«Η αύξηση του κόστους καυσίμων δοκιμάζει την ακτοπλοϊκή συνδεσιμότητα»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα SUPERFERRY και ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Π. πέρασαν σε πρόωρη ακινησία στα μέσα Σεπτεμβρίου. Μπορεί να ακολουθήσουν νέες περικοπές τον χειμώνα
«Η μεγάλη αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών καυσίμων αρχίζει πλέον να αποτυπώνεται και στα ακτοπλοϊκά δρομολόγια, δημιουργώντας ένα ζήτημα που ξεπερνά τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών και αφορά άμεσα την καθημερινότητα, τον εφοδιασμό και την οικονομική λειτουργία των νησιών. Η επάρκεια της σύνδεσης δεν κρίνεται από το αν «υπάρχει άλλο πλοίο», αλλά από τη συχνότητα, τη χωρητικότητα επιβατών και φορτηγών, τα ωράρια, τις ανταποκρίσεις και την εφεδρεία του δικτύου.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς που δημοσιεύθηκαν στον οικονομικό Τύπο, το Marine Gas Oil αυξήθηκε από 658 ευρώ/τόνο στις 24 Φεβρουαρίου σε 1.300 ευρώ/τόνο στις 9 Σεπτεμβρίου, δηλαδή η τιμή του σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε επτά μήνες. Η μεταβολή αυτή έχει αλλάξει αισθητά τα οικονομικά δεδομένα λειτουργίας των συμβατικών επιβατηγών-οχηματαγωγών πλοίων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα SUPERFERRY και ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Π. πέρασαν σε πρόωρη ακινησία στα μέσα Σεπτεμβρίου. Παράγοντες του κλάδου προειδοποιούν ότι, εφόσον οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, μπορεί να ακολουθήσουν νέες περικοπές τον χειμώνα. Παράλληλα, ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στο καθεστώς της δωδεκάμηνης δρομολόγησης των συμβατικών πλοίων και εξετάζουν μειώσεις συχνοτήτων ή μεγαλύτερη χρήση πλοίων ro-ro για τις εμπορευματικές μεταφορές.
Οι επιπτώσεις στα νησιά μπορεί να είναι άμεσες και σωρευτικές. Λιγότερα δρομολόγια και μικρότερη χωρητικότητα σημαίνουν δυσκολότερη πρόσβαση σε υγεία, διοίκηση και εκπαίδευση, μεγαλύτερη πίεση στην τροφοδοσία, αυξημένους χρόνους παράδοσης και πρόσθετο κόστος για τις επιχειρήσεις. Περιορίζεται επίσης η δυνατότητα επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και μειώνεται η εφεδρεία του δικτύου σε περίπτωση βλάβης ή απαγορευτικού. Για τα μικρότερα και απομακρυσμένα νησιά, όπου οι εναλλακτικές συνδέσεις είναι περιορισμένες, η επίπτωση θα είναι πολύ σοβαρότερη.
Η ρύθμιση του ν. 5297/2026 προβλέπει ρητά αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για την πραγματική αξία των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων, με ετήσια πίστωση 60 εκατ. ευρώ, και όχι επιδότηση καυσίμων. Την ίδια στιγμή, όμως, το Μεταφορικό Ισοδύναμο εξακολουθεί να λειτουργεί με σημαντική χρονική υστέρηση: η τελευταία καταβολή στους νησιώτες, τον Αύγουστο, αφορούσε
μετακινήσεις του β΄ εξαμήνου 2025, ενώ για τις νησιωτικές επιχειρήσεις η διαδικασία που ολοκληρώθηκε μόλις στις 14 Σεπτεμβρίου αφορά ακόμη δαπάνες του 2023. Το κρίσιμο ζήτημα ενόψει του χειμώνα είναι αν το Υπουργείο διαθέτει συγκεκριμένο και μετρήσιμο σχέδιο ώστε η αύξηση του λειτουργικού κόστους να μη μετατραπεί σε ουσιαστική υποβάθμιση της ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης των νησιών.
Ερωτήματα προς το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
1. Ποια αιτήματα ακινησίας, περικοπής ή τροποποίησης δρομολογίων έχουν υποβληθεί για τον χειμώνα 2026–27, ποια έχουν εγκριθεί και με ποια αιτιολογία;
2. Πόσα δρομολόγια και πόση επιβατική και εμπορευματική χωρητικότητα αφαιρούνται πραγματικά ανά νησί μετά τις μέχρι σήμερα μεταβολές και σε ποιο βαθμό καλύπτονται από άλλα πλοία;
3. Έχει καθορίσει το Υπουργείο ελάχιστο εγγυημένο επίπεδο ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης ανά νησί ή κατηγορία νησιών, με μετρήσιμα κριτήρια συχνότητας, μεταφορικής χωρητικότητας, αξιοπιστίας και μέγιστων ημερών χωρίς σύνδεση;
4. Ποιο είναι το σχέδιο άμεσης παρέμβασης όταν η πραγματική εξυπηρέτηση υποχωρεί κάτω από αυτό το επίπεδο; Με ποια μέσα - αντικατάσταση πλοίου, έκτακτη δρομολόγηση, υποχρέωση ή σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας - και σε ποιο χρονικό διάστημα θα αποκαθίσταται το κενό;
Ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής χρειάζεται τρία στοιχεία: διαφάνεια στο εγκεκριμένο και πραγματικό δίκτυο, αντικειμενικό ελάχιστο επίπεδο συνδεσιμότητας και στοχευμένη ενεργοποίηση των εργαλείων δημόσιας υπηρεσίας όταν η αγορά δεν επαρκεί. Η δημόσια χρηματοδότηση, όπου απαιτείται, πρέπει να συνδέεται με μετρήσιμο αποτέλεσμα για τον νησιώτη και όχι απλώς με το λειτουργικό κόστος της επιχείρησης.
Η προσαρμογή στο αυξημένο ενεργειακό κόστος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε απώλεια βασικής συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης για τα νησιά. Το Υπουργείο καλείται να παρουσιάσει εγκαίρως στους νησιώτες, τα στοιχεία και το σχέδιο με το οποίο θα διασφαλίζεται πραγματική, αξιόπιστη και δωδεκάμηνη συνδεσιμότητα, ιδιαίτερα για τα μικρά και απομακρυσμένα».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου