Μέση Ανατολή: Προσωρινές «εκεχειρίες»

Πηγή: Associated Press

Και συνεχής αναζωπύρωση των συγκρούσεων στο έδαφος της ανεπίστρεπτης πορείας όξυνσης του ανταγωνισμού

Αβέβαιη και ρευστή παραμένει η κατάσταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή παρά την εξ αποστάσεως υπογραφή του αμερικανο-ιρανικού «μνημονίου κατανόησης», καθώς κανένας προσωρινός συμβιβασμός δεν μπορεί να ανατρέψει τη νέα φάση που βρισκόμαστε, αυτή της ανεπίστρεπτης όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. 

Οι όροι της προκαταρκτικής συμφωνίας αποτυπώνουν τον νέο συσχετισμό που προέκυψε από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στη Μ. Ανατολή, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν πέτυχαν κανέναν από τους διακηρυγμένους στόχους των επιθέσεων που εξαπέλυσαν κατά του Ιράν. Την ίδια ώρα, οι ίδιοι αυτοί όροι είναι που ενισχύουν τους ανταγωνισμούς. 

Η συνέχιση των εγκληματικών επιθέσεων του Ισραήλ κατά του Λιβάνου προκάλεσε την αναβολή της προγραμματισμένης συνάντησης των ΗΠΑ και Ιράν στην Ελβετία. Στη συνέχεια, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης προειδοποίησαν τα εμπορικά πλοία για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σε αντίποινα για τις ισραηλινές επιθέσεις. 

Κάτω από την έντονη πίεση του Ιράν, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να πείσουν τους Ισραηλινούς συμμάχους τους να σταματήσουν τις επιθέσεις. Έτσι, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters πως το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συμφώνησαν σε εκεχειρία που ξεκίνησε στις 16:00 σήμερα το απόγευμα, με την μεσολάβηση των ΗΠΑ, του Κατάρ και του Ιράν. Ισραηλινοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν την εκεχειρία, διαμηνύοντας πάντως πως ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στα εδάφη που έχει καταλάβει στον Λίβανο για την δημιουργία μιας «ζώνης ασφαλείας». Είναι ενδεικτικό πως -σύμφωνα με αναφορές λιβανέζικων μέσων- οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίστηκαν και μετά την εκεχειρία.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμ. Μπαγκάεϊ, προειδοποίησε ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ενδέχεται να προκαλέσουν «σοβαρές συνέπειες» και επέμεινε ότι το Ιράν θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντα, την ασφάλεια και τους συμμάχους του». Επίσης, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ φέρουν «άμεση ευθύνη» για τις ισραηλινές επιθέσεις, επικαλούμενος το πρώτο άρθρο του «Μνημονίου Συνεργασίας», το οποίο υποχρεώνει τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Σήμερα το πρωί, ο ισραηλινός σφαγέας, Μπ. Νετανιάχου, δήλωσε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα θα παραμείνουν στον Λίβανο «όσο χρειαστεί», υποσχόμενος να κάνει την Χεζμπολάχ να πληρώσει «βαρύ τίμημα» για τις επιθέσεις της που στόχευσαν ισραηλινούς στρατιώτες. Παρόμοιες ή και χειρότερες ήταν και οι δηλώσεις άλλων Ισραηλινών μακελάρηδων της κυβέρνησης Νετανιάχου, όπως του υπουργού Εθνικής Ασφαλείας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, που είπε ότι «όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί» μετά τον θάνατο 4 Ισραηλινών στρατιωτών, αλλά και του υπουργού Άμυνας, Ίσραηλ Κατζ, που δήλωσε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα θα παραμείνουν στη λεγόμενη «ζώνη ασφαλείας» στο νότιο Λίβανο, η οποία θα εκτείνεται από «την ακτογραμμή μέχρι τα υψώματα του Μποφόρ». 

Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας διαμήνυσε, μάλιστα, ότι τα ισραηλινά στρατεύματα δεν πρόκειται να μετακινηθούν από τον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία. Ειδικά για τη Συρία, ο Ντ. Τραμπ είχε δηλώσει τις προηγούμενες μέρες ότι οι τζιχαντιστές που την κυβερνούν μπορούν να κάνουν καλύτερα τη «δουλειά» στον Λίβανο από ότι το Ισραήλ, καλώντας τον Νετανιάχου, του οποίου του κάνει «πλάτες» τόσο καιρό στη Μέση Ανατολή, «να συμμορφωθεί». 

Ο ισραηλινός στρατός, από το βράδυ της Πέμπτης είχε εξαπολύσει ένα νέο μπαράζ δολοφονικών επιθέσεων στον νότιο και στον ανατολικό Λίβανο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 47 άνθρωποι και δεκάδες άλλοι να τραυματιστούν. Η Χεζμπολάχ συνέχισε να προβάλει σοβαρή αντίσταση, διαμηνύοντας πως οι μαχητές της «θα υπερασπιστούν τη γη και τον λαό τους με μεγάλο θάρρος». Εν μέσω των φονικών ισραηλινών επιδρομών, την Πέμπτη η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επίθεση με drone οπτικής ίνας σε τρία άρματα μάχης Merkava, προκαλώντας το θάνατο 4 Ισραηλινών στρατιωτών και τον σοβαρό τραυματισμό πέντε άλλων.

Παρέμβαση για τα γεγονότα έκανε και η Κίνα, με τον μόνιμο αντιπρόσωπο του Πεκίνου στον ΟΗΕ να καλεί το Ισραήλ να σταματήσει να παραβιάζει την «εκεχειρία» που έχει συμφωνηθεί.

Η εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε μεταβολή του συσχετισμού, φέρνοντας τις ΗΠΑ σε δυσχερέστερη θέση απέναντι στους ανταγωνιστές τους, σε μια περίοδο που η «μεγάλη εικόνα» δείχνει πως οι καπιταλιστές λύνουν τις διαφορές τους για τις αγορές, τους δρόμους μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων, τις «σφαίρες επιρροής» με τα όπλα. Καμία προσωρινή «ειρήνη» και κανένας προσωρινός συμβιβασμός δεν μπορούν να αναστρέψουν αυτή την πορεία, παρά μόνο η παρέμβαση του λαού, με την αυτοτελή του πάλη μπορεί να δώσει διέξοδο σπάζοντας τα δεσμά του συστήματος των πολέμων και της εκμετάλλευσης. 

Προσωρινή η διέλευση χωρίς τέλη στα Στενά του Ορμούζ...

Οι ίδιοι οι όροι της προκαταρκτικής συμφωνίας, που αφήνουν ανοιχτά όλα τα κρίσιμα ζητήματα για το νέο παζάρι μετά την υπογραφή της, αναπόφευκτα ρίχνουν περισσότερο λάδι.

Η αδυναμία των ΗΠΑ να πετύχει τον στόχο του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, θεωρώντας ότι έτσι θα πίεζε την Κίνα που εξαρτάται από το ιρανικό πετρέλαιο, έφερε μια «νέα πραγματικότητα» σε αυτό το στρατηγικό πέρασμα. 

Η ιρανική Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι τα πλοία που επιθυμούν να διασχίσουν τα Στενά θα έχουν πρόσβαση βάσει των όρων του «Μνημονίου Συνεργασίας» για 60 ημέρες χωρίς τέλη. Η αρχή ανακοίνωσε ότι τα πλοία θα πρέπει να υποβάλουν τα αιτήματά τους για διέλευση τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την απόπλου τους. 

Στο μνημόνιο ΗΠΑ - Ιράν ορίζεται πως το Ιράν «θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει για διάστημα 60 ημερών την ασφαλή και χωρίς χρεώσεις διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα», ενώ για το συνολικό καθεστώς διέλευσης η Τεχεράνη θα ξεκινήσει διάλογο με το Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου «για τη μελλοντική διαχείριση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ».