Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Την τελική του έγκριση έδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη χαλάρωση των κανόνων για τα γενετικά τροποποιημένα φυτά απορρίπτοντας και τις τελευταίες απόπειρες για επανεξέταση του σχετικού κειμένου και των νέων προβλέψεων.
Οι ευρωβουλευτές των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, των Πρασίνων, της Αριστεράς και του ΕΣΚ είχαν καταθέσει τροπολογίες που στόχευαν κυρίως στον περιορισμό της κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των καλλιεργειών με νέες γονιδιωματικές τεχνικές και στην επιβολή υποχρεώσεων επισήμανσης στα τελικά προϊόντα, σε μια προσπάθεια να υπάρξει μεγαλύτερος έλεγχος και διαφάνεια.
Ωστόσο οι τροπολογίες καταψηφίστηκαν από τη συντριπτική πλειοψηφία των ευρωβουλευτών από τις ομάδες ΕΛΚ, Πατριωτών, ECR και Renew, ενώ απορρίφθηκαν και από αρκετούς σοσιαλιστές - κυρίως από την ισπανική αντιπροσωπεία.
Οι προσπάθειες για την εισαγωγή αλλαγών που έγιναν μάλλον καθυστερημένα, απαιτούσαν απόλυτη πλειοψηφία για να εγκριθούν και κατέδειξαν το πόσο ευαίσθητο είναι το συγκεκριμένο θέμα, καθώς προηγήθηκαν έντονες διαπραγματεύσεις και σημαντική πίεση από το λόμπι των πολυεθνικών υπέρ των μεταλλαγμένων.
Πάντως, διχασμένος φαίνεται πως ήταν και ο αγροτικός κόσμος καθώς οι ενώσεις αγροτών της Ε.Ε Copa-Cogeca είχαν κινητοποιηθεί κατά των τροποποιήσεων, αν και είχαν ζητήσει προηγουμένως περιορισμούς στην κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, καθώς υπήρχαν ανησυχίες ότι οι αλλαγές θα μπορούσαν να καθυστερήσουν τη νέα νομοθεσία. Από την πλευρά τους οι Γερμανοί αγρότες (DBV) συσπειρώθηκαν πίσω από αρκετές τροπολογίες σχετικά με τις «πατέντες.
Θυμίζουμε ότι αυτή την επικίνδυνη πολιτική στήριξε εξ αρχής η κυβέρνηση ΝΔ, χωρίς κανένα δισταγμό, έχοντας ήδη, για πρώτη φορά σε επίπεδο ελληνικής κυβέρνησης, ψηφίσει από πέρυσι υπέρ της πλήρους χαλάρωσης του ισχύοντος πλαισίου για τη νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ).
Το νέο πλαίσιο
Σύμφωνα με τον κανονισμό, που εγκρίθηκε, οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες (ΝΓΤ 1 και ΝΓΤ 2), με κάθε κατηγορία να υπόκειται σε διαφορετικές νομικές υποχρεώσεις. Μέσω της πλήρους χαλάρωσης των κανόνων στην πρώτη κατηγορία έρχεται μια νέα, επικίνδυνη πραγματικότητα ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα για την είσοδο νέων μεταλλαγμένων φυτών.
Όπως ανακοινώθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο με τους νέους κανόνες η ΕΕ αλλάζει προσέγγιση «θα ρυθμίζει πλέον τα φυτά με βάση τα τελικά γενετικά χαρακτηριστικά τους, και όχι με βάση το πώς δημιουργήθηκαν», δηλαδή αγνοώντας την επισφαλή διαδικασία και εστιάζοντας στο προϊόν, μια τεχνική απάτη, σύμφωνα με επιστημονικές τοποθετήσεις, που επιφέρει πλήρη απορρύθμιση του πλαισίου.
Ειδικότερα, αναφέρεται ότι:
-στην κατηγορία ΝΓΤ-1 εντάσσονται φυτά που έχουν υποστεί λίγες και μικρής έκτασης τροποποιήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν προκύψει και με συμβατικές μεθόδους αναπαραγωγής. Όταν ένα φυτό πληροί τα κριτήρια για την κατηγορία ΝΓΤ 1, θα αντιμετωπίζεται ως συμβατικό φυτό. Μετά από απαίτηση του Κοινοβουλίου, τα φυτά που έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ανθεκτικά σε ζιζανιοκτόνα ή να παράγουν εντομοκτόνες ουσίες δεν θα μπορούν να ανήκουν στην κατηγορία ΝΓΤ 1.
-στην κατηγορία ΝΓΤ-2 ανήκουν φυτά που έχουν υποστεί πιο εκτεταμένες ή σύνθετες γενετικές τροποποιήσεις. Τα φυτά αυτά θα υπόκεινται στους ισχύοντες αυστηρούς κανόνες για τους Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς (ΓΤΟ) και θα υποβάλονται σε αξιολόγηση κινδύνου. Προτού διατεθούν στην αγορά της ΕΕ, θα πρέπει να έχουν λάβει ειδική άδεια.
Οι κανόνες θα ισχύουν τόσο για φυτά που προέρχονται από την Ευρώπη όσο και για εισαγόμενα.
Η Ε.Ε ισχυρίζεται ότι αρκετά προϊόντα που παράγονται από φυτά ανεπτυγμένα με νέες γονιδιωματικές τεχνικές, όπως σιτάρι χαμηλής περιεκτικότητας σε γλουτένη, πατάτες ανθεκτικές σε παθογόνους οργανισμούς και καλαμπόκι υψηλής αντοχής σε συνθήκες ξηρασίας, είναι ήδη διαθέσιμα ή σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης σε αγορές εκτός της ΕΕ -κάτι που πάντως αμφισβητείται από οργανώσεις και επιστημονικούς φορείς.
Ιχνηλασιμότητα, επισήμανση και δυνατότητα εξαίρεσης
Για τα φυτά ΝΓΤ 2 θα είναι υποχρεωτική η πλήρης ιχνηλασιμότητα και η επισήμανση, ενώ οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργειά τους, ακόμη και αν αυτή έχει εγκριθεί σε επίπεδο ΕΕ. Οι φυτικές ποικιλίες που περιέχουν ή προέρχονται από φυτά ΝΓΤ 1 θα καταχωρίζονται σε δημόσια βάση δεδομένων της ΕΕ, ενώ όλες οι συσκευασίες σπόρων και αναπαραγωγικού υλικού θα πρέπει να φέρουν τη σήμανση «NGT 1», ώστε οι αγρότες να έχουν στη διάθεσή τους όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται, όταν επιλέγουν τα προϊόντα που θα χρησιμοποιήσουν. Μάλιστα αναφέρεται ότι για να προσανατολιστεί η χρήση των ΝΓΤ προς την ανάπτυξη φυτών με βιώσιμα χαρακτηριστικά ο κανονισμός προβλέπει υποχρεωτική παρακολούθηση των επιπτώσεων που έχουν τα φυτά ΝΓΤ στη βιωσιμότητα.
Αμφιλεγόμενη είναι και η πρόβλεψη για τα βιολογικά, καθώς όπως αναφέρεται στη βιολογική παραγωγή δεν θα επιτρέπεται καμία χρήση νέων γονιδιωματικών τεχνικών, «ωστόσο, η παρουσία φυτών ΝΓΤ 1, που είναι τεχνικά αναπόφευκτη, δεν θα συνιστά παράβαση». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει αν ο κανονισμός αυτός δημιουργεί διοικητικά, οικονομικά ή πρακτικά βάρη για όσους δραστηριοποιούνται στη βιολογική παραγωγή, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων υπόψη την οπτική των υπευθύνων επιχειρήσεων βιολογικής παραγωγής και των καταναλωτών.
Πατέντες
Σημείο αιχμής είναι και η πρόβλεψη ότι οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές θα μπορούν να κατοχυρώνονται με διπλώματα ευρεσιτεχνίας, με εξαίρεση τα χαρακτηριστικά ή τις αλληλουχίες που προκύπτουν στη φύση ή παράγονται με βιολογικά μέσα.
Όπως ανακοινώθηκε, το Κοινοβούλιο πρόσθεσε εγγυήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, με στόχο να αποτραπεί η συγκέντρωση της αγοράς και να διασφαλιστούν η προσιτότητα των τιμών και η δίκαιη πρόσβαση για τους αγρότες, οι οποίοι με αυτόν τον τρόπο διατηρούν το δικαίωμα να αποθηκεύουν και να ξαναχρησιμοποιούν τους σπόρους τους. Ωστόσο μένει να φανεί αν οι διασφαλίσεις αυτές έχουν νόημα, από τη στιγμή που δίνεται το δικαίωμα να πατεντάρεται η κάθε παρέμβαση κατά το δοκούν και μετά οι εταιρείες μπορούν να ζητούν αποζημιώσεις ακόμα και από παραγωγούς που καλλιεργούν και προστατεύουν τη βιοποικιλότητα.
Ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα εφαρμοστεί δύο χρόνια αργότερα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου