Κλείνει στρατόπεδα και τα χαρίζει στην Εκκλησία

Κωνσταντίνα Λύρου, για το avgi.gr

 

Παροχές γενναίες στο βωμό των εκλογών!

Μετά τις «χρυσές» αυξήσεις σε Μητροπολίτες και Αρχιεπίσκοπους η κυβέρνηση παραχωρεί δωρεάν στρατόπεδα στην Εκκλησία για δεκαετίες χωρίς αντάλλαγμα

 

Μετά τις αστρονομικές αυξήσεις μητροπολιτών και αρχιεπισκόπων, μια σειρά αποφάσεων για την παραχώρηση πρώην στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε Μητροπόλεις επαναφέρει στο επίκεντρο το διαχρονικό ζήτημα της σχέσης κράτους και Εκκλησίας.

Οι παραχωρήσεις αυτές έρχονται την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η αναδιάρθρωση των Ενόπλων Δυνάμεων από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, με κλείσιμο και συγχώνευση στρατοπέδων στο όνομα του «εξορθολογισμού». Ωστόσο, τα στρατόπεδα για πολλές τοπικές κοινωνίες αποτελούν οικονομικούς και κοινωνικούς πυρήνες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στις παραμεθόριες περιοχές.

Την ίδια στιγμή, πρώην στρατόπεδα και δημόσιες εκτάσεις παραχωρούνται χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα σε εκκλησιαστικούς φορείς, ενώ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για κοινωνική κατοικία, σχολικές υποδομές, υπηρεσίες πρόνοιας, χώρους πολιτικής προστασίας, πράσινο ή άλλες κοινωφελείς χρήσεις. Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη σε μια περίοδο όπου χιλιάδες πολίτες αδυνατούν να ανταποκριθούν στο κόστος στέγασης, οι δήμοι αναζητούν διαθέσιμους χώρους για κοινωνικές ανάγκες και η κυβέρνηση επικαλείται περιορισμούς πόρων.

Καστοριά

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πρώην στρατοπέδου «Δρακοπούλου – Παπαθανασίου» στην Καστοριά. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ίδιας της Μητρόπολης, η παραχώρηση προέκυψε μετά από προσωπικό αίτημα του Μητροπολίτη Καλλινίκου προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, το οποίο επανήλθε κατά τη διάρκεια των «Δ΄ Καραβαγγελείων» έως την τελική αποδοχή του. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας λοιπόν, παραχωρεί για χρονικό διάστημα 25 ετών, χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, έκταση 2.182,67 τετραγωνικών μέτρων, μαζί με υφιστάμενο κτίριο και ναΐδριο, στην Ιερά Μητρόπολη Καστοριάς για τη λειτουργία του επισιτιστικού της προγράμματος.

Υπενθυμίζουμε την υπόθεση της τρανς γυναίκας που το 2022 κατήγγειλε ότι εκδιώχθηκε από εκκλησιαστικό συσσίτιο στην Καλλιθέα, αφού δέχθηκε προσβλητική και χυδαία λεκτική συμπεριφορά λόγω της ταυτότητας φύλου της. Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανέδειξε τη συζήτηση γύρω από την πρόσβαση των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων σε κοινωνικές δομές βοήθειας χωρίς διακρίσεις. Η υπόθεση οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη, όπου ο ιερέας αθωώθηκε, ενώ η τρανς γυναίκα και ο σύντροφός της καταδικάστηκαν για τη βιντεοσκόπηση και τη δημοσιοποίηση του περιστατικού.

Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι ένας ισχυρός θεσμός που παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο και παίρνει θέση σε ζητήματα που αφορούν την οικογένεια, τα δικαιώματα, το φύλο και τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Όταν όμως ένας φορέας ανοίγει τις πόρτες του για να προσφέρει βασικά αγαθά, όπως ένα πιάτο φαγητό σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη, το ερώτημα είναι ξεκάθαρο: μπορεί η βοήθεια να συνοδεύεται από κρίσεις, αποκλεισμούς ή διακρίσεις λόγω ταυτότητας φύλου ή προσωπικών χαρακτηριστικών; Ή η κοινωνική στήριξη οφείλει να παρέχεται σε όλους με τον ίδιο σεβασμό, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι, πώς αυτοπροσδιορίζονται ή τι πιστεύουν;
 

Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, περισσότερα από 20.000 τετραγωνικά μέτρα του πρώην στρατοπέδου «Παπαβασιλείου» στα Διαβατά παραχωρούνται στην Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως. Παράλληλα, το πρώην στρατόπεδο «Παύλου Μελά» εντάσσεται στη συνολική ανάπλαση της περιοχής, με τη δημιουργία Εκκλησιαστικού Διοικητικού – Πολιτιστικού Κέντρου.

Η νέα αυτή χρήση προστίθεται στον ευρύτερο σχεδιασμό μετατροπής του ιστορικού χώρου σε έναν πολυλειτουργικό πυρήνα πρασίνου, πολιτισμού, αναψυχής και κοινωφελών δραστηριοτήτων για τη δυτική Θεσσαλονίκη. Ακολουθεί επίσης απόφαση για την παραχώρηση του κτιρίου της πρώην Ταξιαρχίας και πρόσθετης έκτασης εντός του πρώην στρατοπέδου «Παύλου Μελά» στην ίδια Μητρόπολη.

Έβρος

Στη Νέα Βύσσα Έβρου, το πρώην στρατόπεδο «Αγίας Παρασκευής» μετατρέπεται σε Ιεραποστολικό Κέντρο. Στον χώρο προβλέπονται υποδομές όπως ξενώνες, βιβλιοθήκη, κειμηλιαρχείο και ευκτήριος οίκος, με στόχο την ανάπτυξη θρησκευτικών, πολιτιστικών και πνευματικών δραστηριοτήτων στην ακριτική περιοχή, αλλά και την ενίσχυση της επισκεψιμότητας και της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας.

Το πολιτικό ζήτημα

Η χρονική συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει την αναδιάρθρωση των Ενόπλων Δυνάμεων ως προσπάθεια εξορθολογισμού, με συγχωνεύσεις μονάδων και αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων.

Παράλληλα, έχει ανακοινώσει ότι μέρος αυτών των εγκαταστάσεων μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία κοινωνικής κατοικίας, με στόχο περίπου 2.000 κατοικίες για ευάλωτα νοικοκυριά και οικογένειες που πλήττονται από την αυξανόμενη στεγαστική πίεση.

Εδώ ακριβώς ανακύπτει το βασικό πολιτικό ερώτημα:

Όταν το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει ότι τα ανενεργά στρατόπεδα αποτελούν πιθανή λύση για τη στεγαστική κρίση, με ποια κριτήρια αποφασίζεται ποια ακίνητα θα αξιοποιηθούν για κοινωνικές ανάγκες και ποια θα παραχωρηθούν χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα σε εκκλησιαστικούς φορείς;

Το ζήτημα δεν αφορά την κοινωνική ή φιλανθρωπική δράση της Εκκλησίας ούτε αμφισβητεί την ανάγκη στήριξης ανθρώπων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Το θεμελιώδες ερώτημα αφορά το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο το κράτος διαθέτει περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στο σύνολο των πολιτών.

Παρέχονται οι ίδιες δυνατότητες πρόσβασης στη δημόσια περιουσία σε όλους τους κοινωνικούς φορείς ή εξακολουθούν να υπάρχουν θεσμοί που απολαμβάνουν ιδιαίτερη μεταχείριση λόγω της ιστορικής τους σχέσης με την πολιτεία;

Γιατί η κοινωνική προστασία να εξαρτάται από τη φιλανθρωπία της Εκκλησίας και όχι να αποτελεί σταθερή, δημόσια και καθολική υποχρέωση του κράτους;

Η Εκκλησία της Ελλάδος αποτελεί έναν από τους σημαντικούς ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας στη χώρα και διαθέτει ισχυρή θεσμική παρουσία. Παράλληλα, διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση με το ελληνικό κράτος, η οποία έχει επιβιώσει ανεξάρτητα από κυβερνήσεις και πολιτικές περιόδους.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η Εκκλησία μπορεί να προσφέρει κοινωνικό έργο.

Το ερώτημα είναι αν ένας ήδη ισχυρός θεσμός πρέπει να συνεχίζει να ενισχύεται μέσω παραχωρήσεων δημόσιας περιουσίας χωρίς αντίστοιχη αξιολόγηση των αναγκών άλλων κοινωνικών φορέων.

Αν ένας δήμος, ένας φορέας κοινωνικής κατοικίας ή μια ανεξάρτητη κοινωνική οργάνωση ζητούσε αντίστοιχη παραχώρηση, θα αντιμετωπιζόταν με την ίδια ταχύτητα και την ίδια ευκολία;

Εκεί βρίσκεται η ουσία της συζήτησης.

Δεν πρόκειται για αντιπαράθεση με τη θρησκευτική πίστη. Πρόκειται για ζήτημα θεσμικής ισονομίας.

Η δημόσια γη θα έπρεπε να ανήκει στους πολίτες. Δεν είναι πολιτικό δώρο, δεν είναι ανταμοιβή σχέσεων και δεν μπορεί να διατίθεται χωρίς ξεκάθαρα κριτήρια, πλήρη διαφάνεια και απόλυτη προτεραιότητα στο δημόσιο συμφέρον.