Είδαμε τα αεροπλάνα να ρίχνουν βόμβες και να μας σκοτώνουν!

Το κινηματοθέατρο Πάνθεον προπολεμικά, πριν χτυπηθεί από τις ιταλικές βόμβες.

68 χρόνια από την απελευθέρωση της Πάτρας  

Τα δικαστήρια Πάτρας χτυπημένα από τα ιταλικά αεροπλάνα την 28-10-40.

 Ομιλία του Προέδρου της ΕΣΔΙΑ ν. Αχαΐας Π. Γεωργόπουλου

Παν. Γεωργόπουλος.

Με μνημόσυνη δέηση που τελέστηκε στον ΙΝ Ευγελιστρίας Πατρών και με την συμμετοχή των στρατιωτικών και πολιτικών αρχών της πόλης και εκπροσώπων των αντιστασιακών, του ΣΥΡΙΖΑ Αχαΐας, του εμπορικού κόσμου, της τοπικής αυτοδιοίκησης, φορέων κ.α., εορτάστηκε η 68^η επέτειος απελευθέρωσης της Πάτρας στις 4 Οκτώβρη 1944 από τον γερμανικό ζυγό με την συμβολή των ανταρτών του 12^ου Συντάγματος ΕΛΑΣ, που διοικούσε ο συνταγματάρχης Βλάσης Ανδρικόπουλος και το άγημα των Βρετανών αλεξιπτωτιστών υπό τον Τζελικόε. Συμμετείχαν για πρώτη φορά μαθητές της Μέσης Εκπαίδευσης Κατώτερης.

Ακολούθησε τελετή τρισάγιου που έγινε μπροστά στον άγνωστο στρατιώτη, επί της πλ. Εθν. Αντίστασης (πρώην Όλγας) και στη συνέχεια ο πρόεδρος Παν. Γεωργόπουλος εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας, λέγοντας τα παρακάτω:

«Σήμερα  γιορτάζουμε  την επέτειο της απελευθέρωσης της Πάτρας από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής. Ήταν 4 Οκτωβρίου 1944. Αλλά επίσης σήμερα είναι η επέτειος απελευθέρωσης της Πάτρας από τον οθωμανικό ζυγό, που στις 4 Οκτωβρίου 1828 ο Γάλλος στρατηγός Μαιζών με τις λεύγες του αποβιβάστηκε στην Άνθεια Πατρών.

Τέσσερα χρόνια πιο πριν, στις 28 Οκτωβρίου 1940, περίπου  στις 9 το πρωί στο πρώτο διάλειμμα του σχολείου μας, στο Στρούμπειο, είδαμε τα ιταλικά αεροπλάνα να πετούν πάνω απ΄ το κεφάλι μας, να ρίχνουν βόμβες και να μας σκοτώνουν χωρίς να γνωρίζουμε τι συμβαίνει.

Έτσι απλα. Σκοτωναν παιδια, σκοτωναν μαναδες, σκοτωναν πατεραδες, σκοτωναν  τα αδελφια μας χωρις να γνωριζει κανεις το γιατι. Αυτη ηταν η αρχη του πολεμου.

Η Μουσική μπάντα του 12ου ΕΛΑΣ μπαίνει στην Πάτρα.

Απο τοτε, περασαν  68 χρονια, και παντα φερνουμε στη μνημη μας τις ασχημες ημερες της κατοχης, και τις τελευταιες μερες των γερμανικων στρατευματων κατοχης εδω στην Πατρα.

Οι παππουδες και οι δασκαλοι σας κατι θα σας εχουν πει για εκεινη την εποχη.  Η δικη μου γεννια ηταν στην σημερινη δικη σας ηλικια. Έτσι  θυμομαστε, πολυ καλα εκεινη την εποχη και τα δυσκολα χρονια που ζησαμε τοτε.

Παρακαλω να με συγχωρεσουν  οι  κ.κ. παρισταμενοι ενηλικες του 13^ου Λυκείου, 9^ου Πρότυπου Γυμνασίου, 20^ου και 11^ου Δημοτικών Σχολειων, που απευθυνομαι προς τα παιδια μας, που τιμουν σημερα αυτη την ημερα με την παρουσια τους. Την ημερα που λευτερωθηκε η Πατρα.                                       

Ας γυρισουμε ομως παλι πισω στην αρχη του πολεμου, σ΄ εκεινο το ερωτημα που κανεις μας δεν ηξερε να απαντησει, δηλαδη γιατι  οι Ιταλοι επιτέθηκαν στη χώρα μας. Τι ηθελαν απο εμας. 

 Αργοτερα ο λαος μας το εμαθε και αυτο.  

Ντοκουμέντο της ΕΣΔΙΑ.

 Ήθελαν, λεει, με αρχηγο τους τον Μουσολινι  να τους αφησουμε να πατησουν το ποδι τους στη χωρα μας, γιατι ετσι νομιζαν αυτοι. Επειδη, λεει, ησαν πιο ισχυροι. Γιατι, κατα την αποψη τους ο τροπος που πρεπει να ζει μια χωρα, ενα κρατος, ενας λαος, μια κοινωνια, συμφωνα με την ιδεολογια τους – φασισμο την ελεγαν – ηταν ο καλυτερος. Και ηθελαν να μας τον επιβαλουν και σ΄ εμας. Νομιζαν οτι θα φτανανε μεσα σε μονο μια μερα απο την Αλβανια στην Αθηνα. Έτσι νομιζαν. Γιατι, λεει, αυτοι ησαν πολλοι κι εμεις λιγοι.

Έγινε ομως ακριβως το αντιθετο. Και εκει που νομιζαν οτι θα πανε περιπατο στην Αθηνα, βρεθηκαν κυνηγημενοι απο τον στρατο μας να τρεχουν πισω προς τα Τιρανα, και τα φανταρακια μας θα τους πετουσαν στη θαλασσα της αδριατικης, αν δεν τους εσωζε την τελευταια στιγμη  ο συμμαχος τους, η Γερμανια του Χιτλερ, που ειδαν  οτι οι φιλοι τους οι Ιταλοι χανουν τον πολεμο νικημενοι απο τους λιγους Έλληνες.

Έτσι και οι Γερμανοι επιτεθηκαν και αυτοι στην Ελλαδα με μεγαλη στρατιωτικη δυναμη και η πατριδα μας, υστερα απο ηρωικη αντισταση στα οχυρα του Ρουπελ και στην Κρητη, στο τελος δεν αντεξε και κυριευτηκε απο τους Γερμανους. 

Ετσι, αρχισε η κατοχή. και η Ελλαδα για τα επομενα τρεισήμισι περιπου χρονια ηταν σκλαβωμενη απο τους Γερμανους, τους Ιταλους και τους Βουλγαρους. 

Η κατοχη  στην Ελλαδα απο τα φασιστικα στρατευματα προξενησε πολλα κακα και συμφορες.  Ο κοσμος πεθαινε απο την πεινα και την ασιτια. Η ελευθερια ηταν ανυπαρκτη. Δεν υπηρχε ατομικη ελευθερια. Δεν υπηρχε ελευθερια λογου, ελευθερια τυπου, ελευθερια επικοινωνιας, ελευθερια εκφρασης. Δεν υπηρχαν ανθρωπινα δικαιωματα.  

Ο δήμαρχος Πατρέων Γ. Δημαράς.

Ειμασταν στο ελεος και στη δικαιοδοσια ακομα και του τελευταιου απλου στρατιωτη του κατακτητη. Η περιουσια σου και η ζωη σου δεν ειχε καμια αξια. Οι Έλληνες πολιτες βασανιζονταν, φυλακιζονταν και εκτελουνταν χωρις καμια αιτια. Οι πολεις και τα χωρια καιγονταν. Τιποτα δεν εμενε ορθιο.

Τοτε ο λαος ειδε πως ο μονος τροπος για να γλυτωσει απο τους κατακτητες και για να λευτερωσει  την Ελλαδα επρεπε να πολεμησει  με καθε τροπο και καθε μεσο. Και αυτο εκανε.

 Ιδιαίτερα στην περιοχή μας, το ανταρτικο του 12^ου Συντάγματος Ε.Λ.Α.Σ., (Ελληνικου Λαϊκου Απελευθερωτικου Στρατου) που διοικούσε ο συνταγματάρχης Βλάσης Ανδρικόπουλος και η οργανωση του Εθνικου Απελευθερωτκου Μετωπου  (Ε.Α.Μ.) εκαναν τη ζωη των κατακτητων κολαση, πολεμοντας τους στα βουνα και στους καμπους με δολιοφθορες στις συγκοινωνιες, στα λιμανια και οπου αλλου κτυπουσαν.

Το αποτελεσμα ηταν ο εχθρος να φευγει απο την υπαιθρο και μαζι με τους ντοπιους συνεργατες τους  (γιατι παντα υπηρχαν οι προδοτες) να καταφευγουν και να οχυρωνονται μεσα στις  πολεις, ενω πλεον ολη σχεδον η υπαιθρος εμεινε ελευθερη.

Μικρό στιγμιότυπο από τον εκκλησιασμό.

Έτσι και εδω στην Πατρα οι ανταρτες ειχαν φτασει εξω και γυρω απο την πολη στα κοντινα χωρια. στο Μιντιλογλι, στις Ιτιες, στην Οβρυα, στον Γλαυκο, στα Μποζαιτικα, στο Καστριτσι, στην Εγλυκαδα, στο Σουλι και το Γηροκομειο. Ακομη και μεσα στις συνοικιες της Πατρας, που έμπαινε παραμονές της απελευθερωσης ο θρυλικος Νικήτας (Νικος Πολυκράτης) ανθυπολοχαγός επ’ ανδραγαθία στο Αλβανικο Μέτωπο, κάθε βράδυ χτυπούσε με την ομάδα κρούσης του, ακόμη και μέσα στους στρατώνες τους, τούς ταγματασφαλίτες του Κουρκουλάκου, συνεργάτης των Γερμανών. 

Τελος, και με την βοηθεια των Άγγλων αλεξιπτωτιστων που ειχαν πεσει στον επελευθερωμενο απο τον ΕΛΑΣ  Άραξο, με οδομαχιες μεσα στην Πάτρα απο την 1^η μεχρι την 4^η Οκτωβριου η πόλη λευτερωθηκε στις 4 το πρωι και οι τελευταιοι γερμανοι , νικημενοι, οσοι γλυτωσαν, εφυγαν με πλωτα μεσα για την Ιτέα.

Μεσα σ’ αυτα τα τεσσερα χρονια η Πατρα πληρωσε βαρυ τιμημα σε ζωες.

Απο τους ιταλικους αεροπορικους βομβαρδισμους σκοτωθηκαν 213 ατομα.

Στο αλβανικο μετωπο επεσαν πολεμοντας τους Ιταλους 406 μαχητες απο τον νομο Αχαΐας.

Απο την πεινα και την ασιτια πεθαναν 127 ατομα.

Εκτελεστηκαν  απο τους ιταλους φασιστες, τους γερμανους ναζι και τους ελληνες συνεργατες τους  136 πατριωτες.

Τελος, στη μαχη της Πατρας 25 αμαχοι και ενας ανταρτης σκοτωθηκαν στις οδομαχιες.

Ας ειναι αιωνια η μνημη ολων αυτων που εδωσαν το αιμα τους για την λευτερια».    

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

Εκπρόσωπος του Φρούραρχου Πατρών ταξίαρχου Θεόδ. Μπερέτη.

Γιώργος Μόσχος, από την ΕΣΔΙΑ.

Μιχ. Σιδηρόπουλος εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ.

Πέτρος Κομματάς από τον ΠΣΑΕΕΑ.

Οι αρχές της πόλης και οι φορείς.

Μία ακόμη άποψη.

Επίσης μία άλλη άποψη.

Παραστάτες πατραϊκών σχολείων στο βάθρου του ηρώου.

Παραστάτες στην πλατεία Εθν. Αντίστασης.

Μαθητές δημοτικών

Ένα ακόμη στιγμιότυπο.

                            

Ανακοίνωση της ΑΚΟΑ για το θάνατο του Γιάννη Μπανιά

Ο αείμνηστος αγωνιστής στο βήμα του ΣΥΡΙΖΑ.

Η ΑΚΟΑ με οδύνη αποχαιρετά σήμερα τον Γιάννη Μπανιά ως ένα φίλο, σύντροφο και συνάμα μακροχρόνιο επίμονο εμψυχωτή της συλλογικότητάς μας στο στόχο της για την ανασύνθεση και επανίδρυση της Αριστεράς και την οργάνωση της δικής της συμβολής ως πολιτικής κίνησης της ανανεωτικής κομμουνιστικής αριστεράς. Συμβολή στην ιστορικά αναγκαία προσπάθεια η ελληνική Αριστερά να υπερβεί βαθμιαία τον κερματισμό της και να αποκτήσει πιο σύγχρονα, ανανεωτικά και ριζοσπαστικά φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά, να γίνει αξιόπιστη και αξιόμαχη χάριν του αγώνα των εργαζομένων, των νέων, των γυναικών, της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού.

Ο Γιάννης Μπανιάς είχε πολύ μακρά και αδιάπτωτη διαδρομή ενεργού συμμετοχής στους αγώνες, ιδιαίτερα της ελληνικής νεολαίας αλλά και γενικότερα της ελληνικής Αριστεράς, από  μαθητής ακόμα στη δεκαετία του ’50. Με πολλούς από εμάς, όπου και αν ανήκουμε σήμερα, τη διαδρομή αυτή τη διανύσαμε μαζί και γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τις δυσκολίες και την τραχύτητά της, τις κάθε είδους δυσκολίες που παρενέβαλε η εξουσία, αλλά και αυτές που φέρνουν οι έριδες στο εσωτερικό της αριστεράς.

Αυτή την ώρα του αποχαιρετισμού διαλέγουμε να πούμε για τον σύντροφό μας ότι επέδειξε απαράμιλλη αντοχή, αφοσίωση και επιμονή, να βρίσκει κάθε φορά το νήμα της συνέχειας, εν τέλει του καθήκοντος. Ο ενεργός αριστερός σπουδαστής του Γκρατς “εξόριστος” στη χώρα του βρήκε αμέσως τη Νεολαία της ΕΔΑ και τους Λαμπράκηδες, ο φακελωμένος στρατιώτης Λαμπράκης, εν μέσω δικτατορίας, όταν απολύθηκε από το στρατό βρήκε αμέσως επαφή με την παράνομη οργάνωση του ΚΚΕ Εσωτερικού και του Ρήγα Φεραίου, ο απολυμένος εξόριστος από το Παρθένι βρήκε αμέσως επαφή και μετείχε ενεργά μαζί με άλλους αριστερούς και αριστερές στις προσπάθειες της περιόδου εκείνης για την ανασύνθεση της κομμουνιστικής και ευρύτερης αριστεράς. Το ώριμο στέλεχος της αριστεράς μετέχει στο ΚΚΕ Εσωτερικού και εκλέγεται γραμματέας του σηματοδοτώντας μια τομή ομαλής διαδοχής στο κίνημα. Ακόμα κι όταν αυτή η διαδοχή θεωρήθηκε, εκ των υστέρων “απειλή” για τις μη προωθητικές ηγετικές ισορροπίες που τότε ενδημούσαν στο κόμμα, και η προσωπική πολιτική εξουδετέρωσή του κρίθηκε απαραίτητη, το αντιμετώπισε και συνέβαλε αποφασιστικά στην οργάνωση της συνέχειας με το ΚΚΕ Εσωτερικού - Ανανεωτική Αριστερά και μετά με την Ανανεωτική Κομμουνιστική Οικολογική Αριστερά (ΑΚΟΑ).

Και όταν όλα έδειχναν ότι το ιστορικό εγχείρημα της ανανέωσης, με όποια μορφή επιβίωνε, διέτρεχε ορατό κίνδυνο, εγείροντας ιστορικές ευθύνες και σ’ εμάς, παραμέριζε θαρραλέα πικρίες και τύπους για να συμβάλει καθοριστικά στην ευόδωσή του. Όπως το 2000, με τη συνεργασία Συνασπισμού, ΑΚΟΑ, Ενεργών Πολιτών, Ριζοσπαστών Οικολόγων και άλλων ανένταχτων στελεχών της αριστεράς συνέβαλε όχι μόνο στην επιτυχή εκλογική διάσωση του χώρου, αλλά και στη θεμελίωση της δυνατότητας να υπάρξει μετά η Πρωτοβουλία για την Κοινή δράση και την Ενότητα της Αριστεράς και μετά ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η οδύνη του αποχαιρετισμού πάντοτε είναι συναίσθημα απόλυτου πόνου. Όμως, ο σύντροφός μας, που υπήρξε ως συντονιστής του ΣΥΡΙΖΑ σε μια από τις πιο λεπτές φάσεις της διαδρομής του, της επανεκκίνησης του μετά την κρίση, φεύγει μια στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει υψηλό και συνεχώς αυξανόμενο κύρος στη συνείδηση της εξουθενωμένης από τα βάρβαρα μέτρα της κυβέρνησης και της τρόικας κοινωνία. Ακραία άτυχος μεν, αλλά τυχερός που έβλεπε τους κόπους του να αποδίδουν.

Τώρα, σε πλήρη μάχη, ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ, με αισιοδοξία προχωρά προς τις εκλογές και εργαζόμαστε για να επαληθευθεί η προσδοκία μας, να ηττηθεί το μνημονιακό μέτωπο και από ισχυρότερες θέσεις να συνεχίσουμε αμέσως μετά. Δείχνοντας κι εμείς την ίδια επιμονή όπως ο  σύντροφός μας..

Είναι ένα ακόμα σκληρό παιχνίδι της τύχης ότι η Συνδιάσκεψη της ΑΚΟΑ, που πρόλαβε να έχει και του συντρόφου μας τη συμβολή στα κείμενα που θα συζητήσει, να πραγματοποιείται μέσα στο πένθος της απουσίας του. Θα ολοκληρώσουμε τις εργασίες της όπως μαζί σχεδιάζαμε, έτσι που οι ιδέες της κομμουνιστικής ανανέωσης, που διένυσαν μακρά και κάποτε υπόγεια διαδρομή, να συμβάλουν στη διαμόρφωση της αριστεράς του 21^ου αιώνα, και στη χώρα μας.

Αθήνα 29-3 – 2012

Αντί για στεφάνι οι προσφορές στη μνήμη του Γιάννη Μπανιά μπορούν να δοθούν για την ενίσχυση του Ανοιχτού Σχολείου Μεταναστών Πειραιά (Αγροτική Τράπεζα 0530400309382) και του Χαμόγελο του Παιδιού.

Μνήμη εκτελεσμένων πατριωτών σήμερα στις 12 μ. στο ΚΕΤχ

Αναφορά ταξίαρχου Ιω. Σπανάκη (τρίτος από αριστερά) κατά την αποστράτευσή του: Το ΓΕΣ συμφωνεί με την ανέγερση του Μνημείου. Η ΕΣΔΙΑ περιμένει την υλοποίηση. Δεξιά ο νέος ταξίαρχος του ΚΕΤχ Θόδ. Μπερέτης.

Επίκαιρο το θέμα της ανύψωσης Μνημείου στην μνήμη των αγωνιστών

 

 Αύριο Δευτέρα, 5-12-11, στις 12 το μεσημέρι στο ΚΕΤχ, ο δήμος Πατρέων σε συνεργασία με τα «Πέτρινα Χρόνια» τελούν μνημόσυνο στην μνήμη αυτών που εκτελέστηκαν στο κτήμα Μουρτζούχου κατά την κατοχή από τους ναζί. Με την ευκαιρία παρουσιάζω το ιστορικό που αναφέρεται στο μπλόκο των Προσφυγικών Πάτρας και τις εκτελέσεις 84 αγωνιστών στις 4-12-1943 στο κτήμα Μουρτζούχου που συνορεύει με το ΚΕΤχ. Για την ανύψωση Μνημείου στην περιοχή η ΕΣΔΙΑ Αχαΐας βρίσκεται σε επαφή με το Υπ. Εθν. Άμυνας και αναμένει την ευαισθησία του. Επίσης δεδηλωμένη είναι η συμπαράσταση της ΙΜ. Πατρών και του Δήμου Πατρέων, ενώ το Υπουργείο δεν πρόκειται να επιβαρυνθεί οικονομικά για το Μνημείο. Αναμένεται η εκδήλωση ευαισθησίας.

4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1943, ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΗ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Αναμφίβολα η πιο μαζική εκτέλεση είναι αυτή της 4-12-1943 των ομήρων του μπλόκου των Προσφυγικών και της ευρύτερης περιοχής, με τους 84 αγωνιστές στην πλειοψηφία τους ΕΠΟΝίτες, εκ των οποίων οι 63 ήσαν από τα Προσφυγικά. Αυτή η φρικαλεότητα έγινε με την ψευδή αιτιολογία ότι στην Εγλυκάδα Πατρών είχε πάει για κυνήγι ένας 19χρονος ανιψιός του Μποκ, Γερμανού στρατιωτικού συμβούλου Πελοποννήσου([1]), κι εκεί κάποιοι Έλληνες τον σκότωσαν για να του πάρουν το κυνηγετικό τουφέκι. Σε αντίποινα ο θείος Μποκ διέταξε να συλληφθούν κυρίως νέοι, της ίδιας περίπου ηλικίας και να εκτελεστούν στην πρώτη ευκαιρία. Έτσι ήσαν άτυχοι όσοι πιάστηκαν από τους Γερμανούς στις 27-10-43, κατά το μπλόκο που επακολούθησε στην ευρύτερη περιοχή Προσφυγικών, Αγ. Τριάδος κλπ. με την συμμετοχή των τσολιάδων-συνεργατών του κατακτητή και τις διαταγές του συνταγματάρχη πεζικού Νικ. Κουρκουλάκου.  Συνελήφθησαν άνω των 200 ατόμων, μεταξύ των οποίων και Ιταλοί αντιφασίστες που τους έκρυβαν οι κάτοικοι, καθώς με την συνθηκολόγηση της Ιταλίας, στις 8 Σεπτέμβρη 1943, αυτοί αρνήθηκαν να ενταχθούν στον γερμανικό στρατό. Οι συγγενείς των μελλοθανάτων πληροφορήθηκαν τις εκτελέσεις που θα ακολουθούσαν και έσπευσαν στην διασταύρωση Μαραγκοπούλου και Εγλυκάδος, απέναντι από την κυρία είσοδο του στρατοπέδου 12^ου Συντάγματος, που τότε ήταν επί της οδού Εγλυκάδος, όπου και το καφενείο των αδελφών Σπύρου και Θανάση Τζεφριού, χαρακτηρισμένο από την δικτατορία Μεταξά ως τόπος συνάντησης κομμουνιστών. Εκεί οι Γερμανοί στρατιώτες τους απώθησαν, ώστε να μην παραστούν στην εκτέλεση που θα γινόταν στο πίσω μέρος των Στρατώνων, στο κτήμα  Γιάννη Μουρτζούχου και ακολουθήσει ξεσηκωμός τους. Δυστυχώς ακόμη σήμερα, από τους 84 εκτελεσμένους, τα ονόματα μόνον 56 έχουν γίνει γνωστά.

---

([1]) Αυτό δεν ισχύει γιατί ο ανιψιός του Μποκ ζούσε ακόμη την 27-2-44, όταν οι Γερμανοί τον αντάλλαξαν ως αιχμάλωτο πολέμου, αυτήν την ημέρα, με Έλληνες πατριώτες που κρατούσαν ομήρους. Το Μπλόκο των Προσφυγικών και της ευρύτερης περιοχής, στις γύρω συνοικίες, ήταν ενταγμένο στην τρομοκρατική στρατηγική των Γερμανών και των δουλικών σε αυτούς τσολιάδων της Πάτρας, που έβλεπαν την Αντίσταση να φουντώνει καθημερινά στην  πάνω πόλη.Πίστευαν δε από τον Αύγουστο του 1943, ότι μετά την απόβαση στη Σικελία, που έγινε στις 20 Ιουλίου 1943, επίκειται μεγάλη απόβαση συμμαχικών δυνάμεων στα παράλια του νομού Ηλείας, όπως εντέχνως διέδιδαν οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Γιαυτό και το στρατηγείο τους, από τις 29 Οκτώβρη 1943, με διαταγή των Χίτλερ και Κάιτελ ορίστηκε υπεύθυνος ο Καρλ Φον Λε Σουΐρ για την εκτέλεση του σχεδίου Καλάβρυτα, που προέβλεπε την καταστροφή τους, όπως και των γύρω χωριών –κάτι που εφάρμοσε εννέα ημέρες μετά- για να εξουδετερώσει βάσεις της αντίστασης, που υποτίθεται ότι θα χρησίμευαν στους συμμάχους, κατά την απόβαση. Τέσσερις Δεκεμβρίου έγιναν οι εκτελέσεις του μπλόκου των Προσφυγικών. Δεκατρείς του ίδιου μήνα έγινε το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων, από την 117 Μεραρχία του αντιστράτηγου Λε Σουΐρ. Η καθυστέρηση στην υλοποίηση του σχεδίου «Unternehmen Kalawrita»  οφείλονταν στην έλλειψη επαρκών δυνάμεων. (Περ. Ροδάκη, Καλάβρυτα, σ. 256).

Πέρασε στην αιωνιότητα ο ποιητής Π. Λαμψίδης του ύμνου του ΕΛΑΝ

Καΐκι του θρυλικού ΕΛΑΝ, του αντάρτικου Ναυτικού, δημιούργημα της ΠΕΕΑ.

Κηδεύτηκε στις 8-9-11, ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης Πάνος Λαμψίδης, ποιητής του Ύμνου του ΕΛΑΝ, που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Ο Πάνος Λαμψίδης, ΕΠΟΝίτης, συγγραφέας, φιλόλογος, ειδικός σε θέματα απόδημου ελληνισμού, ήταν μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης. Το Δ.Σ. του Συνδέσμου κατέθεσε στη μνήμη του 200 ευρώ στον λογαριασμό αλληλοβοήθειας της ΕΣΗΕΑ.