Η εξέγερση των κτηνοτρόφων δεν είναι μια τοπική διαμαρτυρία
Είναι η σύγκρουση μιας ζωντανής παραγωγικής κοινωνίας με ένα σύστημα που κινδυνεύει να προστατεύει περισσότερο τους κανόνες παρά την ίδια την παραγωγή!
Άρθρο του οικονομολόγου Κίμωνα Αποστολόπουλου
Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες μια τοπική κινητοποίηση παύει να είναι τοπική. Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μυτιλήνη είναι μια τέτοια στιγμή.
Οι μαζικές και δυναμικές κινητοποιήσεις των κτηνοτρόφων της Λέσβου δεν αποτελούν μια ακόμη διαμαρτυρία για μια κυβερνητική απόφαση. Είναι η έκφραση μιας βαθύτερης αγωνίας: της αγωνίας ανθρώπων που βλέπουν να απειλείται όχι μόνο το κοπάδι τους, αλλά ολόκληρος ο τρόπος ζωής και παραγωγής που κράτησε ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο.
Γι’ αυτό και η εικόνα της Λέσβου έχει έναν συμβολισμό που ξεπερνά τα όρια του νησιού.
Είναι, θα μπορούσε να πει κανείς, ένα «μικρό Κιλελέρ» του 21ου αιώνα.
Μόνο που ο αντίπαλος σήμερα δεν είναι ο τσιφλικάς του Θεσσαλικού κάμπου. Είναι πολύ πιο απρόσωπος. Είναι ένα σύστημα κανόνων, οδηγιών, οικονομικών περιορισμών, γραφειοκρατικών διαδικασιών και τεχνοκρατικών αποφάσεων, μέσα στο οποίο ο παραγωγός κινδυνεύει να γίνει απλώς ένας αριθμός.
Όταν η εκρίζωση της νόσου γίνεται εκρίζωση της παραγωγής
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μια σοβαρή επιζωοτία και η αντιμετώπισή της αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα.
Όμως υπάρχει μια θεμελιώδης διάκριση που δεν πρέπει να χαθεί:
Άλλο εκρίζωση της νόσου και άλλο εκρίζωση της παραγωγής.
Μια πολιτική εκρίζωσης που μετρά κυρίως πόσα ζώα θανατώθηκαν, αλλά δεν μετρά πόσες μονάδες έκλεισαν, πόσοι παραγωγοί εγκατέλειψαν το επάγγελμα, πόσο γάλα χάθηκε και πόσο παραγωγικό κεφάλαιο καταστράφηκε, είναι μια πολιτική που βλέπει μόνο τη μισή εικόνα.
Η υγειονομική επιτυχία δεν μπορεί να μετριέται αποκομμένη από την οικονομική και κοινωνική επιβίωση της υπαίθρου.
Γιατί στο τέλος υπάρχει ένα απλό ερώτημα:
Αν εκριζώσουμε τη νόσο αλλά εκριζώσουμε μαζί και την ελληνική κτηνοτροφία, τι ακριβώς έχουμε πετύχει;
Από την Ευρώπη των παραγωγών στην Ευρώπη των δεικτών
Το πρόβλημα είναι βαθύτερο και αγγίζει την ίδια τη φιλοσοφία της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής.
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική δημιουργήθηκε με έναν σαφή ιστορικό στόχο: να εξασφαλίσει την παραγωγή τροφίμων, τη βιωσιμότητα της υπαίθρου και ένα αξιοπρεπές εισόδημα στους ανθρώπους της παραγωγής.
Σήμερα, όμως, ο Ευρωπαίος παραγωγός συχνά αισθάνεται ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα τεράστιο σύστημα κανόνων, ελέγχων και οικονομικών μηχανισμών, το οποίο γνωρίζει να διαχειρίζεται δείκτες πολύ καλύτερα από ό,τι γνωρίζει να διαχειρίζεται την πραγματική παραγωγή.
Η Ευρώπη κινδυνεύει να μετατραπεί από κοινότητα παραγωγών σε κοινότητα διαχειριστών.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε ευρωπαϊκή τεχνοφεουδαρχία.
Δεν πρόκειται για φεουδαρχία με την ιστορική έννοια. Πρόκειται για ένα σύστημα όπου η δύναμη μεταφέρεται από εκείνον που παράγει σε εκείνον που ελέγχει τα δεδομένα, τους κανόνες, τις χρηματοδοτικές ροές και τους μηχανισμούς πρόσβασης στην αγορά.
Ο κτηνοτρόφος παράγει.
Κάποιος άλλος αποφασίζει τους όρους.
Και όταν κάτι πάει στραβά, ο παραγωγός καλείται να πληρώσει το κόστος.
Η Λέσβος σπάει τη σιωπή
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εξελίξεις στη Λέσβο αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική και θεσμική σημασία.
Οι παραιτήσεις της Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης και του προϊσταμένου της κτηνιατρικής υπηρεσίας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μια συνηθισμένη διοικητική εξέλιξη.
Όταν άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της εφαρμογής της πολιτικής αισθάνονται ότι το υφιστάμενο πλαίσιο δεν μπορεί πλέον να υπηρετήσει αποτελεσματικά την κοινωνία και την παραγωγή, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς επικοινωνιακό.
Είναι θεσμικό.
Και κυρίως είναι πολιτικό.
Η Λέσβος, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως «ειδική περίπτωση».
Μπορεί να γίνει ο καθρέφτης μιας κρίσης που αφορά ολόκληρη την Ελλάδα.
Το ταμπού του εμβολιασμού
Σε αυτό το σημείο πρέπει να ανοίξει χωρίς ιδεολογικές αγκυλώσεις και δογματισμούς η συζήτηση για όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία.
Και ανάμεσά τους βρίσκεται και ο εμβολιασμός, όπου αυτός κρίνεται επιστημονικά κατάλληλος.
Δεν μπορεί μια σύγχρονη πολιτεία να φοβάται τη συζήτηση.
Δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι υπάρχει μία και μοναδική διαδρομή αντιμετώπισης μιας επιζωοτίας, ανεξάρτητα από τις συνέπειες που αυτή έχει στην παραγωγική βάση.
Η επιστήμη πρέπει να αξιολογεί τα δεδομένα.
Η πολιτική πρέπει να αξιολογεί το συνολικό κόστος.
Και η κοινωνία πρέπει να γνωρίζει την αλήθεια.
Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν είναι να έχουμε λιγότερα κρούσματα επειδή έχουμε λιγότερα ζώα.
Η πραγματική επιτυχία είναι να περιορίσουμε τη νόσο χωρίς να χάσουμε την παραγωγική μας ικανότητα.
Η τηλεόραση δεν παράγει γάλα
Κάπου εδώ τελειώνει και η δύναμη της επικοινωνιακής διαχείρισης.
Μπορεί η τηλεόραση να κατασκευάσει αφηγήματα.
Μπορεί να δημιουργήσει ενόχους.
Μπορεί να παρουσιάσει τον παραγωγό ως μέρος του προβλήματος.
Υπάρχει όμως κάτι που δεν μπορεί να κάνει.
Δεν μπορεί να παράγει γάλα.
Δεν μπορεί να γεννήσει αρνιά.
Δεν μπορεί να καλλιεργήσει ζωοτροφές.
Δεν μπορεί να κρατήσει ανοιχτή μια στάνη.
Και κυρίως δεν μπορεί να αναστήσει μια ύπαιθρο που εγκαταλείφθηκε.
Αν χαθεί η παραγωγική βάση, η χώρα θα στραφεί ακόμη περισσότερο στις εισαγωγές. Και τότε το κόστος της σημερινής πολιτικής θα εμφανιστεί στο ράφι, στο εισόδημα και τελικά στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Η Νέμεσις της παραγωγής
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν περιγράψει με εκπληκτική ακρίβεια έναν μηχανισμό που η σύγχρονη οικονομία συχνά ξεχνά.
Ύβρις.
Άτη.
Νέμεσις.
Η σύγχρονη Ύβρις δεν φορά χλαμύδα. Φορά κοστούμι, κρατά υπολογιστικό φύλλο και μιλά τη γλώσσα των δεικτών και των Profit & Loss.
Όμως οι νόμοι της πραγματικής οικονομίας παραμένουν αμείλικτοι.
Όταν καταστρέφεται η παραγωγή, έρχεται η εξάρτηση.
Όταν αυξάνεται η εξάρτηση, έρχεται η ακρίβεια.
Και όταν μια κοινωνία χάνει την ικανότητά της να παράγει την τροφή της, χάνει ένα κομμάτι της ίδιας της κυριαρχίας της.
Η Λέσβος, λοιπόν, δεν διαμαρτύρεται μόνο για τα πρόβατά της.
Διαμαρτύρεται για το δικαίωμα της ελληνικής περιφέρειας να υπάρχει ως παραγωγική κοινωνία.
Και αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα του «μικρού Κιλελέρ» του 2026.
Δεν ζητούν απλώς να σώσουν τα κοπάδια τους. Ζητούν να μη σωθεί η στατιστική και χαθεί η παραγωγή.
Ίσως γι’ αυτό η Μυτιλήνη να έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο φαίνεται.
Γιατί η Ιστορία δεν αλλάζει πάντα σε πρωτεύουσες.
Μερικές φορές ξεκινά από μια στάνη.
Και μερικές φορές, από ένα νησί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου