 |
Θεοτόκεια 2025, στην αυλή της Κουμαριώτισσας του Νεοχωρίου στην Κωνσταντινούπολη.(φωτ.: Facebook / ΝΕΟΧΩΡΙ ΒΟΣΠΟΡΟΥ – YENIKOY BOGAZICI) |
Κωνσταντινούπολη: Άχισαν από χθες τα «Θεοτόκεια» – Η ρωμαίικη μνήμη ζωντανεύει στο Νεοχώρι
Η Παναγία Κουμαριώτισσα υποδέχεται για ένατη χρονιά έναν θεσμό αφιερωμένο στην ιστορία και τον πολιτισμό της Πόλης – Από τον Ρωμιό συνθέτη Ζαχαρία τον Χανεντέ έως την αρμενική κοινότητα του Βοσπόρου
Στον αυλόγυρο μιας ιστορικής ρωμαίικης εκκλησίας του Βοσπόρου, η μνήμη δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι στατικό. Μετατρέπεται σε μουσική, συζήτηση, βιβλίο και ανθρώπινη συνάντηση, αναφέρει το pontosnews.gr
Τα «Θεοτόκεια 2026» άρχισαν χθες, Τρίτη 4 Αυγούστου, στην Παναγία Κουμαριώτισσα του Νεοχωρίου της Κωνσταντινούπολης και θα διαρκέσουν έως τις 13 Σεπτεμβρίου, με ένα πρόγραμμα που επιχειρεί να ενώσει τη θρησκευτική παράδοση με την ιστορία και την πολυπολιτισμική μνήμη της Πόλης.
Παρουσιάσεις βιβλίων, συναυλίες, ομιλίες, εκθέσεις και το παραδοσιακό πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου επαναφέρουν στο χώρο της Κουμαριώτισσας πρόσωπα και ιστορίες που συνδέθηκαν με το Νεοχώρι και τον Βόσπορο.
Αφετηρία ένας Ρωμιός της οθωμανικής μουσικής
Η αυλαία ανοίγει σήμερα στις 19:00, με την παρουσίαση του βιβλίου Yeniköylü Hanende Zaharya, που είναι αφιερωμένο στον Νεοχωρίτη Ζαχαρία τον Χανεντέ.
Ρωμιός μουσικός με εκκλησιαστικό και κοσμικό έργο, διακρίθηκε κυρίως ως συνθέτης της κλασικής οθωμανικής μουσικής και αναφέρεται στις τουρκικές πηγές ως ένας από τους σημαντικότερους μη μουσουλμάνους δημιουργούς της.
Τα έργα του διασώθηκαν μέσα από την προφορική παράδοση, χειρόγραφα με βυζαντινή και χαμπαρτζουμιανή σημειογραφία, καθώς και έντυπες συλλογές του 19ου αιώνα.
Η επιλογή του Ζαχαρία για την εναρκτήρια εκδήλωση συμπυκνώνει και τη φιλοσοφία των «Θεοτοκείων»: την ανάδειξη μιας Κωνσταντινούπολης στην οποία οι πολιτιστικές παραδόσεις των διαφορετικών κοινοτήτων δεν αναπτύχθηκαν απομονωμένες, αλλά συναντήθηκαν και αλληλοεπηρεάστηκαν.
Από την Παναγία έως τη Θράκη
Στις 12 Αυγούστου, στις 18:30, θα πραγματοποιηθεί ομιλία με θέμα τη ζωή, την εικονογραφία και τις εορτές της Θεοτόκου.
Στις 15 Αυγούστου, στις 13:30, ο αυλόγυρος της Κουμαριώτισσας θα φιλοξενήσει το παραδοσιακό πανηγύρι της Παναγίας, που αποτελεί την καρδιά του θεσμού και συνδέει το πολιτιστικό πρόγραμμα με την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Στις 2 Σεπτεμβρίου, στις 18:00, θα παρουσιαστεί βιβλίο για τη ζωή και την αρχιτεκτονική του Βασίλη Βίγκα, ενώ θα ακολουθήσουν έκθεση και ομιλία του ερευνητή και εκδότη Οσμάν Κιοκέρ, με θέμα ένα ταξίδι στην ιστορία της Θράκης.
Στις 6 Σεπτεμβρίου, στις 17:30, θα πραγματοποιηθεί ομιλία και μουσική εκδήλωση με τον τίτλο «Cümle Fener Boğaz’da».
Μια κοινότητα με βαθιές ρίζες
Το Νεοχώρι –Νιχώρι για τους Ρωμιούς και Yeniköy στα τουρκικά– βρίσκεται στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου, ανάμεσα στη Στένη και τα Θεραπειά.
Ιστορικές μαρτυρίες περιγράφουν έναν οικισμό στον οποίο οι Ρωμιοί αποτελούσαν για αιώνες την πλειονότητα. Πολλοί ήταν βαρκάρηδες, καπετάνιοι και καραβοκύρηδες, με δραστηριότητα που έφτανε έως τον Δούναβη, τον Εύξεινο Πόντο και την Κριμαία.
Η Κοινότητα του Νεοχωρίου παρέμεινε σημαντική ακόμη και μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών.
Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτουν οι Κοινότητες της Περιφέρειας Βοσπόρου, το 1949 αριθμούσε 135 οικογένειες και το 1955 έφτανε τις 220. Τις επόμενες δεκαετίες ακολούθησε δημογραφική συρρίκνωση, εξαιτίας τόσο της μετακίνησης προς κεντρικότερες συνοικίες της Κωνσταντινούπολης όσο και των αντιμειονοτικών μέτρων της εποχής.
Στην Παναγία Κουμαριώτισσα, με ιστορία που ξεπερνά τα 180 χρόνια, επιβιώνει ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς της Κοινότητας. Η ονομασία του ναού αποδίδεται, κατά την παράδοση, σε εικόνα της Παναγίας που βρέθηκε μέσα σε κουμαριά, σε μια περιοχή η οποία ήταν άλλοτε γεμάτη από τα συγκεκριμένα δέντρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου