Δεν τη βάζουμε στους αντιπάλους μας, να το πω έτσι. Έχουμε μια συγκεκριμένη πολιτική την οποία έχουμε αντίπαλο, την πολιτική της κυβέρνησης. Τι έχει πει μέχρι τώρα η κυρία Καρυστιανού; Δύο πράγματα θέλω να αξιολογήσω ως αρνητικά για μένα. Το πρώτο, ότι στην αξιολόγησή της είπε ότι «σήμερα υπάρχει συμφωνία της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση», στο σήμερα αναφέρομαι, το οποίο είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο λάθος, το θεώρησα αδικαιολόγητο. Και θεωρώ ότι έτσι βάζει σε ένα τσουβάλι τις πολιτικές των σκανδάλων, του ΟΠΕΚΕΠΕ, του εγκλήματος των Τεμπών, των υποκλοπών και όλη αυτή την πολιτική που ζουν οι Έλληνες πολίτες, και τσουβαλιάζει μέσα την αντιπολίτευση. Δεν λέω ότι είναι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης ίδια, αλλά εμείς δεν δεχόμαστε να μπούμε σε ένα τσουβάλιασμα με τον κ. Μητσοτάκη. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Δεν είναι ίδια τα καρτέλ και οι εργαζόμενοι. Δεν είναι ίδια η ακρίβεια και η κοινωνική δικαιοσύνη, είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Και το δεύτερο, στην αξιολόγηση που έκανε για το παρελθόν, έβαλε στο ίδιο τσουβάλι τη Νέα Δημοκρατία που χρεοκόπησε τη χώρα, με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ που έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια. Εντάξει, και εδώ δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Και μάλιστα όταν το μνημόνιο ή η σύμβαση η δανειακή, την οποία υπέγραψε ο ΣΥΡΙΖΑ, μαζί με την κυβέρνηση και τη θητεία της, ήταν αυτή που πραγματικά μας έβγαλε όχι απλά από τα μνημόνια, αλλά με την κοινωνία όρθια. Εδώ λοιπόν υπάρχουν δύο αξιολογήσεις, στις οποίες εγώ οφείλω να κάνω ξεκάθαρη κριτική. Δεν έχω τα υπόλοιπα στοιχεία. Β. Σκουρής: Μια διευκρίνιση σε αυτό. Υπάρχουν δύο λογιών κριτικές. Η μία κριτική έγινε εδώ από τον υπουργό Υγείας, χθες, τον κ. Άδωνι Γεωργιάδη, που μας είπε ότι «ανήκει στον χώρο της Δεξιάς η κυρία Καρυστιανού» και μάλιστα τον ρωτήσαμε και μία και δύο φορές. Η δεύτερη, που προέρχεται κυρίως από στελέχη του χώρου σας, είναι ότι είναι στο χώρο της λεγόμενης αντιπολιτικής η κυρία Καρυστιανού. Η δική σας άποψη; Σ. Φάμελλος: Αν αντιπολιτική, κ. Σκουρή, θεωρούμε μια ανάγνωση η οποία λέει ότι «δεν υπάρχει Δεξιά και Αριστερά και ότι όλοι ίδιοι είναι», ναι, αυτό είναι μια αντιπολιτική άποψη, η οποία δεν βοηθάει την ελληνική κοινωνία. Διότι στο τέλος της ημέρας θα πρέπει να πούμε τι θα κάνουμε για τους μισθούς, τι θα κάνουμε για τη δημόσια υγεία και παιδεία. Και εδώ πέρα δεν είναι ίδια η Δεξιά και η Αριστερά ή η προοδευτική και η συντηρητική παράταξη, πάρτε τα όπως θέλετε. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, μήπως πρέπει να δώσουμε και λίγο χρόνο για να δούμε και πώς θα εξελιχθούν όλα αυτά; Γιατί είναι πάρα πολύ νωρίς, από δύο στοιχεία ξεκινήσαμε, να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, ο χρόνος θα βοηθήσει να απαντήσουμε σε κάποια πράγματα. Σ. Ξενάκης: Έχετε ξεκαθαρίσει λοιπόν ότι η κυρία Κωνσταντοπούλου και η κυρία Καρυστιανού, με αυτά που ξέρουμε ως τώρα για εκείνη, είναι εκτός της πρότασης που έχετε στο μυαλό σας. Σ. Φάμελλος: Δεν θα πούμε τίποτα για τον κ. Μητσοτάκη δηλαδή; Γιατί ο κόσμος καίγεται από τις πολιτικές που εφαρμόζονται. Σ. Ξενάκης: Θα τα πούμε εδώ, έχουμε χρόνο. Για να φύγει ο Μητσοτάκης, εσείς το είπατε, πρέπει να έρθει κάποιος να τον κερδίσει. Σωστά; Τι μένει τώρα; Μένει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Νέα Αριστερά και ο κ. Τσίπρας. Εγώ δεν βλέπω να μένει κάτι άλλο. Σ. Φάμελλος: Σε κάθε περίπτωση δεν κλείνουμε την πόρτα για το ΠΑΣΟΚ, παραμένουμε και επιμένουμε σε μία πρόταση, κάνοντας και κριτική στο λάθος της επιλογής αυτού του κομματικού εγωισμού που έχει ο κ. Ανδρουλάκης. Σ. Ξενάκης: Ο κ. Βαρουφάκης, για παράδειγμα, συμπεριλαμβάνεται σε αυτό το μέτωπο που έχετε στο μυαλό σας; Σ. Φάμελλος: Δεν νομίζω ότι θα ήθελε ο κ. Βαρουφάκης να μπει σε αυτήν τη συζήτηση, γιατί έτσι κι αλλιώς έχει δηλώσει ότι έχει μια πολύ μεγάλη απόσταση από όλα αυτά. Λοιπόν, έχετε δίκιο. Κι εγώ εχθές ήμουν απόλυτα συγκεκριμένος. Πράγματι, ΠΑΣΟΚ – Νέα Αριστερά, από τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις, με διαφορετικές ευθύνες και διαφορετικές καθυστερήσεις, πράγματι υπάρχει και μία σειρά εξωκοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών. Εγώ ανέφερα μερικές χθες στην τοποθέτησή μου. Αναφέρθηκα στην πρωτοβουλία που είχαν τα Ινστιτούτα με την κυρία Κατσέλη και τις προγραμματικές προτάσεις, αναφέρθηκα στις πρωτοβουλίες του Νίκου Κοτζιά και στην πρόσφατη αρθρογραφία του, αναφέρθηκα στην πρωτοβουλία της πολιτικής οικολογίας του «Κόσμος» του Πέτρου Κόκκαλη, που κάναμε και μια σημαντική κοινή συζήτηση μαζί. Και αναφέρθηκα στο σημαντικό ρόλο που έχει σε αυτήν την υπόθεση της ενότητας και της προοδευτικής πρότασης ο Αλέξης Τσίπρας. Αυτά πράγματι τα ανέφερα και χθες. Αν θέλετε να τα επαναλάβω, τα επανέλαβα περιληπτικά και τώρα. Β. Σκουρής: Ο κ. Τσίπρας έφυγε από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, παρέδωσε την έδρα του, και όλες οι πληροφορίες, όλες οι ενδείξεις, όλα τα ρεπορτάζ, λένε ότι θα κάνει ένα κόμμα στο οποίο δεν συμπεριλαμβάνει, ξέρω ‘γω, ομοσπονδία κομμάτων, δεν ζητάει συνεργασία, πάει μόνος του απ’ ό,τι κατάλαβα. Αυτό καταλαβαίνω εγώ, αν έχετε άλλη άποψη μας τη λέτε. Τις δικές σας απόψεις ήρθατε να ακούσουμε, για να καταλάβουμε πώς ακριβώς πιστεύετε, ότι δηλαδή μπορεί να συνεργαστείτε εσείς και ο κ. Τσίπρας ξανά; Σ. Φάμελλος: Εγώ πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία θέλει να υπάρξει μία πρόταση προοδευτική για να μπορέσει να ζήσει καλύτερα. Και όχι απλά θέλει, είναι και άποψη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ότι το έχει ανάγκη η ελληνική κοινωνία και η χώρα και τα συμφέροντα τα εθνικά και τα κοινωνικά. Να υπάρχει μία προοδευτική πρόταση που θα δώσει κυβερνητική λύση. Είμαστε όλοι πολλοί σημαντικοί παράμετροι, παράγοντες, κομμάτια ενός πλούσιου παζλ, το οποίο όμως πρέπει να σας πω, κ. Σκουρή, ότι θα δώσει και πάρα πολύ μεγάλη δύναμη στην ελληνική κοινωνία. Μια τέτοια είδηση, μια τέτοια πρόταση, θα ξυπνήσει συνειδήσεις, θα σηκώσει κόσμο από τον καναπέ. Το χρειαζόμαστε κάτι τέτοιο. Β. Σκουρής: Άρα λοιπόν, τι προτείνετε στον κ. Τσίπρα; Σ. Φάμελλος: Ό,τι είπα χθες, κ. Σκουρή παραμένει, νομίζω από εκεί και μετά… Β. Σκουρής: Δεν ακούσαμε στην Πολιτική Γραμματεία τίποτα, οπότε γι’ αυτό σας ρωτώ. Σ. Φάμελλος: Ήταν δημόσια η ομιλία μου, κ. Σκουρή, και είπα ότι είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα σε αυτήν την ενωτική προσπάθεια, γιατί αυτό θα δώσει έμπνευση, δυναμική και θα δημιουργήσει και κοινωνικά ρεύματα. Σ. Ξενάκης: Μπορώ να ρωτήσω κάτι τώρα. Αυτό που περιγράφετε, όπως σχηματοποιείται στο μυαλό μου, και σε όποιους μας ακούν νομίζω, τι διαφορά θα έχει από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ο οποίος δύο φορές ηττήθηκε, για να μη χρησιμοποιήσω τη λέξη «συνετρίβη» από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στις προηγούμενες δύο εκλογές, αν γίνει όπως το περιγράφετε εσείς; Ποια θα είναι η διαφορά του; Σ. Φάμελλος: κ. Ξενάκη οφείλω να σας πω πρώτα απ’ όλα ότι δεν είναι καθόλου δόκιμες οι συγκρίσεις με τελείως διαφορετικές χρονικές περιόδους και τελείως διαφορετικές συνθήκες και κοινωνικές αλλά και πολιτικές. Αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να σας ξεκαθαρίσω ότι η δική μου πρόταση σήμερα και η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η οποία έχει κατατεθεί εδώ και ένα χρόνο περίπου, είναι μια πολύ πιο πλατιά συνεργασία. Εσείς τώρα προϋποθέτετε στο ερώτημα σας ότι δεν θα δεχτούν ευρύτεροι χώροι να συνεργαστούν. Δεν συμφωνώ εγώ με αυτό. Σ. Ξενάκης: Όπως ποιοι χώροι; Σ. Φάμελλος: Όπως ο χώρος του ΠΑΣΟΚ και της σοσιαλδημοκρατίας. Εσείς το προϋποθέτετε ότι δεν θα δεχτεί συνεργασία. Λέω λοιπόν ότι η δική μας πρόταση είναι μία πιο πλατιά, προοδευτική, ενωτική πρόταση. Σ. Ξενάκης: Που πέφτει στο κενό, προς στιγμήν πέφτει στο κενό. Σ. Φάμελλος: Αυτό δεν αναιρεί όμως την ορθότητα της πρότασης. Σ. Ξενάκης: Ναι, αλλά ο κόσμος πρέπει να ψηφίσει κάτι που να υπάρχει, όχι κάτι που υπάρχει στο μυαλό κάποιου, αλλά κάτι που να υπάρχει στην κάλπη. Σ. Φάμελλος: Εμείς λέμε ότι θα κάνουμε την προσπάθεια για κάτι το οποίο μπορεί να δώσει κυβερνητική προοπτική για να μπορέσει να δώσει και λύση στα προβλήματα των Ελλήνων και των Ελληνίδων. Γιατί πάνω από τα κομματικά συμφέροντα είναι τα συμφέροντα της κοινωνίας. Από εκεί και μετά όλοι κρίνονται, και στο τέλος – τέλος, θα φτάσουμε και σε κάποια χρονική στιγμή που θα πρέπει να διαμορφωθούν και οι εκλογικές προτάσεις. Δεν είμαστε ακόμα μπροστά στην προκήρυξη των εκλογών και έχουμε λίγο χρόνο και γι’ αυτό εγώ, με έναν πιεστικό τρόπο θα έλεγα, χθες το έβαλα λίγο πιο έντονα, ότι δεν μπορούμε πια, κάναμε μια συζήτηση όλο το 2025, ενδιαφέρουσα, αλλά πρέπει να πάμε και κάπου παραπέρα μέσα στο 2026. Β. Σκουρής: Εδώ όμως υπάρχουν ένα δυο ερωτήματα για να συγκεκριμενοποιήσουμε και την πρότασή σας. Με ποιον αρχηγό, άμα ενωθείτε όλοι μαζί; Σ. Ξενάκης: Και μη μας πείτε ότι δεν έχουν σημασία τα πρόσωπα, αλλά οι προτάσεις, γιατί τα πρόσωπα έχουν πάντα σημασία. Σ. Φάμελλος: Έχουν πολύ μεγάλη σημασία τα πρόσωπα, και δεν θα είναι το πρόσωπο το πρόβλημα, αλλά η απόφαση της ενότητας. Β. Σκουρής: Με συγχωρείτε, εμείς πιστεύουμε ότι το πρόσωπο είναι το πρόβλημα αυτήν τη στιγμή, γιατί κανένας δεν βάζει κάτω τον εγωισμό του. Σ. Φάμελλος: Εμείς δεν βάζουμε κανέναν εγωισμό κομματικά μπροστά και με πολύ μεγάλη ευκρίνεια και καθαρότητα και ειλικρίνεια, έχω βάλει την πρόταση ότι εμείς είμαστε έτοιμοι να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι και να συζητήσουμε χωρίς να βάζουμε θέματα που μπορούν να μας χωρίσουν. Β. Σκουρής: Και να εκλέγεται από τη βάση, για παράδειγμα, ή το μεγαλύτερο κόμμα; Σ. Φάμελλος: Πρώτα από όλα, κ. Σκουρή, εφ’ όσον δεν έχουμε ακόμα συμφωνήσει ποιοι θα κάτσουν γύρω απ’ το τραπέζι, είναι πολύ λανθασμένο κατά την άποψη μας, να βάζεις το κάρο μπροστά από το άλογο. Να συζητάς πριν υπάρξουν θετικές αποκρίσεις. Γιατί, να σας πω την αλήθεια, δεν υπάρχει ακόμα θετική απόκριση από κανένα άλλο κόμμα και χώρο. Σ. Ξενάκης: Να το ρωτήσω αλλιώς, ο κ. Τσίπρας τι ρόλο θα μπορούσε να έχει σε αυτό το πράγμα το οποίο έχετε στο μυαλό σας; Σ. Φάμελλος: Ας αφήσετε αυτό να το διατυπώσει και ο Αλέξης Τσίπρας και οι υπόλοιποι που θα συμφωνήσουν σε ένα τέτοιο σχέδιο. Εμείς πιστεύουμε ότι το πιο σημαντικό πάντως, για την επόμενη σελίδα της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, είναι να υπάρχει μια ενιαία προοδευτική πρόταση. Αυτό θα είναι το μεγάλο πολιτικό γεγονός και αυτό έχει και τη μεγαλύτερη πολιτική αξία. Θεωρώ ότι μπορεί να λυθεί, πάντως, ειλικρινά σας λέω. Υπάρχουν δύο μεγάλα ζητήματα. Θα έπρεπε να βάλετε και κάτι ακόμα, για κάποιες μεγάλες προγραμματικές συμφωνίες, κάποια θέματα με τα προγράμματα που θα συμφωνήσουμε, πέντε πράγματα. Εκτιμώ πάντως ότι είναι πιο σημαντικό να συμφωνήσουμε ότι θα υπάρχει μία ενωτική προοδευτική πρόταση. Και για το θέμα του προγράμματος και του προσώπου θα υπάρχουν λύσεις γιατί θα κυριαρχεί η βούληση να υπάρχει προοδευτική κυβέρνηση. Γι’ αυτό και θα συμφωνήσουμε και στο πρόσωπο και στο πρόγραμμα. Σ. Ξενάκης: Λοιπόν να περάσουμε στο διάλειμμα το πρώτο μας, υποχρεωτικά, για να συνεχίσουμε χωρίς διακοπή. Πάμε σε ένα πολύ σύντομο διάλειμμα. Σε 1 -1,5 λεπτό είμαστε πίσω με τον κ. Σωκράτη Φάμελλο, τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, που είναι εδώ παρέα μας και κουβεντιάζουμε για την πολιτική επικαιρότητα και θα πάμε και στην κυβέρνηση και στα αγροτικά και σε όλα. Β. Σκουρής: Αλλά πριν εγώ θα επιμείνω λίγο για τον κ. Τσίπρα που είναι το βασικό πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου. Για παράδειγμα, αν κάνει κόμμα – το λέω για να προετοιμάζεται – αν κάνει κόμμα ο Τσίπρας και κατέβει στις εκλογές και δεν υπάρχει εκλογικό μέτωπο, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα κατέβει οπωσδήποτε στις εκλογές; Σ. Φάμελλος: Με τα «μετά» δεν γίνεται πολιτική. Θα σας το πω από τώρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει πρόταση. Β. Σκουρής: Η πολιτική είναι η τέχνη του προβλέπειν. Σ. Φάμελλος: Λοιπόν, επειδή υπάρχει η τέχνη του προβλέπειν, το λέω ξεκάθαρα, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει μια ξεκάθαρη πρόταση: Ενωτικό ψηφοδέλτιο για προοδευτική κυβέρνηση. Β. Σκουρής: Και θα κατέβει οπωσδήποτε στις εκλογές; Σ. Φάμελλος: Θα διεκδικήσουμε οπωσδήποτε αυτόν τον στόχο. Αυτό είναι προτεραιότητα για την ελληνική κοινωνία. Σ. Ξενάκης: Πάμε σε διάλειμμα, επιστρέφουμε, θα πούμε πολλά ακόμα. Β. Σκουρής: Πρόεδρε, εγώ θα προσπαθήσω πάλι να σας δυσκολέψω. Είδα μια ανακοίνωσή σας, εγώ έχω αρθρογραφήσει γι’ αυτό, με την άποψη τη δική σας είμαι, για το θέμα της υποδοχής της φρεγάτας «Κίμων» κ.λπ. Μιλήσατε για φιέστα, μιλήσατε για στρατηγικό λαϊκισμό κ.λπ., σε ανακοίνωση σας. Ταυτόχρονα όμως είδα μια βουλευτίνα σας να είναι εκεί, δίπλα στον κ. Μητσοτάκη, και απ’ ότι πληροφορούμαι από το ρεπορτάζ είχατε πει και να μην πάει. Αληθεύει αυτό; Σ. Φάμελλος: Όχι, κ. Σκουρή, να τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Να μιλήσουμε πρώτα για τη φρεγάτα που είναι το μείζον; Β. Σκουρής: Δεν θα σας αδικήσουμε για την πολιτική, αφού θέλετε αυτό, αυτό. Είπαμε ότι θα μιλήσουμε για την πολιτική, θα μιλήσουμε. Σ. Φάμελλος: Έγινε η υποδοχή της πρώτης φρεγάτας Belharra χθες από τη χώρα μας. Ποια ήταν η θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ γι’ αυτήν τη φρεγάτα; Η φρεγάτα αυτή ήταν στον σχεδιασμό της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Καθυστέρησαν να γίνουν οι απαραίτητες συμβάσεις. Ψηφίσαμε τη σύμβαση αυτής της Belharra και θεωρούμε ότι είναι αναγκαία και χρήσιμη για την άμυνα της χώρας και για τα θέματα ιδιαίτερα του Αιγαίου, που μας ενδιαφέρουν πάρα πολύ όλους και όλες. Ήταν σκόπιμη η φιέστα της υποδοχής; Όχι, ήταν μια φιέστα η οποία, όπως είπα και χθες στην ομιλία μου, επιδιώκει να δημιουργήσει εντυπώσεις. Είναι το «σπορ» της επικοινωνίας που κατέχει πολύ καλά ο κ. Μητσοτάκης για να κρύψει άλλα μεγάλα σοβαρά ελλείμματα της πολιτικής του. Και στο θέμα της άμυνας, να κρύψει δύο σοβαρά ζητήματα. Το θέμα της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, που έχει υποχωρήσει πάρα πολύ, επικίνδυνα, και το έχουμε επισημάνει πολλές φορές, και το θέμα των στελεχών, του ανθρώπινου δυναμικού, που είναι το πιο σημαντικό όπλο των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπου από τη μια μεριά είναι αυτή την περίοδο σε κινητοποιήσεις στους δρόμους, πρωτοφανές, και έχουμε τεράστιο κύμα παραιτήσεων από σχολές και από στελέχη. Πολύ σημαντικό, διότι αυτά τα σύγχρονα όπλα θέλουν και στελέχη. Εμείς δεν πιστεύουμε σε μια λογική οικονομίας πολέμου. Από εκεί και μετά, στη φιέστα αυτή η οποία στήθηκε, δεν ξέρω αν θα υπάρξει άλλη διαδικασία υποδοχής, διάβασα ότι μπορεί να υπάρχει μία στο τέλος του μήνα, εμείς επιλέξαμε να μη στείλουμε εκπρόσωπο του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Μας ζητήθηκε και είπαμε εκπρόσωπος του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν θα έρθει. Δεν μπήκε θέμα κομματικής πειθαρχίας για τη συμμετοχή της βουλευτή μας, της κυρίας Κασιμάτη. Ούτε είχε μπει ζήτημα «μην πάτε», αλλά είχε επιλέξει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να μη στείλει εκπρόσωπο γιατί είναι φιέστα. Β. Σκουρής :Άρα δεν υπάρχει θέμα με το συγκεκριμένο. Δεν υπάρχει θέμα. Σ. Φάμελλος: Θεωρώ ότι ήτανε φιέστα. Εγώ επέλεξα να μην στείλουμε εκπρόσωπο. Β. Σκουρής: Δεύτερο θέμα σε αυτό, είναι πολλές τέτοιες διαφωνίες βουλευτών. Είδαμε ότι προχωρήσατε και στη διαγραφή του κ. Φαραντούρη. Σωστά, κατά τη γνώμη σας. Δηλαδή, δεν μετανιώσατε γι’ αυτό; Σ. Φάμελλος: Όχι, το ανέφερα και χθες, μπορώ να σας το μεταφέρω εδώ με απόλυτη πιστότητα. Η διαγραφή του Νίκου Φαραντούρη έχει ως μόνη αιτία τη μη δέσμευσή του στην υποστήριξη των ψηφοφόρων και του κόμματος που του έδωσαν την εντολή της εκπροσώπησης στην Ευρωβουλή. Δεν δεσμεύτηκε, ο Νίκος Φαραντούρης, ότι θα εκπροσωπεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και τους ψηφοφόρους του στην Ευρωβουλή, διότι εγώ είχα επικοινωνήσει μαζί του το προηγούμενο βράδυ – επειδή υπήρχε μια πληθώρα δημοσιευμάτων αλλά και δηλώσεων που άφηναν ανοιχτά ζητήματα – και ζήτησα μια καθαρή δέσμευση ότι εκπροσωπεί το κόμμα και τους ψηφοφόρους του, που του δώσανε και την εντολή. Και εφόσον δεν υπήρχε αυτή η δέσμευση, στη συνέχεια προχώρησα και στην ανακοίνωση της διαγραφής του και στο αίτημα της επιστροφής της έδρας, έτσι ώστε να εκπροσωπούνται οι ψηφοφόροι και το κόμμα, εφ’ όσον δεν δεσμευόταν ο Νίκος Φαραντούρης ότι θα τους εκπροσωπεί. Και αυτό πράγματι είναι η πιο σημαντική δέσμευση που έχουμε όλοι, και εγώ προσωπικά, απέναντι στο κόμμα και απέναντι στους ψηφοφόρους. Σ. Ξενάκης: Πάντως επειδή ο κ. Φαραντούρης από εδώ ξεκίνησε μία συζήτηση, η οποία κατέληξε τελικά και στην αποπομπή του από την ευρωομάδα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, είπε ένα επιχείρημα. Είπε: «Εδώ υπάρχουν βουλευτές μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οι οποίοι έχουν πει δημοσίως ότι είναι έτοιμοι να πάνε σε άλλο κόμμα». Β. Σκουρής: Στο κόμμα Τσίπρα για παράδειγμα, όταν γίνει. Σ. Ξενάκης: Και λένε, πώς έχουν θέση σε ένα κόμμα βουλευτές που έχουν πει «είμαστε έτοιμοι να πάμε σε ένα άλλο κόμμα», και δεν έχω εγώ; Σ. Φάμελλος: Εγώ θέλω πρώτα απ’ όλα να πω ότι δεν είναι αντίστοιχες οι συγκρίσεις οι οποίες κάνετε. Σ. Ξενάκης: Όχι εμείς, εκείνος την έκανε. Σ. Φάμελλος: Μπορώ, όμως, να σας πω με απόλυτη ειλικρίνεια ότι είμαστε μπροστά σε μία χρονική στιγμή που εξελίσσεται και θέλουμε να εξελιχθεί αυτό το κοινό ενωτικό σχήμα στον χώρο της προοδευτικής παράταξης, που δημιουργεί έναν διάλογο στο δημόσιο βήμα που θέλει προσοχή. Δηλαδή, από τη μία μεριά, ναι, πρέπει να είμαστε απόλυτα δεσμευμένοι, και να δουλεύουμε όλοι με συνέπεια και συλλογικότητα, με αυτό που λέμε ατομική και συλλογική ευθύνη, για τον πολιτικό στόχο που έχει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και χρειάζεται προσοχή και στις δημόσιες δηλώσεις, και των βουλευτών. Από την άλλη μεριά, όμως, έχουμε όλη τη διάθεση να υπάρχει ένα ενωτικό προοδευτικό εγχείρημα, άρα να υπάρχει μία ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου την οποία θέλουμε να υποστηρίξουμε. Αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση με την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Αντιθέτως, είναι και ένας πολιτικός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Εδώ, επειδή μπορεί να υπάρχουν πράγματι προβλήματα σε δημόσιες δηλώσεις, οφείλω και εγώ να πω ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Αλλά δεν είναι η αντικομματική στάση, την οποία περιέγραψα στην πρώτη μου απάντηση. Για να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, χρειάζεται προσοχή στον δημόσιο λόγο, να μη δημιουργούνται τέτοιοι προβληματισμοί. Θέλουμε να ανασυνταχθεί ο προοδευτικός χώρος, αλλά έχει ξεκάθαρη γραμμή ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για το πώς θα γίνει αυτό. Σ. Ξενάκης: Μια προσοχή στο πώς εκφράζονται οι βουλευτές, απ’ ό,τι καταλαβαίνω, για τα θέματα αυτά. Λοιπόν, για να ξαναγυρίσω όμως στην ουσία, εδώ λέτε πρέπει να πέσει ο Μητσοτάκης. Δεν έχουμε άλλο εργαλείο να μετράμε, δημοσκοπήσεις, δεν υπάρχει άλλο εργαλείο. Το εργαλείο λοιπόν αυτό δείχνει τον Μητσοτάκη εκεί στο 23%, 22%, 25% 27% με τις εκτιμήσεις 28%, εκεί πάντως τον δείχνει. Και τους υπόλοιπους να ακολουθούν αρκετά μακριά, αρκετά πιο πίσω. Αυτό με μια διακυβέρνηση επτά ετών, έτσι, δεν είστε μεγάλος σε ηλικία, αλλά ούτε και πολύ νέος, θέλω να πω, συνομήλικοι είμαστε… Σ. Φάμελλος: Δυστυχώς μεγαλώσαμε, αφήστε το αυτό. Σ. Ξενάκης: Λέω λοιπόν, έχουμε παρακολουθήσει εκλογές, είναι πρώτη φορά που μια κυβέρνηση, η οποία πράγματι έχει φορτωθεί με ένα σωρό πράγματα, από πράγματα που έχουν σχέση με αδιαφάνεια και σκάνδαλα, μέχρι την καθημερινότητα του κόσμου, την ακρίβεια, το ζόρι κι όλα τα υπόλοιπα, δεν έχει δώσει αέρα σε κανένα κόμμα να λέει «έρχομαι τώρα εγώ, να απαντήσω» και να πει «εγώ θα το φτιάξω αυτό». Σ. Φάμελλος: Έχετε απόλυτο δίκιο. Εξάλλου όλη η τοποθέτηση η δική μου στο πρώτο κομμάτι της συζήτησής μας, ακριβώς σ’ αυτό απαντούσε, ότι είμαστε πλέον στο κέντρο μιας μεγάλης πολιτικής και κοινωνικής κρίσης στην Ελλάδα. Υπάρχει απονομιμοποίηση της κυβέρνησης, υπάρχουν δημοσκοπήσεις, επειδή αναφερθήκατε σε αυτές, που δείχνουν ότι σε ποσοστό πάνω από 70%, οι Έλληνες πολίτες πιστεύουν ότι έχουμε μια κυβέρνηση διαφθοράς, όχι απλά ανίκανη ή ανεπαρκής. Διαφθοράς. Διαφθορά σημαίνει κλοπή δημοσίου χρήματος, σημαίνει παραβίαση κανόνων νομιμότητας. Β. Σκουρής: Αυτό κάνει ακόμη μεγαλύτερο το δικό σας πρόβλημα. Σ. Φάμελλος: Συμφωνώ κ. Σκουρή. Β. Σκουρής: Όταν το λέτε, εγώ το καταλαβαίνω. Όταν μου το λέτε θα πρέπει να σας ρωτήσω μετά: άρα πάει στα χαμένα η κριτική που κάνετε; Σ. Φάμελλος: Θέλω να είμαι ειλικρινής και εσείς το ξέρετε ότι μπροστά στην κάλπη και με συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές μπορεί να υπάρχει μεγάλος κατήφορος για τον κ. Μητσοτάκη. Και να υπάρχουν και άλλα πολιτικά σχήματα, εγώ δεν λέω αναγκαστικά της Αριστεράς, τα οποία θα αναδειχθούν. Σ. Ξενάκης:Μπορεί όμως και να πει κάποιος «μα δεν βλέπω κάτι άλλο, τι να κάνω, πάω ξανά εκεί». Σ. Φάμελλος: Γι’ αυτό είναι και πολύ μεγάλη η ευθύνη αυτήν τη στιγμή της προοδευτικής παράταξης. Γι’ αυτό και είπα ότι αποκτά επείγοντα χαρακτηριστικά, είναι επείγουσα ανάγκη να κάνουμε επιλογές υπέρβασης, που εμείς τις έχουμε κάνει χωρίς εγωισμό, ούτε για τα πρόσωπα, ούτε για τη μορφή της ανασύνθεσης, για να υπάρχει μία προοδευτική πρόταση. Ίσως, αν θέλετε, και γι’ αυτό ήταν η ένταση με την οποία εισηγήθηκα χθες ότι πλέον δεν έχουμε χρόνο. Πέρασε το 2025, δυστυχώς δεν είχαμε πολλές καλές στιγμές συνεργασιών, τώρα θεωρώ ότι είναι θέμα λίγων μηνών πλέον. Δεν είναι θέμα έτους όπως ήταν πέρυσι, είναι θέμα λίγων μηνών να υπάρξει μια μορφοποιημένη πρόταση στην κοινωνία. Και το λέω με απόλυτη ειλικρίνεια και με κάποια γνώση, που είπατε και εσείς, από κάποιο χρόνο που παρακολουθούμε την πολιτική συζήτηση. Η ανακοίνωση της πρωτοβουλίας συνεργασιών, μικρής ή μεγάλης, θα δώσει τεράστια δυναμική και θα δώσει και ενθουσιασμό και ελπίδα στον κόσμο και θα φανεί και δημοσκοπικά. Θα μου πείτε «είναι ένα σχέδιο»… Ναι, αλλά αυτή τη στιγμή είναι το καλύτερο σχέδιο που βγαίνει ειλικρινά μέσα από την καρδιά της κοινωνίας, το λέει ο κόσμος στον δρόμο, αυτό λέει ο κόσμος. Μας λέει απλά πράγματα, «βρείτε τα να γλιτώσουμε». Σ. Ξενάκης: Δεν τα βρίσκετε όμως. Σ. Φάμελλος: Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με απόλυτη ειλικρίνεια, λέει: χωρίς προϋποθέσεις, είμαστε έτοιμοι να κάτσουμε απόψε το απόγευμα στο ίδιο τραπέζι να τα βρούμε για να φύγουν το συντομότερο οι «γαλάζιες ακρίδες». Είμαστε έτοιμοι γιατί πιστεύουμε ότι πρέπει να φύγουν. Είναι κοινωνική ανάγκη. Β. Σκουρής :Ερώτημα, την εκτίμηση σας θα ήθελα: Πιστεύετε ότι ο κ. Τσίπρας θα κάνει κόμμα; Σ. Φάμελλος: Ε, τώρα άμα θέλετε να σας πάρω τη δουλειά και να γίνω πολιτικός αναλυτής και ρεπόρτερ, κάποια στιγμή να το συζητήσουμε, τι συμβόλαιο θα μου κάνετε για να δω αν με ενδιαφέρει να έρθω να πάρω τον ρόλο σας. Δεν θα τον πάρω τον ρόλο σας. Σ. Ξενάκης: Είμαστε χωρίς συμβόλαια εμείς. Β. Σκουρής: Το ακριβώς αντίθετο, ως αρχηγός κόμματος, που κανονίζει το μέλλον του κόμματος του, πώς να σας πω, τις συμμαχίες του, να κάνετε μια εκτίμηση. Και απορώ γιατί φοβάστε να την κάνετε. Σ. Φάμελλος: Τώρα πάτε να με ιντριγκάρετε, λέτε λέξεις οι οποίες δεν αντιστοιχούν στον δημόσιο διάλογο. «Φοβάμαι»… Β. Σκουρής: Καταλαβαίνετε πως το λέω. Σ. Φάμελλος: Βεβαίως, είναι ωραία η ίντριγκα, κ. Σκουρή, είναι ωραία η ίντριγκα. Λοιπόν, επειδή ακριβώς δεν φοβάμαι την πολιτική, γι’ αυτό και επιλέξαμε χτες να βάλουμε τη δική μας πολιτική πρόταση, η οποία είναι και βούληση και προτροπή και πιστεύω ότι πρέπει να γίνει και το προτείνω για να γίνει. Σ. Ξενάκης: Και λέτε πάντως και είναι σημαντικό, ότι πρέπει να γίνει κάτι πολύ σύντομα, όχι με προοπτική ενός χρόνου. Και τώρα πλέον λέει μήνες, και έχει δίκιο, γιατί υπάρχει πάντα και το όπλο του αιφνιδιασμού σε μια κυβέρνηση. Σ. Φάμελλος: Εγώ συμπληρωματικά του αιφνιδιασμού, θα πρόσθετα ότι μια κυβέρνηση που είναι απονομιμοποιημένη κοινωνικά, εδώ και τουλάχιστον ένα εξάμηνο και παραπάνω, δεν ξέρεις πότε θα δεχτεί τον τελευταίο τρανταγμό, με όλα αυτά τα οποία δημοσιεύονται ότι μπορεί να υπάρχουν και νέες δικογραφίες ή και οτιδήποτε άλλο. Εγώ λέω ότι δεν επιτρέπεται να αφήνουμε τη χώρα και την κοινωνία σε αστάθεια, γιατί δεν είναι σε σταθερότητα με τον κ. Μητσοτάκη. Ακούω ένα σλόγκαν ότι «ο κ. Μητσοτάκης εξασφαλίζει σταθερότητα». Σταθερότητα σε ποιους; Στους «Φραπέδες» και στους «Χασάπηδες» μόνο. Έτσι; Να είμαστε λίγο ξεκάθαροι. Ποια σταθερότητα; Στην ακρίβεια; Σ. Ξενάκης: Την πιθανότητα αν είναι πρώτο κόμμα η Νέα Δημοκρατία, γιατί για αυτοδυναμίες νομίζω πως όποιος μιλάει πια τον ακούει ο κόσμος και γελάει, δεν πιστεύω ότι υπάρχει θέμα τέτοιο. Την πιθανότητα, αν είναι πρώτο κόμμα η Νέα Δημοκρατία, να βρει συμμάχους να κυβερνήσει, τη βλέπετε; Σ. Φάμελλος: Η δικιά μας η διεκδίκηση είναι να μην είναι πρώτο κόμμα η Νέα Δημοκρατία και να έχουμε προοδευτική κυβέρνηση. Τι να σας πω από εκεί και μετά; κ. Ξενάκη, δεν έχει διαμορφωθεί ακόμα το προεκλογικό σκηνικό και θα σας κάνω μετεκλογική πρόβλεψη; Δηλαδή, κατανοώ ότι υπάρχουν κάποια σενάρια στην πολιτική, εντάξει. Το βασικό σενάριο το οποίο εμείς υπηρετούμε και ως βούληση και ως προοπτική, είναι να υπάρχει ισχυρός προοδευτικός πόλος που να έχει κυβερνητικά χαρακτηριστικά, που να πείσει ότι αξίζει να είναι πρώτο κόμμα και να είναι πρώτο κόμμα. Σ. Ξενάκης: Ταυτόχρονα εκτιμάτε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να είναι, αυτό μας είπατε στην αρχή. Σ. Φάμελλος: Όχι, δεν είπα αυτό. Σ. Ξενάκης: Ε, αυτό κατάλαβα εγώ. Εσύ αυτό δεν κατάλαβες; Εγώ αυτό κατάλαβα. Σ. Φάμελλος: Δεν είπα ότι εκτιμώ ότι δεν θα είναι. Είπα ότι διεκδικώ να είναι, παρ’ ότι οι αρνήσεις του είναι πάρα πολλές και είναι λανθασμένες. Β. Σκουρής: Όχι στη συμμαχία, πρώτο κόμμα λέει αν μπορεί να είναι. Σ. Φάμελλος: Α, για τη συμμαχία λέτε. Σ. Ξενάκης: Να είναι πρώτο κόμμα μπροστά από τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ, αυτό. Καταλαβαίνω ότι το βρίσκετε δύσκολο. Σ. Φάμελλος: Είπα ότι αυτό το σενάριο έχει πολύ κοντά ποδάρια και δεν βγαίνει. Β. Σκουρής: Deadline σε αυτή σας την πρόταση έχει κ. Πρόεδρε; Θα περιμένετε ένα μήνα, δύο μήνες, τρεις μήνες; Σ. Φάμελλος: κ. Σκουρή, χθες τη διατυπώσαμε και με έναν πολύ πιο ξεκάθαρο τρόπο, ας δώσουμε λίγο χρόνο. Β. Σκουρής: Λέω, πώς το έχετε στο μυαλό σας; Θα πάρετε τηλέφωνο τον κ. Ανδρουλάκη; Θα κάνετε κάποια εκδήλωση; Θα καλέσετε τους αρχηγούς; Προσπαθώ να καταλάβω πως μπορεί να γίνει αυτό. Θα γίνει κάποια κοινοβουλευτική πρωτοβουλία; Σ. Φάμελλος: κ. Σκουρή, είναι μια περίοδος η οποία έχει πολλές ανοιχτές πολιτικές εξελίξεις και υπάρχουν και δημόσια βήματα για όλα αυτά τα πολιτικά πρόσωπα που αναφέραμε το επόμενο διάστημα, και συνέδρια και διαδικασίες και Βουλή, ας δώσουμε και λίγο χρόνο να γίνει μια συζήτηση δημόσια γι’ αυτό. Σ. Ξενάκης: Άρα μέχρι το καλοκαίρι λέτε. Σ. Φάμελλος: Όχι, ας δώσουμε λίγο χρόνο να γίνει μια δημόσια συζήτηση. Β. Σκουρής: Αυτό λέμε, μέχρι το καλοκαίρι. Σ. Φάμελλος: Οι επόμενοι δύο – τρεις μήνες είναι πλούσιοι για να γίνει αυτή η συζήτηση. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να περιμένουμε μέχρι το καλοκαίρι, αλλά σε κάθε περίπτωση… Β. Σκουρής: Δυο – τρεις μήνες. Σ. Φάμελλος: Και ξέρετε γιατί κ. Σκουρή; Θέλω να σας πω κάτι με απόλυτη ειλικρίνεια. Όταν η κοινωνία αγωνιά και σου λέει «δεν τα βγάζω πέρα», δεν μας δίνει περιθώρια να περιμένουμε. Δηλαδή όταν ο πολίτης σού λέει «εγώ δεν τα βγάζω πέρα, τι να περιμένω, το πότε θα σκεφτείτε εσείς;». Γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ απόλυτα ξεκάθαρα βγήκε και είπε «είμαι εδώ, είμαστε έτοιμοι, καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι; Τώρα». Γιατί; Γιατί ο κόσμος δεν τα βγάζει πέρα. Γιατί η Ελλάδα έχει σοβαρά ζητήματα ανοιχτά. Ας περιμένουμε λίγο να πάρουν την ευθύνη τους και τα υπόλοιπα κόμματα και οι υπόλοιπες προσωπικότητες. Σ. Ξενάκης: Εσείς θα κάνατε πίσω για κάποιον άλλον επικεφαλής αυτής της προσπάθειας; Σ. Φάμελλος: Μα δεν είναι αυτό το ζητούμενο, κ. Ξενάκη. Το ζητούμενο είναι να συμφωνήσουμε να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι. Σ. Ξενάκης: Αν συμφωνήσετε λέω στις πολιτικές, θα κάνατε πίσω; Σ. Φάμελλος: Μπορούν να υπάρχουν πολλοί δημοκρατικοί τρόποι για να βρούμε και το ποιος ή ποια θα είναι ο/η επικεφαλής. Δεν υπάρχει εκεί ζήτημα. Β. Σκουρής: Ένα είναι αυτό, να ψηφίσει η βάση, υπάρχει κι άλλος; Σ. Φάμελλος: Πάρα πολλοί υπάρχουν κ. Σκουρή. Υπάρχουν και οι συμφωνίες. Μόνο η βάση είναι; Δεν είναι άσκοπο, εγώ έχω ακούσει μία ωραία πρόταση και από τον Νίκο Κοτζιά. Έχω ακούσει την πρόταση και από τη βάση. Σ. Ξενάκης: Ποια είναι η πρόταση του Νίκου Κοτζιά; Σ. Φάμελλος: Ο Νίκος Κοτζιάς άνοιξε μια συζήτηση, η οποία έχει να κάνει και με τους υποψηφίους. Σ. Ξενάκης: Πρέπει να υπάρχει επικεφαλής κάποιος που θα γίνει πρωθυπουργός, αυτό θέλω να πω, έτσι δεν είναι; Ο κόσμος ψηφίζει πρωθυπουργό. Σ. Φάμελλος: Γιατί το λέω αυτό; Λέω ότι όταν υπάρχουν προτάσεις και για τον τρόπο επιλογής του επικεφαλής, σημαίνει ότι έχουμε λύσει το μείζον, που είναι να είμαστε μαζί. Εγώ θεωρώ ότι αυτό είναι το πιο σημαντικό, τα άλλα θα τα βρούμε. Σ. Ξενάκης: Το λέω γιατί ο κ. Τσίπρας, η εικόνα που θέλει να βγάλει προς τα έξω και εγώ την καταλαβαίνω την εικόνα αυτή, είναι ότι αυτό που θέλει να κάνει δεν θα είναι ένας «ΣΥΡΙΖΑ 2». Θα είναι κάτι άλλο. Σ. Φάμελλος: Ας αφήσουμε χρόνο και χώρο να πει ο καθένας τι θέλει να κάνει. Εμείς έχουμε το δικαίωμα να λέμε τι πιστεύουμε εμείς, έτσι δεν είναι; Εμείς είπαμε όμως τη δική μας άποψη. Β. Σκουρής: Αυτήν την ερώτηση όμως δεν μπορείτε να μην την απαντήσετε, κατά τη γνώμη μου, ευθέως. Όταν αποτύχει όλο αυτό το σχέδιο που λέτε, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σε κάθε περίπτωση θα κατέβει στις εκλογές και μόνος του; Β. Σκουρής: κ. Σκουρή, εμείς δεν θέλουμε να αποτύχει αυτό το σχέδιο. Είναι δυνατόν ένα κόμμα να κάνει ένα σχέδιο και να συζητάει τι θα κάνει αν αποτύχει; Όχι βέβαια. Εμείς θέλουμε να μην αποτύχει αυτό το σχέδιο. Γιατί αν αποτύχει αυτό το σχέδιο, θα αποτύχει και η προοδευτική προοπτική. Εμείς θέλουμε να υπάρχει προοδευτική προοπτική. Εμείς θέλουμε να ζει ο κόσμος καλύτερα. Γιατί να μην το διεκδικήσουμε; Σ. Ξενάκης: Η πιθανότητα να μην πετύχει, υπάρχει πάντα. Στην πολιτική δεν υπάρχουν σιγουριές. Σ. Φάμελλος: Και να έχουμε μια τρίτη θητεία του κ. Μητσοτάκη; Να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποφύγουμε καταστροφικά και επικίνδυνα σενάρια για την πατρίδα μας. Σ. Ξενάκης: Έχω πολλές ερωτήσεις ακόμα, αλλά… Σ. Φάμελλος: Καλά μπορείτε να με φωνάζετε κάθε μέρα, αλλά τώρα πλέον θα συζητήσουμε για άλλες σχέσεις κι άλλους ρόλους. Νομίζω ότι ήταν πολύ ωραία η συζήτηση. Β. Σκουρής: Πρόεδρε, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ. Πραγματικά σας ευχαριστούμε. Σ. Ξενάκης: Ευχαριστούμε για την κουβέντα, καλή χρονιά να έχετε με υγεία. Σ. Φάμελλος: Εγώ αυτό που θέλω να πω, αν μου επιτρέπετε ένα δευτερόλεπτο, είναι το εξής: Περνάμε μια περίοδο – επειδή ανοίγει και μια συζήτηση και για το Σύνταγμα, εμείς κάναμε μια πρώτη κουβέντα χτες – που δυστυχώς η πολιτική έχει αφήσει ένα άσχημο αποτύπωμα στην κοινωνία. Ο κόσμος αμφισβητεί την πολιτική. Υπάρχει ένα πρόβλημα αξιοπιστίας της πολιτικής. Μία από τις βασικές μου επιλογές, σας το λέω ως πρόσωπο, και γι’ αυτόν τον λόγο μιλάω με απόλυτη ειλικρίνεια όταν είμαι μαζί σας, και σας είπα ότι δεν πρέπει να αλλάξει τις προσωπικότητες η πολιτική, είναι το εξής: Από την πολιτική εξαρτάται το τι μισθό παίρνει ο κάθε φίλος και φίλη που μας ακούει. Το τι εισόδημα έχει ο κάθε μικρομεσαίος, το αν ο αγρότης έχει ποιοτικά προϊόντα, το αν έχουμε δάσκαλο, το αν έχουμε γιατρό, από την πολιτική εξαρτάται. Και εσείς εδώ, πώς λειτουργεί ένας σταθμός, από την πολιτική εξαρτάται. Μην απαξιώνουν οι πολίτες τη σχέση αυτή με την πολιτική. Μόνο με τη συμμετοχή τους στην πολιτική μπορούν να αλλάξουν τη ζωή τους. Β. Σκουρής: Αν τους απογοητεύεις όμως, Πρόεδρε, τι θα κάνουν; Σ. Φάμελλος: Να πάρουν την πολιτική και οι ίδιοι και οι ίδιες στα χέρια τους, να συμμετέχουν. Μην αφήνουν εκπροσώπους οι οποίοι διαχειρίζονται καρέκλες και καριέρες να κάνουν πολιτική στην πλάτη του λαού. Β. Σκουρής: Μια και είπατε όμως για το Σύνταγμα, και πρέπει να σας κάνω ένα ερώτημα. Κάποια άρθρα φαντάζομαι ότι όλες οι πολιτικές δυνάμεις θα συμφωνήσουν να αναθεωρηθούν. Ξέρω ‘γω, το άρθρο 86 του Συντάγματος. Σ. Ξενάκης: Το περί ευθύνης υπουργών είναι αυτό. Σ. Φάμελλος: Γιατί θα αλλάξουμε το άρθρο 86; Γιατί η κυβέρνηση απαγόρευσε να γίνουν Προκαταρκτικές Επιτροπές με δικογραφία Ευρωπαίας Εισαγγελέως, άρα πρόσβαλλε τη δικαιοσύνη. Γιατί αυτή η κυβέρνηση επέλεξε να χρησιμοποιήσει το εργαλείο του 86 για να σταματήσει την έρευνα. Β. Σκουρής: Θα ψηφίσετε εξ αρχής αυτήν τη διάταξη, δίνοντας στην όποια πλειοψηφία προκύψει από το Κοινοβούλιο, τη δυνατότητα με 151 ψήφους να κάνει την αναθεώρηση του Συντάγματος ή όχι; Σ. Φάμελλος: Πρέπει να δούμε τις δεσμεύσεις και των υπόλοιπων κομμάτων. Θα δούμε και τις δεσμεύσεις των υπόλοιπων κομμάτων. Β. Σκουρής: Ο κ. Βενιζέλος, για παράδειγμα, λέει να μη δοθεί πλειοψηφία. Σ. Φάμελλος: Για να καταλάβουν και όλοι οι ακροατές τι ακριβώς λέμε, είναι ότι η Νέα Δημοκρατία χρησιμοποίησε τη ψήφο που είχαμε δώσει για να αλλάξουν κάποια άρθρα, το 2019, στην προτείνουσα Βουλή, έτσι ώστε στη Βουλή την αναθεωρητική, αμέσως μετά τις εκλογές, με λιγότερους από 180 ψήφους να περάσει αλλαγές, όπως να έχουμε Πρόεδρο Δημοκρατίας μέχρι και με 120 ψήφους βουλευτών, δηλαδή να έχουμε μονοκομματικό Πρόεδρο Δημοκρατίας. Να κάνει δηλαδή αλλαγές οι οποίες ήταν λανθασμένες, θα έλεγα εγώ, που υποχωρούσαν από το δημοκρατικό επίπεδο που είχε το προηγούμενο Σύνταγμα. Εδώ χρειάζεται προσοχή να μη δοθεί η δυνατότητα σε ένα κόμμα μετά τις εκλογές, σε μια αναθεωρητική Βουλή, να ανοίξει «κερκόπορτες», όπως για τη μονιμότητα δημοσίων υπαλλήλων, όπως για τα δημόσια πανεπιστήμια ή για το περιβάλλον. Ναι, το είπα και χθες. Θέλει προσοχή να μην ανοίξουν «κερκόπορτες». Όμως ποια είναι η καλύτερη εξασφάλιση για να μη φοβόμαστε τι θα γίνει στην αναθεωρητική Βουλή; Μια προοδευτική πλειοψηφία και προοδευτική κυβέρνηση. Αυτό λύνει και το πρόβλημα της «κερκόπορτας» ή του φόβου των 180 ψήφων, κ. Σκουρή. Β. Σκουρής: Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ Πρόεδρε. Σ. Ξενάκης: Ευχαριστούμε πολύ. Σ. Φάμελλος: Να είστε καλά».