H υπογραφή εξ αποστάσεως του «μνημονίου κατανόησης» των ΗΠΑ και του Ιράν από τους προέδρους των δύο χωρών, ανοίγει το δρόμο για ένα νέο γύρο σκληρότερων διαπραγματεύσεων για όλα τα ζητήματα που αφήνονται ανοιχτά σε αυτή την προκαταρκτική συμφωνία: Από το καθεστώς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, μέχρι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Το νέο παζάρι διάρκειας περίπου 60 ημερών -με ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραταθεί- θα γίνει στη βάση του μνημονίου των 14 σημείων, το οποίο αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στον πόλεμο κατά του Ιράν. Ήδη, στις ΗΠΑ φουντώνει η ενδοαστική αντιπαράθεση, με τον Ντ. Τραμπ να δέχεται κριτική για αποδοχή των όρων της Τεχεράνης.
Σε κάθε περίπτωση, ο προσωρινός και εύθραυστος συμβιβασμός δεν μπορεί να κρύψει τις αγεφύρωτες αντιθέσεις που οξύνονται, στο φόντο της λυσσαλέας διαμάχης ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία, όπως άλλωστε μαρτυρά η παραπομπή των κρίσιμων ζητημάτων στις νέες διαπραγματεύσεις και η συνέχιση των ισραηλινών επιδρομών στον Λίβανο.
Οι συνομιλίες στην Ελβετία δεν θα έχουν τον χαρακτήρα της επίσημης τελετής για την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης», εφόσον αυτό έχει υπογραφεί ηλεκτρονικά από τους δύο προέδρους, αλλά της έναρξης των «τεχνικών συζητήσεων» για την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας. Όμως, η έναρξη τους δεν είναι δεδομένη την Παρασκευή.
O αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε σήμερα πως σκοπεύει να μεταβεί στην Ελβετία για να διαπραγματευτεί με το Ιράν, λέγοντας πως το ταξίδι αυτό θα μπορούσε να γίνει «αυτό το Σαββατοκύριακο», χωρίς όμως να μπορεί να το εγγυηθεί «διότι δεν είναι εύκολο να έχουμε απαντήσεις από μια χώρα όπως το Ιράν».
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός, Σεχμπάζ Σαρίφ, ανέβαλε την προγραμματισμένη του επίσκεψη στην Ελβετία, «επειδή το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά και έχει πλέον τεθεί σε εφαρμογή», δήλωσε ο εκπρόσωπος του, προσθέτοντας ότι το Πακιστάν θα υποστηρίξει το επόμενο βήμα σε «τεχνικό επίπεδο» ως μεσολαβούσα χώρα.
Μετά τον Ντ. Τραμπ, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επαναλάβουν τη στρατιωτική δράση και να επιβάλουν εκ νέου τον αποκλεισμό εάν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει σημειώσει ότι είναι προετοιμασμένος να ξαναρχίσει, αν κατά το χρονοδιάγραμμα αυτών των συνομιλιών το Ιράν δεν κάνει αυτό που λέει ότι θα κάνει», σημείωσε μετά τη σύνοδο των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ.
Το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα δεν συζητείται
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε, επαίνεσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι «οι σύμμαχοι είναι πολύ ικανοποιημένοι με τη συμφωνία για το Ιράν», καθώς «χάρη στη σκληρή δουλειά της αμερικανικής κυβέρνησης, έχει υποβαθμιστεί η ικανότητα του Ιράν σε πυραύλους και πυρηνικά».
Βεβαίως, τα σφοδρά ιρανικά αντίποινα σε αμερικανικές βάσεις στις χώρες του Κόλπου μετά την «εκεχειρία», κατά την διάρκεια του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ δείχνουν ότι το Ιράν διατήρησε τις επιχειρησιακές του δυνατότητες.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμ. Μπαγκαεΐ, ξεκαθάρισε πως το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα δεν περιλαμβάνεται στις διαπραγματεύσεις. «Οι πύραυλοι του Ιράν είναι μόνο για εκτόξευση, όχι για διαπραγμάτευση. Οι αμυντικές δυνατότητες του Ιράν δεν θα συζητηθούν σε καμία διαδικασία με κανένα μέρος», δήλωσε.
Ετοιμάζονται οι Ευρωπαίοι για τα Στενά του Ορμούζ
Την ίδια ώρα, οι Ευρωπαίοι -ανάμεσα τους και η ελληνική κυβέρνηση- ετοιμάζονται για μια ναυτική στρατιωτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, αναβαθμίζοντας την εμπλοκή τους.
Ο γγ του ΝΑΤΟ αναφέρθηκε στη Γαλλία και στη Βρετανία, «οι οποίες ηγούνται μιας συμμαχίας περίπου 40 χωρών, με δυνατότητες που μπορούν να βοηθήσουν» ειδικά στην αποναρκοθέτηση. «Οι ΗΠΑ είναι πολύ ισχυρές, αλλά δύο πράγματα τους λείπουν, τα παγοθραυστικά και η αποναρκοθέτηση, που όμως είναι απαραίτητη τώρα. Η Ευρώπη έχει μεγάλη ικανότητα σε αυτόν τον τομέα», είπε, προσθέτοντας πως «αν το ΝΑΤΟ μπορεί να βοηθήσει, είμαστε πάντα διαθέσιμοι».
Ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, Μπ. Πιστόριους, ανακοίνωσε ότι δύο γερμανικά πλοία κατευθύνονται προς την Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο προετοιμασίας για «ενδεχόμενη επιχείρηση εκκαθάρισης ναρκών» στα Στενά.
Από την άλλη, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν διεμήνυσε ότι το άνοιγμα των Στενών αποτελεί «ρητή ευθύνη της ιρανικής πλευράς» βάσει του μνημονίου, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε «εξωτερική» παρέμβαση «θα περιέπλεκε την κατάσταση».
Το κρίσιμο ζήτημα του ελέγχου των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ θα συζητηθεί σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, με το Ιράν να έχει διαμηνύσει πως θα επιβάλει τέλη στα πλοία που το διασχίζουν. Μετά την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, στο μνημόνιο ορίζεται πως το Ιράν «θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει για διάστημα 60 ημερών την ασφαλή και χωρίς χρεώσεις διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα», ενώ για το συνολικό καθεστώς διέλευσης η Τεχεράνη θα ξεκινήσει διάλογο με το Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου «για τη μελλοντική διαχείριση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Ήδη, τα Στενά έχουν ανοίξει και άρχισαν να περνάνε δεξαμενόπλοια. Μεταξύ των πρώτων πλοίων που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ ήταν τρία σαουδαραβικά μεγάλα τάνκερ, με περίπου έξι εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Το Ισραήλ διατηρεί την κατοχή εδαφών του Λιβάνου
Ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τις επιθέσεις στον Λίβανο, διαμηνύοντας πως θα παραμείνει στα νότια της χώρας, κάτι που προκαλεί την αντίδραση της Τεχεράνης.
Οι ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις παρουσίασαν έναν χάρτη που αποτυπώνει τη διευρυμένη ζώνη επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο. Σε αυτόν εμφανίζονται τα ισραηλινά στρατεύματα να δρουν σε βάθος 6 έως 10 χλμ. εντός του λιβανικού εδάφους τάχα για να άρουν «απειλές» κατά εποικισμών στο βόρειο Ισραήλ. Οι στρατιώτες «έχουν τοποθετηθεί στην καθορισμένη περιοχή επιχειρήσεων στο νότιο Λίβανο και θα συνεχίσουν να απομακρύνουν τις απειλές», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Ο ισραηλινός σφαγέας Μπ. Νετανιάχου δήλωσε ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στη «ζώνη ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο και δεν θα την εγκαταλείψει «όσο το απαιτούν οι ανάγκες ασφαλείας του Ισραήλ».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ανέφερε πως το Ισραήλ «έχει το δικαίωμα να αμυνθεί», αλλά πρέπει επίσης να «σεβαστεί αυτή την ειρηνευτική διαδικασία».
Οι ισραηλινές κινήσεις παρακολουθούνται στενά από το Ιράν. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμ. Μπαγκαεΐ, δήλωσε πως η συνέχιση της παρουσίας των ισραηλινών στρατευμάτων στον νότιο Λίβανο θα ισοδυναμούσε «με ακύρωση» του «μνημονίου κατανόησης» με τις ΗΠΑ. «Η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεών μας θα ξεκινήσει για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας και αυτή θα επιτευχθεί μόνο εφόσον εφαρμοστεί πλήρως το μνημόνιο κατανόησης, το οποίο κατά την άποψή μας σημαίνει πλήρη παύση των επιθέσεων και τερματισμό της κατοχής», δήλωσε στην λιβανέζικη εφημερίδα Al Akhbar.
Τουλάχιστον δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν σήμερα από ισραηλινό drone στην πόλη Μπέιτ Γιαχούν στην επαρχία Ναμπατιέχ, σύμφωνα με το επίσημο Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Το πρακτορείο ανέφερε ότι μια προηγούμενη επιδρομή με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στόχευε ένα αυτοκίνητο κοντά στην πόλη Κφαρ Τεμπνίτ, σκοτώνοντας 1 άτομο και τραυματίζοντας σοβαρά έναν άλλο.
Η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες εναντίων ισραηλινών στρατιωτών στον Λίβανο. Το απόγευμα της Τετάρτης είχε ανακοινωθεί ο θάνατος ενός ισραηλινού στρατιώτη από drone.
Επικρίσεις για τη συμφωνία από αμερικάνικα ΜΜΕ
Στις ΗΠΑ η υπογραφή του μνημονίου δεν έγινε δεκτή «μετά Βαΐων και κλάδων» από τα Αμερικάνικα ΜΜΕ, αποτυπώνοντας και τις ενδοαστικές αντιθέσεις που εκφράζονται στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ακόμη και το Fox News που στηρίζει τον Τραμπ αναφέρθηκε σε όσους «υποστηρίζουν ότι το πλαίσιο συμφωνίας προσφέρει στο Ιράν τεράστια οικονομικά οφέλη, χωρίς να απαιτείται η αποξήλωση των πυρηνικών του υποδομών». Μετέδωσε, δε, πως «αν και η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως σημαντική επιτυχία, επικριτές της υποστηρίζουν ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν προς το Ιράν υπερβαίνουν κατά πολύ τις δεσμεύσεις που εξασφαλίστηκαν ως αντάλλαγμα».
«Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αυτή την παράταση της εκεχειρίας, η οποία δεν ικανοποιούσε κανέναν από τους στόχους του πριν τον πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα έκανε τεράστιες οικονομικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη», σχολίασε από την πλευρά του το τηλεοπτικό δίκτυο MS Now (πρώην MSNBC).
Η συμφωνία αποτελεί «το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του προέδρου», εκτίμησε η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ «θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αντίδραση των γερακιών (…) , που υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος παραχωρεί πολύ περισσότερα από όσα εξασφαλίζει».
Η εφημερίδα New York Times έγραψε ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία βγαίνει αποδυναμωμένη από τη σύγκρουση, όμως το κείμενο που υπεγράφη “δεν μοιάζει σε τίποτα με έγγραφο συνθηκολόγησης”», καθώς «οι Ιρανοί βγήκαν από μια σύγκρουση (...) έχοντας ωστόσο πολλούς λόγους να αισθάνονται ικανοποίηση».
Από τον 902.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου