ΑΛΛΑΓΗ EMAIL
Οι φίλοι αναγνώστες μπορεί να στέλνουν τα μηνύματά τους στο εμέηλ στο οποίο θα προτιμούσε ο διαχειριστής να τα λαμβάνει. Παράλληλα επειδή η Maicrosoft μας λογόκρινε και μπλόκαρε το μαιηλ gmosxos1@hotmaihl. com άνοιξε και ισχύει πλέον το εμέηλ gmosxos23.6.1946@gmail.com το οποίο μπορείτε να χρησιμοποιείτε .ΤΗΛ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 6938.315.657 & 2610.273.901
Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026
Ο Παναγιώτης Γιαλένιος από χθες στην διοίκηση της ΕΙΕΤ
«Οι περιφερειακές εφημερίδες δεν είναι απλώς επιχειρήσεις. Είναι μνήμη, ταυτότητα, φωνή των τόπων μας. Και αξίζουν να συνεχίσουν να υπάρχουν με αξιοπρέπεια».
«Αξίζουν στήριξη μέσα από τα συλλογικά μας όργανα, μέσα από συνεργασία, σοβαρότητα και κοινό όραμα. Εκεί πιστεύω ότι μπορούμε πραγματικά να κάνουμε τη διαφορά.
Με αυτή τη σκέψη συμμετέχω απο σήμερα , με τη στήριξη των συναδέλφων- τους οποίους ευχαριστώ -στο νέο Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ιδιοκτητών Επαρχιακών Εφημερίδων (ΕΙΕΤ), σε ένα σχήμα με εμπειρία, συνέχεια και βαθιά γνώση των προβλημάτων του κλάδου, μαζί με ανθρώπους που έχουν αποδείξει διαχρονικά τη συνέπειά τους.
Υπερβαίνοντας μια σταθερή εως τώρα στάση αρχών για προσφορά χωρίς διοικητικές θέσεις. Όχι για τίτλους, αλλά για δουλειά. Όχι για προβολή, αλλά για ουσία.
Μαζί με όσους πιστεύουν στη δύναμη των τοπικών κοινωνιών, για να κρατήσουμε ζωντανή αυτή τη φωνή- γιατί μόνο τα υγιή τοπικά ΜΜΕ μπορούν πραγματικά να το κάνουν».
(Από την ανάρτηση του Panagiotis Gialenios, στο διαδίκτυο)
Ίμια 30 χρόνια μετά: Τα γεγονότα δια χειρός Γερ. Αρσένη
Φωτογραφία αρχείου - Iconpress p.a./intimenews
ΑΝΑΛΥΣΗ - Σπύρος Σουρμελίδης, για το avgi.gr
Παρουσιάζουμε σήμερα την καταγραφή των γεγονότων όπως αυτή έγινε από τον Γεράσιμο Αρσένη - Ντοκουμέντο.
Η καταγραφή των γεγονότων από τον αείμνηστο Γεράσιμο Αρσένη, εκ των πρωταγωνιστών της κρίσης των Ιμίων, έχει ιδιαίτερη αξία από πολλές απόψεις. Ο τρόπος της καταγραφής όπως και οι επισημάνσεις του τότε υπουργού Άμυνας είναι ένα ντοκουμέντο χρήσιμο για την διαμόρφωση άποψης σχετικά με τα όσα προηγήθηκαν αλλά και για τα όσα ακολούθησαν.
Όπως και οι επισημάνσεις του για την πτώση του ελικοπτέρου που στοίχισε τη ζωή σε τρία στελέχη του πολεμικού ναυτικού.
Παρουσιάζουμε σήμερα την καταγραφή των γεγονότων όπως αυτή έγινε από τον Γερ. Αρσένη. Τα όσα συνέβησαν τις τελευταίες μέρες του Ιανουαρίου του 1996, έχουν αποτυπωθεί ως μια γκρίζα σελίδα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, διαμορφώνοντας στην συνέχεια συμπεριφορές και επιλογές από Αθήνα αλλά και Άγκυρα.
Η διαμόρφωση μιας γκρίζας πτυχής στην περιοχή των Ιμίων, δεν είναι αποτέλεσμα μιας μόνο κίνησης. Προηγήθηκαν κινήσεις και επιλογές που οδήγησαν στην κρίση των Ιμίων. Γι αυτό και έχει ιδιαίτερη αξία η καταγραφή από τον Γ. Αρσένη
ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Τον Νοέμβριο του 1995, με ευθύνη του τότε Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας Μανώλη Μπεντενιώτη και με τη συνεργασία των Υπουργείων Αιγαίου και Γεωργίας, ξεκινά ένα πρόγραμμα εποικισμού 10 βραχονησίδων, εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, στο Αιγαίο. Το σχέδιο προέβλεπε ανέγερση και επισκευές των κτισμάτων όπου υπήρχαν, διαμόρφωση λιμενίσκων, δενδροφύτευση και προστασία της τοπικής χλωρίδας και πανίδας και είχε στόχο οι νησίδες να αποκτήσουν ζωή και να προστατευθεί το περιβάλλον τους.
Η ιδέα γεννήθηκε με αφορμή την επίσκεψη που πραγματοποίησε το 1994 ο Σύλλογος Αποστράτων σχολών Υπαξιωματικών Πολεμικού Ναυτικού στη νήσο Ρω για να επισκευάσει τα κτίσματα όπου ζούσε η «κυρά της Ρω» Βάσω Αχλαδιώτη. Μετά το θάνατό της εγκαταστάθηκε εκεί ο ακρίτας Κλήμης Ναυρίδης και φρόντιζε να κυματίζει μόνιμα εκεί η ελληνική σημαία.
Για την πρωτοβουλία ενημερώθηκε το Γραφείο του Πρωθυπουργού, το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ενώ προωθήθηκε φάκελος, μέσω του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, προς την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση για χρηματοδότηση του προγράμματος.
Κάπου 1200 αλλοδαποί και 500 Έλληνες είχαν δείξει ενδιαφέρον να εγκατασταθούν σε βραχονησίδες του προγράμματος όπως για παράδειγμα οι Βάτος στη Χίο, τα Εκμάκια στη Λέσβο, η Νήμος, η Στρογύλη, το Φαρμακονήσι και η Καλόλημνος στα Δωδεκάνησα, η Γαυδοπούλα στην Κρήτη και τα Αντικήθυρα.
Το εγχείρημα έγινε ευμενώς δεχτό από τον ελληνικό τύπο, κυρίως για τα στοιχεία περιβαλλοντικής προστασίας που περιείχε. Ωστόσο, ο τουρκικός τύπος σχολίασε αρνητικά αυτή την ενέργεια και με διαρροές αναπαρήγαγε την πρόθεση του τουρκικού Ναυτικού να προχωρήσει σε πλήρη χαρτογράφηση των βραχονησίδων που βρίσκονται πλησίον των τουρκικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Μετά την 25/12/95, ημέρα κατά την οποίαν προσάραξε το τουρκικό Μ/S «Figen Akat», στον τουρκικό Τύπο άρχισε ευρεία προβολή του γεγονότος και πολλοί παρατηρητές δεν αποκλείουν την εκδοχή του μεθοδευμένου ναυαγίου.
Στις 28/12/95, την ημέρα δηλαδή που τα ελληνικά ρυμουλκά αποκόλλησαν το «Figen Akat», τουρκικό μαχητικό α/φ F4, πλήρως εξοπλισμένο παραβίασε τον ελληνικό εναέριο χώρο και συνετρίβη στη θαλάσσια περιοχή της Λέσβου κατά τη διάρκεια εμπλοκής του με ελληνικά μαχητικά που υπεράσπιζαν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας. Ο Τούρκος χειριστής διασώθηκε με ελληνική συνδρομή.
Στις 4/1/96, ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, σε επιστολή του προς Γερουσιαστές που είχαν διαμαρτυρηθεί για την πώληση πυραύλων τύπου ATCMS στην Τουρκία, ανέφερε ότι οι πύραυλοι αυτοί αφορούσαν την άμυνα της Τουρκίας απέναντι στο Ιράκ, τη Συρία και το Ιράν και, «προφητικά» κατά κάποιον τρόπο, επεσήμανε το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής κρίσης λέγοντας «παρακινούμε την Άγκυρα και την Αθήνα να υιοθετήσουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα απέτρεπαν την πρόκληση κλιμάκωσης από ένα επεισόδιο στο Αιγαίο».
Στις 18/1/96, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Ντενίζ Μπαϊκάλ δηλώνει ότι η Τουρκία ήταν έτοιμη να αρχίσει μια νέα περίοδο «σχέσεων» με τον νέο Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Είναι σαφές ότι τόσο η Τουρκία όσο και οι ΗΠΑ είχαν κάθε κίνητρο να δοκιμάσουν τις αντοχές της νέας ελληνικής κυβέρνησης.
Μετά την ανακοίνωση της νέας κυβέρνησης και πριν από την ορκωμοσία της, ο Γεράσιμος Αρσένης και ο Κάρολος Παπούλιας συναντήθηκαν στο σπίτι του πρώτου. Παρά τα διάφορα που δημοσιεύτηκαν και σχολιάστηκαν, το θέμα της συζήτησης που είχαν οι δύο βασικοί Υπουργοί των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν η αξιολόγηση των πολιτικών και κομματικών δεδομένων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν μετά την εκλογή του Κώστα Σημίτη ως Πρωθυπουργού. Δεν συζήτησαν ούτε το ζήτημα των Ιμίων, ούτε άλλα θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, ο δημοσιογράφος του ΑΝΤ1 Αντώνης Φουρλής «αποκάλυψε» ότι βρισκόταν σε εξέλιξη διπλωματική δραστηριότητα αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας στις βραχονησίδες Ίμια εκ μέρους της Τουρκίας, γεγονός που πυροδοτήθηκε με την προσάραξη του M/S «Figen Akat» και τον ισχυρισμό της Άγκυρας ότι οι βραχονησίδες αυτές αποτελούσαν τμήμα της τουρκικής επαρχίας Bodrum.
Στις 23/1/96 το βράδυ, μια μέρα μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης, στο γραφείο του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη στη Βουλή, πραγματοποιείται σύσκεψη με τη συμμετοχή του νέου Υπουργού Εξωτερικών Θεόδωρου Πάγκαλου και του Υπουργού Δημόσιας Τάξης Κώστα Γείτονα. Αν και δεν εκδόθηκε ανακοίνωση, οι δημοσιογράφοι ενημερώνονται off the record ότι είχε συζητηθεί σοβαρό εθνικό θέμα. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Γεράσιμος Αρσένης ούτε συμμετείχε ούτε και ενημερώθηκε για το περιεχόμενο της σύσκεψης.
Στις 24/1/96, ο Δήμαρχος Καλύμνου Μιχάλης Διακομιχάλης, συνοδευόμενος από τον Λιμενάρχη Καλύμνου, έναν ιερέα και το δημοσιογράφο Αργύρη Ντινόπουλο, αποβιβάζονται στην Ανατολική Ίμια και τοποθετούν εκεί την ελληνική Σημαία, γεγονός που προβάλλεται από το τηλεοπτικό κανάλι του ΑΝΤ1 και αναπαράγεται από όλα τα ελληνικά ΜΜΕ.
Στις 27/1/96 το απόγευμα, ομάδα Τούρκων δημοσιογράφων αφαίρεσε την ελληνική Σημαία, τοποθέτησε την τούρκικη Σημαία στην ανατολική πλευρά της Ανατολικής Ίμιας και βιντεοσκόπησε την όλη ενέργειά τους. Παραμένει αναπάντητο το ερώτημα αν αυτό ήταν μια πράξη με επικοινωνιακές σκοπιμότητες του ομίλου της Hurriyet ή αν λειτούργησε το «βαθύ κράτος» στην Τουρκία. Την επομένη το θέμα προβλήθηκε με πανηγυρικό τρόπο από την τουρκική τηλεόραση και αναμεταδόθηκε επιδεικτικά και στην Ελλάδα. Με οργισμένες δηλώσεις του Υφυπουργού Ινάν Μπατού, το Υπουργείο Εξωτερικών στην Άγκυρα αποδοκίμασε την ενέργεια των δημοσιογράφων επισημαίνοντας ότι «δεν μπορούν να υπάρξουν λύσεις με εκδηλώσεις βίας και πόλεμο σημαιών. Η Τουρκία είναι υπέρ της λύσης με ειρηνικό τρόπο και δια της διπλωματικής οδού». Ήταν σαφές ότι σ΄ αυτή, τουλάχιστον, τη φάση η τουρκική κυβέρνηση δεν είχε προγραμματίσει πορεία έντασης.
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η κυβέρνηση Σημίτη, με τον Υπουργό Εξωτερικών να προσπαθεί να υποβαθμίσει το θέμα σε συνέντευξή του στην τηλεόραση και, ειδικά, σε δηλώσεις του προς την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, που δημοσιεύτηκαν στις 28/1/96, λέγοντας ότι «έγινε πολύς θόρυβος για το τίποτα».
Στις 28/1/96 το πρωί, άνδρες του περιπολικού «Αντωνίου» του Πολεμικού Ναυτικού. αφαιρούν την τουρκική Σημαία και υψώνουν την ελληνική στην Ανατολική Ίμια. Η εντολή που είχα δώσει στον Αρχηγό ΓΕΝ, Αντιναύαρχο Γιάννη Στάγκα, όταν μου ανέφερε τηλεφωνικά το πρωί πως στη νησίδα είχε τοποθετηθεί τουρκική σημαία, ήταν σαφής: να αφαιρεθεί η τουρκική Σημαία. Για το θέμα, με τηλεφώνημά μου ενημέρωσα αμέσως και τον Πρωθυπουργό.
Ωστόσο, στη συνέχεια, σύμφωνα με μαρτυρίες, ύστερα από συζητήσεις του Α/ΓΕΕΘΑ, Ναυάρχου Χρήστου Λυμπέρη, η εντολή προς τον Κυβερνήτη του «Αντωνίου» μεταδόθηκε με την προσθήκη να επαρθεί η ελληνική Σημαία, μετά την αφαίρεση της τουρκικής, πράγμα που έγινε στις 10:00.
Όταν έφθασα στο Υπουργείο και αντιμετώπισα αυτό το τετελεσμένο εξέφρασα την εντονότατη δυσφορία μου και, σε σύσκεψη του ΣΑΜ, χαρακτήρισα «άφρονα» την πράξη αυτή. Πληροφορήθηκα ότι ο Α/ΓΕΝ, από ευθιξία, ήταν διατεθειμένος να θέσει στη διάθεσή μου την παραίτησή του, αλλά ήταν σαφές ότι δεν ήταν αυτός ο υπεύθυνος για τη μεταβίβαση τροποποιημένης της εντολής μου. Αντιθέτως, ήταν πολύτιμος συνεργάτης σε όλη τη διάρκεια της θητείας του στην Αρχηγία του Πολεμικού Ναυτικού και, ιδιαίτερα, κατά τη διάρκεια της κρίσης αυτής. Άλλωστε, ήταν αδιανόητο, μέσα στο κλίμα που είχε δημιουργηθεί, να τροποποιηθεί η εντολή και να διαταχθεί η υποστολή της ελληνικής Σημαίας από τμήμα του ελληνικού εδάφους. Έτσι, βρεθήκαμε στριμωγμένοι στον τοίχο με αποτέλεσμα να αναγκαστούμε να τροποποιήσουμε το αρχικό επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο, για τεχνικούς λόγους, προέβλεπε επιτήρηση των βραχονησίδων και όχι εγκατάσταση φρουράς σε βραχονησίδες. Μετά από αυτό το τετελεσμένο είμαστε αναγκασμένοι να περιφρουρήσουμε τη σημαία στην Ανατολική Ίμια με μια, μικρή έστω, φρουρά.
Αυτή ήταν η μόνη φορά κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που δόθηκαν από τη στρατιωτική ηγεσία εντολές που τροποποιούσαν δική μου διαταγή, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση μαζί μου. Η ομάδα βατραχανθρώπων, που αποβιβάστηκε στην Ανατολική Ίμια το βράδυ μετά τη συζήτηση στο ΣΑΜ, ήταν για να περιφρουρήσει την ελληνική Σημαία και, ακριβώς, για να μη δημιουργηθεί κλίμα έντασης, κυρίως από τα ΜΜΕ που είχαν ήδη αρχίσει να κτυπούν τα τύμπανα του πολέμου. Αρχικά, μάλιστα, δεν κρίθηκε αναγκαία η παραμονή της φρουράς επάνω στη βραχονησίδα και την ημέρα, δεδομένου ότι θεωρήθηκε αποτελεσματική η παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού για την επιτήρησή της. Στη συνέχεια και με την κλιμάκωση της κρίσης, η ανανέωση της φρουράς έγινε τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και κατά τη διάρκεια της νύκτας.
Θυμάμαι πολύ καλά ότι το ΣΑΜ κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό ομόφωνα και δεν διατυπώθηκαν διαφορετικές απόψεις. Άλλες εκτιμήσεις που έχω δει σε καταθέσεις ή βιβλία για το θέμα αυτό δεν αληθεύουν. Στη συζήτηση που προηγήθηκε της ομόφωνης απόφασης τονίστηκε η επιτήρηση των βραχονησίδων σύμφωνα με τους σχεδιασμούς και τις προβλέψεις κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς και η φύλαξη της ελληνικής Σημαίας από ομάδα ανδρών της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών (ΜΥΚ) κατά τη διάρκεια της νύκτας.
28/1/96: ΠΡΩΙ
Το θέμα των κανόνων εμπλοκής έχει γίνει αντικείμενο πολλών συζητήσεων και σε πληθώρα κειμένων δημιουργείται η αναληθής εντύπωση ότι η στρατιωτική ηγεσία επέμενε σε αποδέσμευση κανόνων εμπλοκής που δεν δόθηκαν. Αντίθετα, ως Υπουργός Εθνικής Άμυνας έκανα δεκτό κάθε αίτημα αυτού του είδους που μου υπεβλήθη από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων. Έτσι, στις 28/1, με εντολή του Α/ΓΕΕΘΑ τίθενται σε εφαρμογή μέτρα «Ηρακλής», ως αποτέλεσμα απόφασης που πήρα μετά τον απόπλουν των πλοίων, για αποδέσμευση όλων των κανόνων εμπλοκής για τους οποίους έχει αρμοδιότητα ο Υπουργός, απόφαση που πήρα ύστερα από εισήγηση του Α/ΓΕΝ και του Α/ΓΕΕΘΑ.
28/1/96, ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Εκλήθη ο Τούρκος Πρέσβυς στην Αθήνα, όπου του επεδόθη διαμαρτυρία από το ΥΠΕΞ για το επεισόδιο υποστολής σημαίας στην Ανατολική Ίμια.
Το ΥΠΕΞ καλεί προς ενημέρωση και τους Πρέσβεις της Ρωσίας, της Γερμανίας, ως χώρας προεδρεύουσας της ΕΕ, και της Γιουγκοσλαβίας.
28/1/96, 21:59 ΒΡΑΔΥ
Δίνεται διαταγή να υπάρχει στην περιοχή Ν. Ίμια ναυτική παρουσία ανάλογη της τουρκικής.
29/1/96, 10:30 ΠΡΩΙ
Δύο τουρκικά μαχητικά παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο στην περιοχή μεταξύ Χίου και Σάμου και αναχαιτίζονται από ζεύγος ελληνικών F1.
29/1/96, 14:10 ΜΕΣΗΜΕΡΙ
Το επεισόδιο επαναλαμβάνεται με πρωταγωνιστές δύο τουρκικά F16 που εισέρχονται στο FIR Αθηνών στην περιοχή των Ιμίων και αναχαιτίζονται από τρία ελληνικά Mirage.
29/1/96, 20:30 ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Μετά από εντολή ΥΕΘΑ, εκδίδεται διαταγή Α/ΓΕΝ αποδέσμευσης κανόνων εμπλοκής για εκτέλεση προειδοποιητικών βολών από πλοία και επίγεια τμήματα, αναχαίτιση αποβίβασης ξένων στα Ίμια και αφαίρεση συμβόλων.
30/1/96, 04:27 ΧΑΡΑΜΑ
Από Α/ΓΕΕΘΑ διατάσσεται Φ/Γ Ναυαρίνο να πλεύσει στην περιοχή. Σε μεταγενέστερη αξιολόγηση συζητήθηκε γιατί ο Α/ΓΕΕΘΑ δε διέταξε να επιβή στη Φ/Γ Ναυαρίνο Διοικητής, τουλάχιστον, Μοίρας.
30/1/96, 08:30 ΞΗΜΕΡΩΜΑ
Με απόφασή μου, ο Α/ΓΕΕΘΑ αναλαμβάνει απ΄ ευθείας την επιχειρησιακή διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με το άρθρο 11, παρ. 6 του Ν. 2292/95, ο οποίος παρέχει αυξημένες επιχειρησιακές αρμοδιότητες στον Α/ΓΕΕΘΑ και τη δυνατότητα αποδέσμευσης των κανόνων εμπλοκής για τους οποίους δεν απαιτείτο ειδική έγκριση από το ΚΥΣΕΑ.
30/1/96, 09:33 ΠΡΩΙ
Έξοδος μονάδων του Στόλου από το Ναύσταθμο προς ανάληψη αποστολών. Μετά την ώρα αυτή και μέχρι τις 23:41 εκδόθηκε σειρά σημάτων προς μονάδες και των τριών κλάδων για ανάληψη διαφόρων αποστολών.
30/1/96, 10:00 ΠΡΩΙ
Προσωπικά, με απασχολούσε το θέμα αποβίβασης Τούρκων καταδρομέων σε ελληνική βραχονησίδα, δεδομένου ότι η ίδια η ε/φ Hurriyet στις 29/1, ανάμεσα στα πιθανά σενάρια επίλυσης του προβλήματος αναφερόταν και σε εναλλακτική «απόβαση Τούρκων στρατιωτικών στο άλλο τμήμα της βραχονησίδας». Γι’ αυτό, το πρωί της ίδιας ημέρας, σε σύσκεψη στο ΥΕΘΑ, συζητήθηκε το ενδεχόμενο τοποθέτησης Ελλήνων καταδρομέων στη Δυτική Ίμια και τέθηκε σε ετοιμότητα δράσης 15 λεπτών το τμήμα ειδικών δυνάμεων στην Κω. Χωρίς να προκύψουν αντιρρήσεις, παρά τα όσα λέγονται, αποφασίστηκε να τεθεί η Δυτική Ίμια σε στενή παρακολούθηση από θαλάσσης και αέρος. Ο Ναύαρχος Λυμπέρης διαβεβαίωσε ότι τα Ίμια περιφρουρούνται ικανοποιητικά.
Μετά από προφορική επικοινωνία με τον Πρωθυπουργό, εξουσιοδοτώ τον Α/ΓΕΕΘΑ να εκδώσει σήμα, με το οποίο «μονάδα ειδικών δυνάμεων της περιοχής τίθεται σε ετοιμότητα 15 λεπτών για εκτέλεση αποστολών». Με το ίδιο σήμα, και για αντιμετώπιση ενδεχομένων καταστάσεων με έμφαση στην «αποτροπή αποβιβάσεως προσωπικού στις νησίδες Ίμια», διατάσσεται η «χρήση βίας σε περίπτωση αυτοάμυνας και μη συμμορφώσεως για απομάκρυνση ατόμων επιχειρούντων αποβίβαση στις νησίδες» Ίμια, καθώς και η «χρήση προειδοποιητικών βολών προς αποτροπή προσγειώσεως τουρκικών Ε/Π». Η εξουσιοδότηση αυτή ήταν αρμοδιότητα του ΚΥΣΕΑ αλλά, επειδή το όργανο αυτό δεν συνεδρίαζε, ανέλαβα προσωπικά την ευθύνη, ικανοποιώντας αίτημα του ΓΕΝ.
30/1/96, 11:00 ΠΡΩΙ
Διαπιστώνεται ότι η στάση της τουρκικής κυβέρνησης αλλάζει προς το επιθετικότερο. Η Πρωθυπουργός Τανσού Τσιλέρ λέει, μεταξύ άλλων: «Εμείς γνωρίζουμε ότι οι βραχονησίδες αυτές ανήκουν στην Τουρκία. Δεν θα επιτρέψουμε τετελεσμένα γεγονότα. Η σημαία αυτή πρέπει οπωσδήποτε να υποσταλεί και οι στρατιώτες που βρίσκονται εκεί να αποχωρήσουν αμέσως. Είναι αδύνατη η συνέχιση αυτής της κατάστασης».
Σε αυτό το κλίμα, αποφασίζεται και πραγματοποιείται στο γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βουλή μια άτυπη σύσκεψη - όχι ακριβώς ΚΥΣΕΑ - στην οποία παρίστανται οι Υπουργοί Εξωτερικών, Εσωτερικών, Τύπου, Εθνικής Άμυνας και ο Α/ΓΕΕΘΑ. O Ναύαρχος Λυμπέρης ανέλυσε την κατάσταση επιμένοντας ιδιαίτερα στην περιοχή των Ιμίων, όπου εκτίμησε ως πιθανή ενέργεια των Τούρκων την αποβίβαση καταδρομέων σε ελληνική βραχονησίδα. Μετά από συζήτηση, ο Πρωθυπουργός καταλήγει ότι «σε περίπτωση τουρκικής όχλησης ή και δράσης θα πρέπει να ακολουθήσει αμέσως ενημέρωση και απαίτηση απομάκρυνσης», θέσεις στις οποίες έμεινε σταθερός και που χαρακτήρισαν και την τελική απόφαση του ΚΥΣΕΑ, την 31η Ιανουαρίου. Συνέστησε σε εμένα και τον Υπουργό Εξωτερικών Θεόδωρο Πάγκαλο να χρησιμοποιούμε χαμηλούς τόνους στις δηλώσεις και συνεντεύξεις μας.
Βάσει αυτού, στην κοινή συνέντευξη που δώσαμε μαζί και με τον Υπουργό Τύπου και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Δημήτρη Ρέππα στις 12:30, τονίσαμε ότι «εμείς δεν κλιμακώνουμε την κρίση, δεν αυξάνουμε την παρουσία μας στην περιοχή, παρά μόνον όταν αυξάνεται και η πολεμική παρουσία από την άλλη πλευρά». Υπογραμμίσαμε, όμως, ότι «η βραχονησίδα Ίμια είναι ελληνική και είναι καθήκον μας να υπερασπίσουμε τα εδάφη της πατρίδας, τα χωρικά ύδατα και τον εναέριό της χώρο όταν υπάρχει απειλή». Και οι δύο προτείναμε να αποσυρθούν αμοιβαία οι δύο στόλοι από την πέριξ των Ιμίων περιοχή ώστε να εκτονωθεί η κρίση.
Τις πρώτες απογευματινές ώρες, ενημερώθηκα από το ΓΕΝ ότι μια τουρκική ακταιωρός είχε απομακρυνθεί από την περιοχή με κατεύθυνση προς τα παράλια της Τουρκίας. Με την πρόθεση να δημιουργήσω κλίμα αποκλιμάκωσης και ελπίζοντας ότι η Τουρκία θα ανταποκριθεί, έδωσα ρητές οδηγίες προς τον Α/ΓΕΕΘΑ να δώσει «ανοιχτή» και όχι κρυπτογραφημένη εντολή προς ανάλογη μονάδα του Ναυτικού μας να αποσυρθεί.
30/1/96, 15:30 ΜΕΣΗΜΕΡΙ
Πριν από τη έναρξη της συνεδρίασης του ΣΑΜ, δέχτηκα το πρώτο τηλεφώνημα του Υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, William Perry, που μου ζήτησε να τον ενημερώσω για την όλη κατάσταση, πράγμα το οποίον έκανα.
Στο μεταξύ, η παρουσία τουρκικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή γινόταν ολοένα και πιο έντονη. Η Φ/Γ Γιαβούζ παραβίασε τα ελληνικά χωρικά ύδατα στην περιοχή των Ιμίων και απομακρύνθηκε μόνον ύστερα από σήματα ελληνικών σκαφών, ενώ τουρκικά μαχητικά και ελικόπτερα παραβίασαν τον εναέριο χώρο μεταξύ Σάμου και Κω. Εν όψει αυτών των εξελίξεων, μετά από σύσκεψη στο ΥΕΘΑ, αποφασίστηκε η έξοδος του στόλου στο Αιγαίο.
30/1/96, 16:30 ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Στο γραφείο μου συνέρχεται το ΣΑΜ (όργανο στο οποίο, υπό την Προεδρία του Υπουργού, συμμετέχουν οι Υφυπουργοί, ο Α/ΓΕΕΘΑ και οι Αρχηγοί των Επιτελείων) για μελέτη και εκτίμηση των νέων στοιχείων που προκύπτουν από την ένταση της τουρκικής παρουσίας στην περιοχή. Κατά τη διάρκειά της, δέχομαι το δεύτερο τηλεφώνημα του Αμερικανού Υπουργού Άμυνας, κατά το οποίο ζήτησε τις εκτιμήσεις μου για την κατάσταση. Του απάντησα ότι έπρεπε να γίνουν προσπάθειες αποκλιμάκωσης της κρίσης, σημείο στο οποίο συμφώνησε και είπε ότι θα έβλεπε τι μπορούσε να κάνει. Το περιεχόμενο της συνομιλίας μου το κοινοποίησα στα παριστάμενα μέλη του ΣΑΜ.
30/1/96, 16:45 ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Άμυνας της Κύπρου Κώστα Ηλιάδη για την εκτίμηση της κατάστασης στην Κύπρο και την ετοιμότητα των δυνάμεών της.
30/1/96, 17:00 ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Επίσκεψη στο Υπουργείο του Πρέσβυ της Ελλάδας στη Washington Λουκά Τσίλα. Δεν μας μετέφερε νέες πληροφορίες.
30/1/96, 17:00 περίπου : ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Όπως με πληροφόρησαν υπηρεσιακοί παράγοντες, ο Πρωθυπουργός κάλεσε τον Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχο Λυμπέρη στο γραφείο του στη Βουλή. Οφείλω να σημειώσω ότι ο Ναύαρχος ήταν προσωπικός φίλος του κ. Σημίτη ο οποίος και αισθανόταν πιο άνετα μαζί του. Γι’ αυτόν, ίσως το λόγο και, πιθανώς, γιατί του είχε και έναν υψηλότερο βαθμό εμπιστοσύνης -πριν την κρίση, τουλάχιστον- επέλεξε να τον δει μόνο του. Επειδή έχω ένα κενό πληροφόρησης, δεν γνωρίζω τι ακριβώς διημείφθη μεταξύ των κ.κ. Σημίτη και Λυμπέρη. Και οι δύο διαψεύδουν ο ένας τον άλλον ως προς το περιεχόμενο των συζητήσεών τους εκείνες τις ώρες.
Ο Πρωθυπουργός διατείνεται ότι έδωσε εντολή στον Ναύαρχο Λυμπέρη για φύλαξη της Δυτικής Ίμιας, πράγμα το οποίο σε σχετικό βιβλίο του αρνείται ο Α/ΓΕΕΘΑ. Αγνοώ τι πραγματικά συνέβη. Πιθανόν, αυτό που συνέβη ήταν ότι ο μεν Πρωθυπουργός να εννοούσε φύλαξη της βραχονησίδας με παρουσία φρουράς, ενώ ο Ναύαρχος θεωρούσε επαρκή την από θαλάσσης και αέρος επιτήρησή της. Όπως ήδη έχω σημειώσει, το γενικό επιχειρησιακό σχέδιο δεν προέβλεπε την παρουσία φρουράς στις βραχονησίδες, αλλά επιτήρηση της περιοχής, απώθηση των εχθρικών δυνάμεων και ανακατάληψη σε περίπτωση αποβίβασής τους.
Αν το επιτελικό σχέδιο φύλαξης της Δυτικής Ίμια ήταν ικανοποιητικό, δεν είναι δυνατόν να κριθεί εκ των υστέρων. Ακόμα και αν η βραχονησίδα αυτή φυλασσόταν, υπήρχαν στην περιοχή πολλές άλλες νησίδες και βραχονησίδες, όπου τουρκικές δυνάμεις θα μπορούσαν να διαλάθουν της προσοχής μας και να πραγματοποιήσουν μια, συμβολική έστω, αποβίβαση. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι το επιτελικό σχέδιο επιτήρησης της Δυτικής Ίμια, αλλά ευρύτερου στρατιωτικού σχεδιασμού προστασίας του ελληνικού εδάφους στο Αιγαίο.
30/1/96, 18:25 ΑΠΟΓΕΥΜΑ
Στο μεταξύ, στη Βουλή, συνεχίζεται η συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης κατά την οποία, ο Πρωθυπουργός, υπογραμμίζει ότι «η ελληνική σημαία παραμένει» και ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας» και ότι «οι Ένοπλες Δυνάμεις μας παραμένουν στο χώρο αυτό (…) Δεν θα απομακρυνθούν αν δεν απομακρυνθούν οι τουρκικές».. Από τη δική του τη μεριά ο Υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος διαβεβαιώνει σε όλους τους τόνους ότι «δεν θα υποσταλεί η ελληνική Σημαία γιατί κανείς δεν μπορεί να μας αναγκάσει να υποστείλουμε την ελληνική Σημαία από ελληνικό έδαφος. Και δεν θα γίνουν ποτέ διαπραγματεύσεις για το έδαφός μας και για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
30/1/96, 21:30 ΒΡΑΔΥ
Σε τηλεφωνική επικοινωνία μου με τον Πρωθυπουργό για ανταλλαγή απόψεων γύρω από τα γεγονότα, ζητώ για πρώτη φορά η σύσκεψη υπό την Προεδρία του να πραγματοποιηθεί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, όπου βρίσκεται και το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων. Μπορώ μέχρι σήμερα να αναπαραγάγω το πώς του έθεσα το θέμα. «Κώστα», του είπα, «δεδομένων των εξελίξεων θα’ναι καλύτερο να γίνει η συνάντησή μας στο ΕΘΚΕΠΙΧ». Είχα δεχτεί γι΄ αυτό εισηγήσεις του Υφυπουργού Νίκου Κουρή, του Α/ΓΕΕΘΑ και Επιτελών. Το αίτημά μου αυτό δεν γίνεται δεχτό από τον κ. Σημίτη με το επιχείρημα της αποφυγής δημιουργίας ατμόσφαιρας πολεμικής σύγκρουσης στην κοινή γνώμη.
30/1/96, 22:15 ΒΡΑΔΥ
Κατευθυνόμενος προς το γραφείο του Πρωθυπουργού, για νέα σύσκεψη, δέχτηκα στη διαδρομή και τρίτο τηλεφώνημα του Αμερικανού Υπουργού Άμυνας William Perry, ο οποίος μου είπε ότι η κατάσταση είναι κρίσιμη και ότι συμφωνεί για την ανάγκη αποκλιμάκωσης της κρίσης. Ερωτά αν είμαστε διατεθειμένοι, στα πλαίσια της αποκλιμάκωσης, να αποσύρουμε το άγημα και τη Σημαία από την Ανατολική Ίμια. Η απάντηση που του δίνω είναι ότι, φυσικά, μπορούμε να δούμε αμοιβαία μέτρα αποκλιμάκωσης αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει μέρος του πακέτου διευθέτησης το θέμα της Σημαίας διότι αυτό αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, δεδομένου ότι οι βραχονησίδες Ίμια είναι ελληνικό έδαφος. Επισημαίνω ότι όλες μου τις επαφές καθώς και το περιεχόμενο των συζητήσεών μου τα μετέφερα, αμέσως, στον Πρωθυπουργό.
Στο γραφείο του Πρωθυπουργού, που βρίσκεται σε μια τεράστια αίθουσα του κτιρίου της Βουλής, έγινε μια άτυπη συζήτηση με πολλά πρόσωπα που πηγαινοερχόντουσαν ενώ οι συζητήσεις γύρω από το τραπέζι δεν ήταν δομημένες. Δεν επρόκειτο ούτε για συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής, ούτε για σύνοδο του ΚΥΣΕΑ. Πολλοί μιλούσαν χωριστά σε διάφορες γωνιές του δωματίου και, ουσιαστικά, το γραφείο του Πρωθυπουργού είχε μετατραπεί σε χώρο συλλογής πληροφοριών που συνέρρεαν από διάφορες πηγές. Γι’ αυτό πολλές στιχομυθίες που αναφέρονται σε σχετικά βιβλία και συνεντεύξεις δεν μπορώ ούτε να τα διαβεβαιώσω ούτε να τα διαψεύσω γιατί δεν ήμουν παρών σ’ αυτά τα συγκεκριμένα «πηγαδάκια».
31/1/96, 00:40 ΝΥΧΤΑ
Για τέταρτη φορά ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας William Perry επικοινωνεί τηλεφωνικά μαζί μου. Συμμετέχει σε ανοικτή ακρόαση και ο Αμερικανός Α/ΓΕΕΘΑ John Shalikasvili, ο οποίος χειριζόταν τις επαφές με τον Τούρκο ομόλογό του, δεδομένου ότι στην Τουρκία, ιεραρχικά, ο Υπουργός Άμυνας βρίσκεται κάτω από τον Α/ΓΕΕΘΑ. Η συνομιλία έγινε σε γειτονικό προς το γραφείο του Πρωθυπουργού δωμάτιο. Ο Perry μου είπε ότι οι Τούρκοι φαίνεται να επιμένουν να αποσυρθεί η ελληνική Σημαία και, μάλιστα, ο Shalikasvili είπε ότι, εν πάση περιπτώσει, είναι φυσικό όταν η φρουρά αποχωρεί να παίρνει μαζί της και τη Σημαία. Απάντησα ότι είναι δυνατόν να γίνουν αμοιβαίες ενέργειες αποκλιμάκωσης. Αλλά, ως προς το θέμα της σημαίας, είπα ότι η απόσυρσή της δεν είναι θέμα προς διαπραγμάτευση ούτε είναι δυνατόν να μπει ως όρος στο πακέτο μέτρων για αποκλιμάκωση της κρίσης. Η απάντηση του Αμερικανού Υπουργού Άμυνας ήταν ότι δεν μπορεί να βοηθήσει περαιτέρω και μου είπε ότι φοβάται πως μπορεί να υπάρξει και θερμό επεισόδιο με κάποια ενέργεια από την πλευρά της Άγκυρας. Αυτή ήταν και η τελευταία επαφή μου με τον Αμερικανό Υπουργό Άμυνας κ. Perry. Πιστεύω ότι μετά τη θέση που πήρα, ο Perry μάλλον θα εκτίμησε ότι οι συνομιλίες θα έπρεπε να συνεχισθούν μόνον ανάμεσα στα Υπουργεία Εξωτερικών.
Το περιεχόμενο της τέταρτης αυτής τηλεφωνικής συζήτησης που είχα το ανέφερα στον Πρωθυπουργό απόντος του Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει από το κανάλι ΜΕΓΚΑ όπου είχε συμμετάσχει σε talk show και βρισκόταν σε άλλη γραμμή επαφής με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Ο κ. Σημίτης δεν μου εξέφρασε καμία διαφωνία με τη θέση που είχα πάρει. Λίγο πιο πριν, άλλωστε, είχε δηλώσει στη Βουλή ότι «η ελληνική Σημαία παραμένει».
Μετά την άφιξη του κ. Πάγκαλου από το τηλεοπτικό κανάλι, γύρω στα μεσάνυχτα, η συζήτηση άρχισε να γίνεται πιο συστηματική. Θυμάμαι ότι όταν ο Πρωθυπουργός τον ρώτησε ποιες ήταν οι συζητήσεις του με το ΥΠΕΞ των ΗΠΑ και, κυρίως με τον Holbrooke, μας απάντησε ότι είχε συζητηθεί και συμφωνηθεί να γίνει αποκλιμάκωση με τη μορφή απομάκρυνσης των πλοίων και της φρουράς, όχι όμως και της Σημαίας. Για το τελευταίο σημείο επέμεινα ιδιαίτερα και πήρα τη διαβεβαίωση ότι θέμα Σημαίας δεν είχε τεθεί. Μου έκανε εντύπωση η διαβεβαίωση αυτή του κ. Πάγκαλου, δεδομένης της μόλις πριν λίγα λεπτά συνομιλίας μου με τον Perry, και συμπέρανα ότι απλώς το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ είχε κρατηθεί μακριά από τις διαπραγματεύσεις αυτές και το State Department και ο Holbrooke που προσωπικά είχε πάρει τις διαπραγματεύσεις στα χέρια του, είχε προχωρήσει και είχε βρει κάποιο σημείο επαφής ή συμφωνίας με τους Τούρκους. Ο κ. Σημίτης, μέσα σ΄ αυτό το κλίμα, έδωσε εντολή στον κ. Πάγκαλο να προχωρήσει στο κλείσιμο αυτής της συμφωνίας που, επαναλαμβάνω, δεν περιείχε τον όρο απομάκρυνσης της ελληνικής Σημαίας.
31/1/96, 01:00 ΝΥΧΤΑ
Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Λυμπέρης ζητά να του δοθούν από το ΚΥΣΕΑ κανόνες εμπλοκής για να λάβει την απάντηση από τον κ. Σημίτη, όπως ο τελευταίος γράφει στο βιβλίο του, ότι δεν ήταν η ώρα να συζητηθούν οι κανόνες εμπλοκής, γιατί βρισκόμαστε στο στάδιο διαπραγματεύσεων για μια πολιτική λύση. Ας σημειωθεί ότι με δική μου ευθύνη είχαν αποδεσμευθεί κανόνες εμπλοκής και ήδη το ΓΕΝ είχε προβεί σε σειρά ενεργειών με βάση αυτή τη διαταγή μου. Δε γνωρίζω αν ο Α/ΓΕΕΘΑ ζητούσε κάτι παραπάνω ή αν ήθελε επιβεβαίωση και επικύρωση των διαταγών μου από το ΚΥΣΕΑ. Το σχόλιο του κ. Λυμπέρη στο βιβλίο του ότι του είπα «άσε τώρα τους κανόνες εμπλοκής, γιατί τώρα έχουμε διαπραγματεύσεις» δεν αληθεύει. Το σχόλιο αυτό το έκανε ο κ. Σημίτης, όπως ορθώς αναγνωρίζεται στο βιβλίο του τελευταίου και όπου σαφώς αναφέρεται ότι εγώ υποστήριξα το αίτημα του κ. Λυμπέρη.
31/1996, 01:10 ΝΥΧΤΑ
Ο Α/ΓΕΝ, κατόπιν εντολής Α/ΓΕΕΘΑ, διατάσσει και εκτελείται στοχοποίηση των τουρκικών σκαφών που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή. Ο Α/ΓΕΝ πληροφορεί ότι οι μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού που βρίσκονται στην περιοχή του αναφέρουν ότι τα τουρκικά πλοία έχουν σκεπασμένα τα κανόνια τους, πράγμα που μου δημιουργεί αίσθηση, δεδομένης της μεγάλης έντασης που επικρατούσε τις ώρες εκείνες.
31/1/96, 01:15 ΝΥΧΤΑ
Ο Υπουργός Άμυνας της Κύπρου Κώστας Ηλιάδης, μέσω του τηλεφωνικού κέντρου της Βουλής, στο πορτοκαλί τηλέφωνο, ζητά από τη γραμματεία μου στο Υπουργείο να μιλήσει με εμένα. Η γραμματεία απαντά ότι ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας είναι στο πρωθυπουργικό γραφείο στη Βουλή και ο κύριος Ηλιάδης αναφέρει ότι επιδιώκει επικοινωνία μαζί μου διότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης που ήταν δίπλα του επιχειρεί να επικοινωνήσει με τον κύριο Σημίτη στη Βουλή χωρίς να του είναι δυνατόν.
31/1/96, 01:35 ΝΥΧΤΑ
Σύμφωνα με πληροφορίες που έλαβα από το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΘΚΕΠΙΧ) και από το ΓΕΝ, υπήρχε τουρκική κινητικότητα γύρω από τις βραχονησίδες Ίμια και ότι δύο ελικόπτερα είχαν πετάξει γύρω τους. Ζήτησα, τότε, για δεύτερη φορά, από τον Πρωθυπουργό να μεταφερθεί η συζήτηση στο ΕΘΚΕΠΙΧ στο ΥΕΘΑ και να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις ως ΚΥΣΕΑ, πρόταση την οποίαν απέρριψε με το ίδιο αιτιολογικό, ότι δηλ., βρισκόμαστε σε πολιτική διαπραγμάτευση και ότι δεν πρέπει να δώσουμε την εντύπωση μιας στρατιωτικής κινητοποίησης.
Σχετικά με την επιλογή του να μείνουμε στο Πρωθυπουργικό γραφείο και να μην μεταφερθούμε ως ΚΥΣΕΑ στην ειδική αίθουσα του ΕΘΚΕΠΙΧ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο κ. Σημίτης λέει ότι το αποφάσισε συνειδητά. «Ήθελα να αποφύγω τη δημιουργία εντύπωσης ότι βρισκόμαστε μπροστά σε πολεμική κρίση. Το πρόβλημα ήταν πολιτικό και έπρεπε να αντιμετωπιστεί με πολιτικά μέσα και όχι σαν μια στρατιωτική επιχείρηση» λέει στο βιβλίο του «Στόχοι, Στρατηγική, Προοπτική» και, παρακάτω, αναφέρει πως «προς έκπληξη όλων των παρευρισκομένων ο κ. Αρσένης ρωτά μήπως είναι σκόπιμο να μεταφερθούμε στο Υπουργείο Άμυνας. Το αρνούμαι, θα ήταν λάθος μήνυμα». Συνεχίζει ο κ. Σημίτης πως «στους κ.κ. Αρσένη και Λυμπέρη απαντώ ότι σχετικά με τους κανόνες εμπλοκής θα απαντήσουμε όταν θα καταλήξουμε τι πρέπει να γίνει. Η σύσκεψη αυτή πρέπει πρώτα απ΄ όλα να αποφασίσει πώς θα χειριστούμε το πολιτικό πρόβλημα με το οποίο είμαστε αντιμέτωποι αυτή τη στιγμή. Διότι επιδίωξη της Τουρκίας είναι να διαπραγματευτεί απ΄ ευθείας με την Ελλάδα θέματα που πιστεύει ότι υπάρχουν στο Αιγαίο».
Εκ των υστέρων κρίνω ότι ήταν λάθος δικό μου που δεν επέμεινα να μην μεταφερθεί το ΚΥΣΕΑ στο ΕΘΚΕΠΙΧ. Γι΄ αυτή μου τη στάση, δύο ήταν οι λόγοι. Πρώτον, γιατί ήξερα ότι αν επέμενα και αποχωρούσα από το γραφείο του Πρωθυπουργού και, μαζί με τον Α/ΓΕΕΘΑ πήγαινα στο ΥΕΘΑ, θα ξέσπαγε αυτόματα μια ανοικτή κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για τη βιωσιμότητα της ίδιας της κυβέρνησης, αλλά και για την άμυνά μας. Ειδικά το θέμα αυτό το είχα προσεγγίσει με υπερβολική, όπως φάνηκε, ευαισθησία και λεπτότητα για να δίνουμε προς τα έξω το μήνυμα ότι το νέο κυβερνητικό σχήμα είχε συνοχή και συμπαρίστατο στον Πρωθυπουργό. Δεύτερον, η μη εμμονή μου οφειλόταν στο ότι επηρεάστηκα από το γεγονός ότι, τόσο ο κ. Σημίτης, όσο και ο κ. Πάγκαλος, είχαν μεταφέρει ένα κλίμα αισιοδοξίας για την έκβαση των συνεννοήσεων για μια πολιτική λύση και πως αυτή βρισκόταν ήδη στα σκαριά. Υπολόγισα ότι με βάση τις συνομιλίες που είχε ο Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Bill Clinton και ο Υπουργός Εξωτερικών με τον Αμερικανό ομόλογό του Warren Christopher και τον Richard Holbrooke, υπήρχε σαφώς μια τέτοια προοπτική.
Ο κ. Πάγκαλος συνέχισε από διπλανό δωμάτιο τις τηλεφωνικές του επαφές με τον Holbrooke, το περιεχόμενο των οποίων δεν γνωρίζω, όπως δεν μπορώ να είμαι και απόλυτα βέβαιος για το αν υπήρχε λεπτομερής ενημέρωση εκ μέρους του προς τον κ. Σημίτη, ο οποίος ήταν μαζί μας στο γραφείο του. Αναμένοντας το αποτέλεσμα των συνομιλιών του Πάγκαλου με τον Holbrooke, εμείς περιμέναμε στο γραφείο του Πρωθυπουργού, χωρίς να συνεδριάζουμε επίσημα.
31/1/96, 01:45 ΝΥΧΤΑ
Ο Α/ΓΕΝ διατάσσει του άνδρες των ΜΥΚ (Μονάδα Υποβρύχιων Καταδρομών) που βρίσκονται στην Ανατολική Ίμια να ρίξουν φωτοβολίδες κατά των τουρκικών Ε/Π που εκτελούν πτήσεις κοντά στις βραχονησίδες εάν πετάξουν πάνω από αυτές και να τα καταρρίψουν, εάν επιχειρήσουν να προσγειωθούν. Η τουρκική Φ/Γ «Γιαβούζ» παρακολουθούμενη εκ του σύνεγγυς από μονάδες του Π.Ν. πλησιάζει σε απόσταση 500 μέτρων από τα Ίμια αλλά στη συνέχεια απομακρύνεται πράγμα που κάνουν και τα Ε/Π.
31/1/96, 03:30 ΝΥΧΤΑ
Από τον Υπουργό Τύπου Δημήτρη Ρέππα, από το ΕΘΚΕΠΙΧ και από την ΕΥΠ έφθασαν πληροφορίες ότι τουρκικός τηλεοπτικός σταθμός μετέδωσε ότι έγινε αποβίβαση Τούρκων καταδρομέων στη Δυτική Ίμια. Το γεγονός επιβεβαίωσε και ο Holbrooke τηλεφωνικά στον κ. Πάγκαλο. Η εξέλιξη αυτή μου δημιούργησε ένα βαθύτατο προβληματισμό, γιατί είχα την εντύπωση ότι οι συνεννοήσεις για μια πολιτική λύση του θέματος είχαν προχωρήσει. Θεωρούσα, επίσης, ότι εφ΄ όσον γίνονταν τριγωνικές συζητήσεις για πολιτική επίλυση του προβλήματος είχαμε, τουλάχιστον, εξασφαλίσει από τον διαμεσολαβητή -που ήταν ο Holbrooke- ότι κατά τη διάρκειά τους ένα μορατόριουμ για οποιαδήποτε στρατιωτική δράση όλων των πλευρών. Γι΄ αυτό και προκύπτει το ερώτημα: εάν είχαμε πάρει τέτοιες διαβεβαιώσεις, ποια πλευρά ευθύνεται για τη μη τήρηση τέτοιων δεσμεύσεων; Είχα και εξακολουθώ να έχω σοβαρούς προβληματισμούς για το ζήτημα αυτό.
Η δραματική αυτή αλλαγή των δεδομένων είχε ως άμεση συνέπεια μια σκληρή αντιπαράθεση ανάμεσα στον κ. Σημίτη και τον κ. Λυμπέρη στο γραφείο του Πρωθυπουργού. Οι φιλικές σχέσεις των δύο ανδρών διαλύθηκαν και προέκυψαν αλληλοκατηγορίες. Από τη δική μου πλευρά, οι ενέργειες ήταν δύο: να εξακριβωθεί από δικές μας πηγές αν πράγματι υπήρξε αποβίβαση Τούρκων καταδρομέων στη Δυτική Ίμια και να διατάξω να τεθεί σε εφαρμογή το υφιστάμενο σχέδιο ανακατάληψης. Και τα δύο αυτά θέματα τα χειρίστηκε από το ΕΘΚΕΠΙΧ όπου βρισκόταν ο έμπειρος Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Πτέραρχος εν αποστρατεία Νίκος Κουρής.
31/1/96, 04:00 ΝΥΧΤΑ
Ο Πρωθυπουργός συγκαλεί το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) που συνέρχεται στο γραφείο του και συνεδριάζει πλέον επίσημα, για τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης όπως διαμορφώθηκε. Δύο ήταν οι επιλογές: Ή θα προχωρούσαμε άμεσα σε στρατιωτική επιχείρηση ανακατάληψης της Δυτικής Ίμιας, ή θα δεχόμασταν πολιτική λύση με βάση το πακέτο που είχε διαπραγματευτεί ο κ. Πάγκαλος.
Στη συζήτηση στο ΚΥΣΕΑ, ο Α/ΓΕΕΘΑ ρωτήθηκε από τον Πρωθυπουργό με ποιο τρόπο θα μπορούσαμε να αντιδράσουμε στην αποβίβαση των Τούρκων κομάντος στα Δυτικά Ίμια. Στην αρχή ο κ. Λυμπέρης φάνηκε επιφυλακτικός και ήθελε να βεβαιωθεί από δικές μας πηγές αν πράγματι έγινε αποβίβαση. Έτσι, στις 04:13, με εντολή Α/ΓΕΕΘΑ, απονηώνεται Ε/Π από Φ/Γ Ναυαρίνο για επιβεβαίωση ότι οι Τούρκοι βρίσκονται στα Δυτικά Ίμια. Η αποστολή αυτή κρίθηκε επιβεβλημένη γιατί οι πληροφορίες για την παρουσία Τούρκων στα Δυτικά Ίμια δεν θεωρούντο πλήρως αξιόπιστες και γιατί η ακριβής θέση και δύναμη της τουρκικής ομάδος ήταν αναγκαία για την εκτέλεση του σχεδίου ανακατάληψης.
Περίπου την ίδια ώρα και στο πλαίσιο εντολής του ΥΦΕΘΑ για προετοιμασία εφαρμογής σχεδίου ανακατάληψης της Δυτικής Ίμιας, η δεύτερη ομάδα ανδρών ΜΥΚ που επέβαινε στην Κ/Φ κινήθηκε προς την Ανατολική Ίμια, παρέλαβε επιπλέον εξοπλισμό υποστήριξης και επέστρεψε στην Κ/Φ Πυρπολητής εν αναμονή διαταγής εκτέλεσης της επιχείρησης ανακατάληψης.
Στις 04:25, το Ε/Π επιβεβαιώνει εντοπισμό ομάδας Τούρκων καταδρομέων επί της Δυτικής Ίμιας, γεγονός που σχεδόν ταυτόχρονα αναφέρει και σκάφος του Π.Ν. που τους εντόπισε με νυκτοσκόπιο. Όταν οι πληροφορίες από το ΕΘΚΕΠΙΧ επιβεβαίωσαν την αποβίβαση (περίπου 04:25), ο κ. Λυμπέρης, μετά από τηλεφωνική επαφή που είχε με το επιτελείο του στο ΓΕΕΘΑ από τον προθάλαμο του πρωθυπουργικού γραφείου, παρουσία αξιωματικών και του Αρχηγού της ΕΥΠ, Ναυάρχου Λεωνίδα Βασιλικόπουλου, με τους οποίους συνομίλησε και άκουσε εισηγήσεις τους για εκτέλεση καταδρομικής επιχείρησης ανακατάληψης από τη δεύτερη ομάδα της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών (ΜΥΚ), επανήλθε στην αίθουσα. Εκεί ο Πρωθυπουργός τον ρώτησε τι είχε να εισηγηθεί για την εκδίωξη των Τούρκων κομάντος. Ο κ. Λυμπέρης παρέθεσε δύο επιλογές: (1) βομβαρδισμό από πλοία, και (2) βομβαρδισμό από Α/Φ. Σε ερώτηση του Πρωθυπουργού αν σε τέτοιες ενέργειες θα υπήρχε γενικότερη αντίδραση των Τούρκων, ο κ. Λυμπέρης απάντησε καταφατικά. Κατόπιν αυτού ο Πρωθυπουργός απέκλεισε την επιλογή βομβαρδισμών γιατί θα οδηγούσε σε ελληνοτουρκικό πόλεμο. Ο Πρωθυπουργός ρώτησε τον κ. Λυμπέρη αν μπορούσε να αποβιβάσει Έλληνες καταδρομείς για να συλλάβουν, μέχρι τα ξημερώματα (δηλαδή περίπου σε 45 λεπτά), τους Τούρκους κομάντος. Ο κ. Λυμπέρης απάντησε αρνητικά γιατί μία τέτοια επιχείρηση απαιτούσε τουλάχιστον δύο ώρες για προετοιμασία και εκτέλεση.
Μου έκανε εντύπωση η θέση του κ. Λυμπέρη γιατί, σύμφωνα με τις διαταγές, υπήρχε ομάδα ανδρών ΜΥΚ σε άμεση ετοιμότητα στην περιοχή, όπως και ομάδα ειδικών δυνάμεων στην Κω σε ετοιμότητα δράσης 15 λεπτών. Οι ομάδες αυτές είχαν αρχίσει, κατόπιν εντολών του ΥΦΕΘΑ Νίκου Κουρή, προετοιμασία εκτέλεσης επιχείρησης ανακατάληψης της Δυτικής Ίμιας. Υπέθεσα ότι ο κ. Λυμπέρης κατέληξε σ΄ αυτήν την θέση μετά από επικοινωνία που είχε με το Επιτελείο του και στο φως νεώτερων πληροφοριών και εκτιμήσεων.
[ [ Στρατιωτικές πηγές που είχαν ανάμειξη στα γεγονότα των Ιμίων, υποστηρίζουν ότι ο ισχυρισμός του κ. Λυμπέρη ότι δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ομάδα ΜΥΚ γιατί υστερούσε αριθμητικά των Τούρκων καταδρομέων δεν ευσταθεί, δεδομένου ότι θα μπορούσε να την ενισχύσει με άνδρες από την ομάδα που ήταν στην Ανατολική Ίμια, σε συνδυασμό με τη σαφή τακτική και αριθμητική ναυτική υπεροχή που είχαμε στην περιοχή. ] ]
Με βάση αυτές τις συζητήσεις, η αποδοχή της «πολιτικής λύσης» ήταν μονόδρομος. Ζήτησα επιμόνως τη διαβεβαίωση ότι ισχύει η πολιτική πρόταση που είχε προωθηθεί προηγουμένως, την 01:30, δηλαδή αμοιβαία υποχώρηση μονάδων και πλοίων, όχι όμως της ελληνικής σημαίας. Ο κ. Πάγκαλος μας διαβεβαίωσε, όπως το επανέλαβε και στη Βουλή λίγες ώρες αργότερα, ότι αυτή η πολιτική πρόταση ισχύει και ότι δεν μπαίνει όρος απομάκρυνσης της σημαίας.
Η ομόφωνη απόφαση του ΚΥΣΕΑ ήταν να επιλεγεί η πολιτική λύση, με το σκεπτικό ότι μια στρατιωτική δράση θα οδηγούσε σε μια γενίκευση της σύρραξης και, κατ΄ ανάγκη, θα έφερνε επιδιαιτησία για την ειρηνική επίλυση των διαφορών, κάτι που ευθύς εξ αρχή η κυβέρνηση είχε δηλώσει πως ήθελε να αποφύγει. Η συμφωνία που μας προτεινόταν ήταν μια επαναφορά στο status quo ante, το οποίο κάτω από τις συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί και την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, θα ήταν συμφέρουσα για τον τόπο. Τις στιγμές εκείνες δεν υπήρχαν αμφιβολίες για το περιεχόμενο της συμφωνίας. Οι αμφιβολίες ανέκυψαν μετά την απόφαση του ΚΥΣΕΑ.
Στην τελική διατύπωση των θέσεων του ΚΥΣΕΑ, ο κ. Πάγκαλος και στη συνέχεια ο κ. Σημίτης εξέφρασαν την άποψη ότι με δική μας απόφαση και πρωτοβουλία, και για λόγους προστασίας της σημαίας, η φρουρά θα έπρεπε να πάρει μαζί της τη σημαία. Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ ελήφθη σε αυτήν τη βάση. Δε θα υπήρχε περίπτωση το ΚΥΣΕΑ να συμφωνήσει, εγώ τουλάχιστον δε θα συμφωνούσα, εάν η απόσυρση της σημαίας ήταν όρος του πακέτου της πολιτικής λύσης.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στο ΚΥΣΕΑ, ήρθε η πληροφορία για πιθανή πτώση ελικοπτέρου λόγω απώλειας προσανατολισμού, η οποία διαψεύστηκε λίγα λεπτά αργότερα από το ΓΕΝ και το Συμβούλιο προχώρησε στις αποφάσεις του.
31/1/96, 06:30 ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ
Μετά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, και την απόφασή του για πολιτική λύση με βάση το πακέτο που είχε διαπραγματευτεί με τον κ. Holbrooke ο κ. Πάγκαλος, οι Υπουργοί Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών, Αρσένης και Πάγκαλος, έδωσαν στον προθάλαμο του πρωθυπουργικού γραφείου κοινή συνέντευξη τύπου για τη λήξη της κρίσης. Στις αντιδράσεις εκπροσώπων του Τύπου διακρινόταν ένα αίσθημα ανακούφισης. Δεν είχε γίνει ακόμα και σε μας γνωστή η πτώση του ελικοπτέρου και η απώλεια του πληρώματός του.
31/1/96, ΠΡΩΙ
Επίσκεψη του Αμερικανού Πρέσβυ κ. Thomas Niles στο γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βουλή. Μετά τις 11:00, η συζήτηση στη Βουλή συνεχίζεται. Αμέσως μετά την έναρξή της, ο κ. Σημίτης ευχαριστεί τις ΗΠΑ για τη συμβολή τους στη λύση της κρίσης.
Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ
Ο Α/ΓΕΝ, Αντιναύαρχος Γιάννης Στάγκας, με τηλεφώνημα περί τις 06:45 της 31/1/96 στο σπίτι μου, όπου πήγα μετά τη λήξη του ΚΥΣΕΑ και τις κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο που κάναμε με τον κ. Πάγκαλο, με πληροφόρησε για την πτώση του ελικοπτέρου. Το γεγονός το έκανα αμέσως γνωστό στο Πρωθυπουργό με τηλεφώνημα στο σπίτι του όπου βρισκόταν και αυτός μετά τον ΚΥΣΕΑ. Σαφέστερη εικόνα για την απώλεια του ελικοπτέρου και του πληρώματός του υπήρξε κατά τις 07:00, οπότε και άρχισε και η προβολή του συμβάντος από τα ΜΜΕ , ως του κυριάρχου στοιχείου της έκβασης της κρίσης. Πράγματι, στην ουσία, αυτό έδωσε και το χρώμα της λήξης της, γεγονός που χρησιμοποιήθηκε από τα μεν ΜΜΕ ως θέαμα, από δε την αντιπολίτευση ως επιχείρημα των επικρίσεών της κατά της κυβέρνησης. Οργίαζαν, μάλιστα, οι φήμες, οι οποίες υφέρπουν ακόμα μέχρι σήμερα, ότι το ελικόπτερο καταρρίφθηκε από τουρκικά πυρά.
Η κηδεία των τριών μελών του πληρώματος του ελικοπτέρου, του Υποπλοιάρχου Χρ. Καραθανάση, του Υποπλοιάρχου Π. Βλαχάκου και του Αρχικελευστή Ε. Γιαλοψού, έγινε μέσα σε ένα γενικό κλίμα ιδιαίτερης έντασης. Για μένα προσωπικά, ήταν ιδιαίτερα δύσκολες οι στιγμές της παρουσίας μου στις κηδείες των αξιωματικών και του υπαξιωματικού που χάθηκαν.
Η έκθεση των εμπειρογνωμόνων, που ολοκληρώθηκε και κατατέθηκε στις 10/2/96, δεν αφήνει ούτε την παραμικρή υποψία ότι το ελικόπτερο κατέπεσε συνεπεία τουρκικών πυρών. Για να διαλυθούν και οι τελευταίες υπόνοιες για το αντίθετο, μετά την ανάσυρση των τμημάτων του από το βυθό, έδωσα εντολή να εκτεθούν σε κοινή θέα στη βάση του Ναυτικού στον Μαραθώνα. Για τους ίδιους λόγους, διέταξα να δοθεί στη δημοσιότητα το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων με όλα τα στοιχεία, εκτός από τα στοιχεία των ιατροδικαστικών εκθέσεων που αφορούσαν την κατάσταση της υγείας και τις πτητικές ικανότητες των μελών του πληρώματος. Αυτό ήταν για μένα όχι μόνο θέμα προσωπικής ευαισθησίας προς τους απολεσθέντες στρατιωτικούς, αλλά και ένδειξη τιμής για τη θυσία τους .
Η μελέτη και έκθεση για τα αίτια της πτώσης του ελικοπτέρου έγινε από επιτροπή ειδικών εμπειρογνωμόνων του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, αξιωματικών ειδικών για θέματα βαλλιστικής της Ελληνικής Αστυνομίας και του Στρατού, καθώς και γιατρών. Η Επιτροπή χρησιμοποίησε στο έργο της για τον έλεγχο μηχανημάτων, συσκευών οργάνων και εξαρτημάτων διευκολύνσεις που της προσέφεραν το Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογίας της Αεροπορίας, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Το πόρισμα της επιτροπής δόθηκε στη δημοσιότητα στις 23/4/96 και, μεταξύ άλλων, αναφέρει τα εξής:
«Από την έκθεση βλητικής διερεύνησης και πραγματογνωμοσύνης σε συνδυασμό με τις ιατροδικαστικές εκθέσεις, διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα:
1) Από τη λεπτομερειακή και επισταμένη εξέταση όλων των μεταλλικών επιφανειών, διαπιστώθηκε ότι σε όλες αυτές δεν υπάρχουν διατρήσεις ή άλλες ενδείξεις βλητικού ενδιαφέροντος. Πολλές από τις εξετασθείσες επιφάνειες είτε δεν φέρουν καμία φθορά ή οπή, είτε αυτές που φέρουν οφείλονται σε αποκολλήσεις μεταλλικών επιφανειών οι οποίες συνδέονται με καρφίδια και σε διασχίσεις λόγω στρεβλώσεων, διατμήσεων και εφελκυσμών αυτών.
2) Επί των εξετασθέντων τμημάτων και μεταλλικών επιφανειών του ελικοπτέρου, καμία βολίδα ή θραύσμα αυτής δεν ευρέθη ελεύθερο ή εσφηνωμένο σε κάποιο σημείο αυτών, αλλά ούτε και εσφηνώσεις άλλων διασπαρθέντων θραυσμάτων υπήρχαν.
3) Ουδέν ίχνος, πειστήριο, διαγνωστικό σημείο, στοιχείο, κώλυμα, κατάλοιπο, εύρημα ενδεικτικό έκρηξης ενετοπίσθη ή ανευρέθη.
4) Οι ιατροδικαστικές εκθέσεις για τα τρία μέλη του πληρώματος του ελικοπτέρου πουθενά δεν αναφέρουν ως ιατροδικαστικά ευρήματα ή αίτια θανάτου τραύματα εκ βολίδων ή βλημάτων πυροβόλων όπλων ή κακώσεις απότοκες έκρηξης.
5) Οι διατρήσεις, οπές και εντυπώματα και λοιπές παρομοίου είδους φθορές που φέρουν τα εξετασθέντα τμήματα του ελικοπτέρου οφείλονται αποκλειστικά σε αποκολλήσεις των μεταλλικών επιφανειών οι οποίες συνδέονται με μεταλλικά καρφίδια και κοχλίες.
Συμπερασματικά, οι διατρήσεις και λοιπές φθορές δεν προκλήθηκαν από βολίδες πυροβόλων όπλων, ούτε από κάποια έκρηξη, αλλά οφείλονται αποκλειστικά σε πρόσκρουσή του στη θάλασσα κατά την πτώση του και την παραμονή του σε αυτή κατά 15θήμερο και πλέον».
Σε άκρως απόρρητη αξιολόγηση του αεροπορικού ατυχήματος, η οποία φέρει ημερομηνία 19/3/96, επιρρίπτονται ευθύνες και διαπιστώνονται σοβαρά σφάλματα επίβλεψης κατά τη σχεδίαση και εκτέλεση της αποστολής του ελικοπτέρου, καθώς και της επιλογής του συγκεκριμένου πληρώματος.
Η αντίθεση ΕΑΜ-ΕΚΠ, εμπόδιο σε κίνηση για Βιολάντα
Δύο «γραμμές στην Πάτρα – Σωματεία καταγγέλλουν το Εργατικό Κέντρο για αδράνεια.- Δύο εκδηλώσεις ταυτόχρονα για τη «Βιολάντα»: Συγκέντρωση και πορεία από σωματεία, συνέντευξη Τύπου από το Εργατικό Κέντρο Πάτρας.- Η τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα» δεν έφερε μόνο πένθος και οργή. Ανέδειξε και μια βαθιά σύγκρουση στο εσωτερικό του εργατικού κινήματος της Πάτρας, με σωματεία να αμφισβητούν ανοιχτά τη στάση του Εργατικού Κέντρου. Η αντιπαράθεση που έλκει την καταγωγή από την δεκαετία του '80 τείνει σε κάθε ευκαιρία να αναδειχθει, ενώ ανανεώνεται σε πρόσωπα καθώς τα αρχικά, σήμερα ανεβαίνουν το σκαλί των τρίτων ...ήντα! Ο διαχειριστής του Istologiou
Παναγιώτης Ρηγόπουλος, για Pelop News
Η τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα», με τον θάνατο πέντε εργατριών, δεν άνοιξε μόνο ένα ακόμη μακάβριο κεφάλαιο στον μακρύ κατάλογο των εργοδοτικών δυστυχημάτων στη χώρα. Ανοιξε και ένα βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό του εργατικού κινήματος της Πάτρας, φέρνοντας σε ανοιχτή σύγκρουση πρωτοβάθμια σωματεία με τη διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Πάτρας.
Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται η άρνηση της πλειοψηφίας της διοίκησης του ΕΚΠ να καλέσει άμεσα συγκέντρωση και πορεία στην πόλη για την τραγωδία. Την στιγμή μάλιστα που για την Παλαιστίνη και πολιτικά θέματα, έχει διοργανώσει στο παρελθόν ανάλογες πορείες στην Πάτρα.
Οπως καταγγέλλεται από συνδικαλιστές, το Εργατικό Κέντρο περιορίστηκε σε ανακοινώσεις και παρέπεμψε την αντίδραση για το δυστύχημα, στην πανελλαδική απεργία του κλάδου Τροφίμων – Ποτών στις 3 Φεβρουαρίου .
COSMOTETV Logo
Βιτόρια Γκιμαράες-Μορεϊρένσε 1-0 | HL
Η Βανέσα Αλιχού, μέλος της Διοίκησης του Εργατικού Κέντρου και αντιπρόεδρος του Σωματείου Μαγείρων Αχαΐας, μιλώντας στην εφημερίδα «Πελοπόννησος», χαρακτήρισε το συμβάν «ξεκάθαρη εργοδοτική δολοφονία», κάνοντας λόγο για καταγγελίες εργαζομένων που αγνοήθηκαν, για οσμές και διαρροές στο εργοστάσιο και για πλήρη απουσία ουσιαστικών ελέγχων.
Παράλληλα κατήγγειλε ότι το αίτημα Σωματείων για σύγκληση ΔΣ και οργάνωση πορείας στην Πάτρα απορρίφθηκε από την πλειοψηφούσα παράταξη του Εργατικού Κέντρου Πάτρας, με τα σωματεία να καταγγέλλουν ότι το ΕΚΠ λειτουργεί με πολιτικά φίλτρα και όχι με βάση την κρισιμότητα του γεγονότος.
ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΟΥΝ ΠΟΡΕΙΑ
Μπροστά σε αυτή την εξέλιξη, διάφορα σωματεία (Μαγείρων Αχαΐας, Σερβιτόρων, Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Αχαΐας, ΔΕΔΔΗΕ Πάτρας κ.ά.) ανέλαβαν την πρωτοβουλία και διοργανώνουν ανεξάρτητη συγκέντρωση και πορεία, σήμερα Σάββατο (ώρα 12:00), στην πλατεία Γεωργίου.
Το σύνθημα είναι σαφές: «Αυτοί μιλάνε για κέρδη και ζημιές – εμείς μιλάμε για ανθρώπινες ζωές».
Στην ανακοίνωσή τους τονίζουν ότι ένας εργαζόμενος χάνει τη ζωή του κάθε τρεις μέρες, καταρρίπτοντας τις κυβερνητικές δηλώσεις περί «βελτίωσης» της εικόνας των εργατικών ατυχημάτων. Οι χώροι δουλειάς περιγράφονται ως «μια απέραντη κοιλάδα των Τεμπών», αποτέλεσμα κυβερνητικών πολιτικών, υποστελέχωσης του ΣΕΠΕ και ασυλίας της εργοδοσίας.
ΔΥΟ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΩΡΑ
Η σύγκρουση κορυφώνεται από το γεγονός ότι την ίδια ώρα με τη συγκέντρωση των σωματείων στην πλ. Γεωργίου, η διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Πάτρας ανακοίνωσε συνέντευξη Τύπου στα γραφεία του, μαζί με το σωματείο Τροφίμων- Ποτών, για την απεργία της 3ης Φεβρουαρίου.
Για τα σωματεία που κινητοποιούνται, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η τραγωδία της «Βιολάντα» δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με καθυστερήσεις, επικοινωνιακές κινήσεις και κομματικές ισορροπίες.
Από την πλευρά του, το Εργατικό Κέντρο καταγγέλλει ότι «η σημερινή κυβέρνηση φέρει τεράστια ευθύνη για αυτή την κατάσταση καθώς συνεχίζει το αντεργατικό έργο όλων των προηγούμενων εφαρμόζοντας τις οδηγίες της ΕΕ, που αντιμετωπίζει την ασφάλεια στους χώρους δουλειάς ως κόστος. ..».
Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026
Παναττική κινητοποίηση στο δημόσιο στις 3 Φλεβάρη
Για την διεκδίκηση της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού
Παναττική στάση εργασίας (12 μ. - 3 μ.μ.) των εργαζομένων στο Δημόσιο με κάθε σχέση εργασίας, την Τρίτη 3 Φλεβάρη, με συγκέντρωση στις 12.30 μ.μ. έξω από το Συμβούλιο της Επικρατείας (Σταδίου 27 και Δραγατσανίου) έχει κηρύξει η ΑΔΕΔΥ, απαιτώντας να εκδοθεί άμεσα απόφαση επαναχορήγησης του 13ου και του 14ου μισθού. Θα ακολουθήσει πορεία στο υπουργείο Οικονομικών για το ζήτημα αυτό και για τη διεκδίκηση μισθολογικών και άλλων αιτημάτων.
Σε μαζική συμμετοχή καλούν με ανακοινώσεις τους συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Δημόσιο. Μεταξύ άλλων ο Σύλλογος Υπαλλήλων Περιφέρειας Αττικής (ΣΥΠΑ) τονίζει ότι δεν είναι αποδεκτή άλλη μια απόφαση του ΣτΕ που θα δικαιολογεί την περικοπή 13ου και 14ου μισθού στο όνομα του «δημόσιου συμφέροντος», αφού «για εμάς "δημόσιο συμφέρον" είναι τα συμφέροντα των πολλών κι όχι των λίγων, που υπηρετούν με όλους τους τρόπους όλες οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις». Και καλεί σε αγώνα για επαναφορά 13ου και 14ου μισθού, με πολιτική απόφαση της κυβέρνησης - νομοθετική ρύθμιση, και για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που να κατοχυρώνει δικαιώματα, σταθερό ωράριο, άδειες, αξιοπρεπείς όρους δουλειάς και αμοιβής κ.ά.
Επίσης, το Σωματείο Εργαζομένων στο Νοσοκομείο «Θριάσιο» υπογραμμίζει πως για να έχει προοπτική ο αγώνας «χρειάζεται να στρέφεται ενάντια στον κοινό μας εχθρό: Τους επιχειρηματικούς ομίλους, το κράτος τους και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που τους στηρίζει».
Κάλεσμα συμμετοχής απευθύνει και το το Σωματείο Καθαριστριών - Καθαριστών Δημοσίων Σχολείων Αθήνας.
Γ. Δελής: Το ΚΚΕ θέλει τον λαό πρωταγωνιστή της ίδιας του της ζωής
Αυτό που απασχολεί το Συνέδριο του ΚΚΕ είναι να αντιστοιχηθεί η καθημερινή δράση του με το πρόγραμμα του Κόμματος, τόνισε ο Γιάννης Δελής, βουλευτής του ΚΚΕ, μιλώντας σήμερα στην ΕΡΤ News μπροστά και στην ολοκλήρωση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ.
Εξήγησε, πιο συγκεκριμένα, τον ουσιαστικό χαρακτήρα των Συνεδρίων του ΚΚΕ με τη δημοσίευση των Θέσεων, την εσωοργανωτική συζήτηση και τον προσυνεδριακό διάλογο, ενώ ανέδειξε και την πραγματική διέξοδο που προτείνει το ΚΚΕ, ειδικά στις σημερινές συνθήκες, στον λαό, δηλαδή την πάλη για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην Ελλάδα.
Ο Γ. Δελής ξεκαθάρισε πως το ΚΚΕ δεν αντιμετωπίζει τον λαό μόνο ως ψηφοφόρο, αλλά τον θέλει «ένα ενεργό υποκείμενο, δρων της ίδιας του της ζωής, με τη συμμετοχή του στα σωματεία, στη δράση, στη διεκδίκηση».
Απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με το ενδεχόμενο το ΚΚΕ να συμμετέχει σε αστική κυβέρνηση, ο βουλευτής του ΚΚΕ επισήμανε πως δεν έχει κανένα λόγο ένα Κομμουνιστικό Κόμμα να προβεί σε μια τέτοια κίνηση, καθώς έχει άλλο ρόλο και άλλη αποστολή. Πρόσθεσε, δε, ότι ένα πολύ υψηλό εκλογικό ποσοστό στο ΚΚΕ θα βοηθήσει το Κομμουνιστικό Κόμμα να ξεδιπλώσει περαιτέρω και πιο δυναμικά την πολιτική του δράση εντός και εκτός Βουλής.
Ο Γ. Δελής σημείωσε ότι η σταθερότητα και η συνέπεια λόγων και έργων του ΚΚΕ εκτιμάται από όλο και ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις.
Για τις διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστημα υπογράμμισε πως «για τη λαϊκή πλειοψηφία είναι χάσιμο χρόνου» τα κόμματα-«κομήτες» και η αναζήτηση σωτήρων, προσθέτοντας ότι «έχουν δοκιμαστεί όλες οι εκδοχές της πολιτικής σωτηρίας και νομίζω τα αποτελέσματα είναι γνωστά». Για όσους, τέλος, ζητούν «μια δεύτερη ευκαιρία», διευκρίνισε πως «όλοι κρίνονται από τα έργα τους» και ότι οι συγκεκριμένοι «έχουν κριθεί».
Καθ' οδόν προς το Ιράν μια μεγάλη ναυτική δύναμη των ΗΠΑ
«Μεγαλύτερη από αυτή που είχαμε στείλει στη Βενεζουέλα» λέει ο Τραμπ. - Με νέες δηλώσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τις απειλές των ΗΠΑ προς το Ιράν κλιμακώνοντας την πίεση προς την Τεχεράνη.
Με νέες δηλώσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τις απειλές των ΗΠΑ προς το Ιράν κλιμακώνοντας την πίεση προς την Τεχεράνη. Όπως είπε μια ναυτική δύναμη είναι ήδη καθ' οδόν προς την περιοχή και πρόσθεσε πως αυτή η κινητοποίηση των αμερικάνικων δυνάμεων είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη που είχε σταλθεί στη Βενεζουέλα.
«Έχουμε μια μεγάλη Αρμάδα, στολίσκο... που κατευθύνεται προς το Ιράν αυτή τη στιγμή, ακόμη μεγαλύτερο από αυτό που είχαμε στη Βενεζουέλα», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
«Στέλνουμε τώρα στην πραγματικότητα μεγαλύτερο αριθμό πλοίων στο Ιράν», είπε ο Αμερικάνος πρόεδρος και πρόσθεσε ότι ελπίζει να καταλήξουν σε μια συμφωνία. «Αν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, θα δούμε τι θα συμβεί», τόνισε.
Από την πλευρά του, το Ιράν επεσήμανε «είμαστε έτοιμοι για διάλογο ή πόλεμο, επιλέξτε με σύνεση» με τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί να δηλώνει από την Τουρκία ότι «Το Ιράν είναι έτοιμο για συνομιλίες, αλλά είναι πιο προετοιμασμένο στρατιωτικά από ό,τι ήταν πριν από την ισραηλινή επιθετικότητα και τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο».
Τα τύμπανα πολέμου χτυπούν για ακόμη μία φορά στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου με τις ΗΠΑ σε συνεννόηση με το Ισραήλ να πυκνώνουν τη στρατιωτική κινητικότητα και το Ιράν από την άλλη να εντείνει και αυτό τις προετοιμασίες στον στρατιωτικό τομέα με κινήσεις και παράδοση στον στρατό της χώρας 1.000 νέων τηλεκατευθυνόμενων αεροσκαφών (drone).
Σημειώνεται ότι μέχρι αυτή τη στιγμή ήδη έχει συγκεντρωθεί ναυτική δύναμη κοντά στα χωρικά ύδατα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου «USS Abraham Lincoln», που βρίσκεται στα ανοικτά του Ομάν. Τον εναέριο χώρο της περιοχής σαρώνουν ταυτόχρονα αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροπλάνα και προηγμένα δορυφορικά συστήματα σε μία προσπάθεια να χαρτογραφήσουν, να κατανοήσουν και να αποκωδικοποιήσουν τις κινήσεις του αντίπαλου, ώστε να εξαπολύσουν επιθέσεις με το μικρότερο δυνατό κόστος.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το αεροπλανοφόρο μεταφέρει 84 μαχητικά αεροσκάφη και συνοδεύεται από 3 αντιτορπιλικά, ενώ στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής έχουν αναπτυχθεί άλλα 5 αντιτορπιλικά, ένα στην Ερυθρά Θάλασσα, πολύ κοντά στο ύψος της Εϊλάτ, δύο στην Ανατολική Μεσόγειο και άλλα δύο στον Περσικό Κόλπο, τα οποία είναι σταθμευμένα μόνιμα ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Οι ΗΠΑ παράλληλα εντείνουν τις κινήσεις στις μεγάλες στρατιωτικές βάσεις που διαθέτουν σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ομάν, Μπαχρέιν, ΗΑΕ, Ιορδανία, διαθέτοντας πάνω από 50.000 στρατιώτες σε μόνιμη βάση. Αυτό μολονότι αρκετές από τις χώρες της περιοχής (π.χ. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ) έχουν ήδη διαμηνύσει στο Ιράν πως δεν επιθυμούν να χρησιμοποιηθεί η επικράτειά τους για την εξαπόλυση επιθέσεων εναντίον του.
(Πηγή: Associated Press)
Η επέκταση της επιστολικής ψήφου συμβάλλει σε αντιδραστική κατεύθυνση
Ν. Καραθανασόπουλος: Η στρατηγική του ΚΚΕ είναι η μόνη υπαρκτή εναλλακτική λύση που θέλει τον λαό πρωταγωνιστή
Η επέκταση της επιστολικής ψήφου συμβάλλει στην επιτάχυνση της πορείας των πολιτικών ζητημάτων σε πιο αντιδραστική κατεύθυνση, επισήμανε μεταξύ άλλων ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Αθήνα 9,84», κληθείς να σχολιάσει τις τελευταίες παρεμβάσεις της κυβέρνησης για το θέμα. Όπως τόνισε, εγείρονται σοβαρά ζητήματα και για τη μυστικότητα της ψήφου, αλλά και για τη διαβλητότητα της όλης εκλογικής διαδικασίας.
Πίσω από την όλη διαδικασία, συμπλήρωσε, κρύβεται το γεγονός ότι η συμμετοχή στις εξελίξεις και στις εκλογές περιορίζεται απλά και μόνο στην αποστολή μιας επιστολής, υπονομεύοντας στην πράξη και την ουσιαστικότητα της συμμετοχής αλλά και τις συλλογικές διαδικασίες. «Δεν είναι ζήτημα διευκόλυνσης των εκλογέων που βρίσκονται στο εξωτερικό, αλλά να γίνουν ακόμα πιο ευάλωτοι σε πιέσεις, εκβιασμούς και χειραγώγηση», επισήμανε χαρακτηριστικά.
Διευκρίνισε ότι το ΚΚΕ δεν είναι αντίθετο στην ψηφοφορία των Ελλήνων του εξωτερικού αλλά με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, με συγκεκριμένα κριτήρια όπως να έχουν στενούς δεσμούς με την Ελλάδα αλλά και να έχουν επιπτώσεις στην όποια επιλογή κάνουν, όπως φορολογία, οικονομία κ.α. και υπενθύμισε ότι με τις επιλογές της η κυβέρνηση σήμερα δεν επιτρέπει ούτε καν σε εργαζόμενους που δουλεύουν σεζόν να πηγαίνουν να ψηφίσουν.
Ερωτηθείς για το εργοδοτικό έγκλημα στα Τρίκαλα και την επιχείρηση «Βιολάντα», υπογράμμισε ότι στη συγκεκριμένη επιχείρηση απαγορευόταν ακόμα και η δημιουργία σωματείου. «Οι ίδιες οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι ήταν ένα προδιαγεγραμμένο έγκλημα εκ μέρους της εργοδοσίας, με την κάλυψη της κυβέρνησης, κάτι που το πιστοποιούν και οι αρμόδιες υπηρεσίες», επισήμανε, προσθέτοντας ότι οι αιτίες είναι ένας συνυφασμός ευθυνών του κράτους και της εργοδοσίας.
Το κράτος έχει ευθύνες γιατί έχει διαλύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς αλλά και για το νομοθετικό πλαίσιο που έχουν διαμορφώσει όλες οι κυβερνήσεις με βάση το οποίο πρώτα δίνονται οι άδειες λειτουργίας και μετά ελέγχονται οι επιχειρήσεις εάν έχουν πάρει όλα τα μέτρα προστασίας. Όσον αφορά την εργοδοσία έχει ευθύνες γιατί δεν πήρε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της ζωής των εργαζομένων. «Η λήψη μέτρων είναι υπόθεση του εργατικού - λαϊκού κινήματος και των εργαζομένων να πρωτοστατήσουν στον αγώνα για μέτρα ασφάλειας της ζωής τους μέσα από τα σωματεία τους, τις επιτροπές, τους συλλόγους στους χώρους δουλειάς», είπε.
Αναφερόμενος συνολικά στα εργατικά ατυχήματα, σημείωσε ότι αυτά αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, λόγω της εντατικοποίησης της δουλειάς, της θεσμοθέτησης των 13 ωρών δουλειάς και επισήμανε την ανάγκη να στελεχωθούν οι Επιθεωρήσεις Εργασίας καθώς και να αλλάξει το πλαίσιο λειτουργίας αυτών των υπηρεσιών, που δεν καταγράφουν όλα τα εργατικά ατυχήματα εξαιτίας του μοντέλου που εφαρμόζεται κατ' επιταγήν και της ΕΕ.
Όσον αφορά τις διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστημα, υπογράμμισε ότι όσα κόμματα δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα, κατέληξαν κόμματα μιας χρήσης, κόμματα-αναχώματα που προσπαθούν να ενσωματώσουν την τεράστια λαϊκή δυσαρέσκεια για να μην αποκτήσει χαρακτηριστικά αμφισβήτησης του συστήματος του κέρδους.
«Η μοναδική υπαρκτή εναλλακτική λύση είναι η στρατηγική του ΚΚΕ που θέλει τον λαό πρωταγωνιστή των εξελίξεων και όχι να επιλέγει κάθε 4 χρόνια ποιος Μεσσίας θα τον σώσει από την καταστροφή που τον απειλεί», υπογράμμισε.
Όσον αφορά το ενδεχόμενο συμμετοχής του ΚΚΕ σε κυβερνήσεις, υπογράμμισε ότι «η συμμετοχή του σε αστικές κυβερνήσεις δεν πρόκειται να διαμορφώσει προϋποθέσεις που να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα και οι εξελίξεις. Γι' αυτό ακριβώς η πολιτική του ΚΚΕ είναι κοινωνικές συμμαχίες που θα αμφισβητούν τους πυλώνες του συστήματος, την πολιτική της ΕΕ, την πολιτική του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, την οποία τα άλλα κόμματα στηρίζουν, εξωραΐζουν και εφαρμόζουν σε βάρος των συμφερόντων του λαού και των εργαζομένων».
Γιώτα Πούλου: «Μένω και δίνω τη μάχη στο Κίνημα Δημοκρατίας»
Σήμερα, σε συνέντευξη στον ALPHA RADIO με τον Γ. Ευγενίδη η βουλεύτρια του Κινήματος Δημοκρατίας Γιώτα Πούλου, αναφέρθηκε στο Έκτακτο Συνέδριο των μελών του Κινήματος Δημοκρατίας στις 7 & 8 Φεβρουαρίου, «μία γιορτή της Δημοκρατίας -όπως είπε- αφού όλα τα μέλη θα αποφασίσουμε το πολιτικό πλαίσιο, τις προγραμματικές προτάσεις και τις βελτιώσεις της λειτουργίας μας, για να ανταποκριθούμε και στις ιδιαίτερες ανάγκες μίας προεκλογικής χρονιάς.
Με σεβασμό στα μέλη, χωρίς παραγοντισμούς, με καθαρό πολιτικό πλαίσιο και πρόγραμμα για την αναγέννηση της χώρας.
Μένω και δίνω τη μάχη στο Κίνημα Δημοκρατίας. Θα εργαστώ με όλες μου τις δυνάμεις για να πετύχει αυτό το Συνέδριο».
Όχι στην ιδιωτικοποίηση των εσόδων από τα μνημεία του πολιτισμού μας!
Με Αναφορά προς την Υπουργό Πολιτισμού, που κατέθεσε σήμερα στη Βουλή, η βουλεύτρια Γιώτα Πούλου, οι βουλευτές μέλη του Κινήματος Δημοκρατίας μετέφεραν την καταγγελία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για τον σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΔΑΠ να συστήσουν Ανώνυμη Εταιρεία για τη διαχείριση εσόδων από μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία.
Η πρόταση αυτή ουσιαστικά αντικαθιστά τον ΟΔΑΠ με ιδιωτικού τύπου εταιρεία, εκτός δημοσίου λογιστικού, ενιαίου μισθολογίου, διαδικασιών ΑΣΕΠ και ουσιαστικού δημόσιου ελέγχου. Εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, διαφάνειας, προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και διασφάλισης δημοσίων εσόδων, ιδίως με βάση αρνητικές εμπειρίες από παρόμοια σχήματα στο παρελθόν.
Τα μνημεία αποτελούν κατεξοχήν δημόσιο αγαθό. Η Πολιτεία οφείλει να εγγυάται πλήρη διαφάνεια και δημόσιο έλεγχο, ώστε τα έσοδα να υπηρετούν αποκλειστικά την προστασία, ανάδειξη και προβολή του Πολιτισμού, όχι ιδιωτικά συμφέροντα ή εμπορευματοποίηση.
Το Κίνημα Δημοκρατίας απαιτεί την άμεση εγκατάλειψη του σχεδιασμού αυτού και την ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα του ΟΔΑΠ. Δεν θα επιτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς!
Η Αναφορά, όπως κατατέθηκε: https://drive.google.com/file/d/1AQyUBXpNgVQi3lxw9nzg6qngvz4NqmUo/view?usp=sharing
Γιώτα Πούλου
Ανεξάρτητη Βουλευτής Βοιωτίας
Μέλος του Κινήματος Δημοκρατίας
Αδιαφορία για το μνημείο της Παπούρας - Αγορές απαρχαιωμένων ραντάρ με υπογραφή Μητσοτάκη
Ο Τομέας Υποδομών, Μεταφορών & Χωροταξίας- Κινήματος Δημοκρατίας, επισημαινει: «Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει κρίνει άξιο σημασίας εώς τώρα, να επισκεφτεί προσωπικά το Μνημείο, μήπως καταλάβει γιατί όλη η Ελληνική και η Διεθνής Κοινότητα Αρχαιολόγων είναι στα κάγκελα για την προστασία του.Έστω να καταλάβει γιατί η κ. Λίνα Μενδώνη πρίν λίγους μήνες παρέλαβε το Διεθνές Βραβείο «Παλμύρα» - Premio Internazionale Palmira- στην Ιταλία για την αρχαιολογική ανακάλυψη της χρονιάς, το οποίο απονεμήθηκε στο Μνημείο στο λόφο Παπούρα».
Στις 4.2.2026 στο ΣτΕ μπαίνει το αίτημα ακύρωσης της απόφασης του ΥΠΠΟ για την τοποθέτηση radar και λοιπών εγκαταστάσεων δίπλα στο Μινωικό Μνημείο της Παπούρας, μετά από παρέμβαση του Δήμου Μινώα Πεδιάδας και κατοίκων του Καστελλίου, αλλά σήμερα 30.1.2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο Ηράκλειο της Κρήτης ήρθε για να υπογράψει την αγορά αυτών των συστημάτων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει κρίνει άξιο σημασίας εώς τώρα, να επισκεφτεί προσωπικά το Μνημείο, μήπως καταλάβει γιατί όλη η Ελληνική και η Διεθνής Κοινότητα Αρχαιολόγων είναι στα κάγκελα για την προστασία του.
Έστω να καταλάβει γιατί η κ. Λίνα Μενδώνη πρίν λίγους μήνες παρέλαβε το Διεθνές Βραβείο «Παλμύρα» - Premio Internazionale Palmira- στην Ιταλία για την αρχαιολογική ανακάλυψη της χρονιάς, το οποίο απονεμήθηκε στο Μνημείο στο λόφο Παπούρα.
Ο Τομεάς Υποδομών, Μεταφορών και Χωροταξίας του Κινήματος Δημοκρατίας μετά από μελέτη του τεχνικού τεύχους της σύμβασης του αεροδρομίου, εντόπισε ότι τα υπό παραγγελία συστήματα αεροναυτιλίας έχουν « κρυφά» προσαρμοστεί σε τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν ILS κατηγορίας 1, μια απαρχαιωμένη τεχνολογία του 1970 που καταργείται οριστικά στην Ευρώπη από 1/1/2030.
Η ανάγκη αυτή προκύπτει από την τοποθέτηση του radar και συνοδών εγκαταστάσεων στο Λόφο Παπούρα, λόγω της σχέσης απόστασης και ύψους που ο Λόφος έχει με την υφιστάμενη χάραξη του αεροδιαδρόμου, που είναι τέτοια που δε μπορεί να εξυπηρετηθεί από τις πιο σύγχρονες γενιές ILS.
Και αυτό συμβαίνει γιατί απλά όλο το έργο έχει ξεκινήσει με λάθος χάραξη του αεροδιαδρόμου.
Πέραν του έγκληματος πολιτισμού που συντελείται στο Λόφο Παπούρα, συνεχίζεται η εγκληματική επίσης αδιαφορία αυτής της κυβέρνησης για την ασφάλεια των πτήσεων.
Είμαστε μπροστά σε μια απροκάλυπτη υποβάθμιση της ασφάλειας του νέου αεροδρομίου , λίγες βδομάδες μετά το black out στο FIR Αθηνών.
Η λάθος χάραξη του αεροδιαδρόμου μας δίνει την απάντηση για την, άξια απορίας, τυφλή εμμονή καταστροφής ενός μοναδικού Μνημείου Διεθνούς Αναγνωρισιμότητας.
Για μια λάθος μελέτη, μια λάθος χάραξη καταστρέφεται μνημείο 5000 ετών, για χρήση το πολύ 1,5 χρόνο και υποβαθμίζεται πριν ολοκληρωθεί ένα νέο διεθνές αεροδρόμιο, έργο σχεδόν 1 δισ. ευρώ.
Το Κίνημα Δημοκρατίας τονίζει και απαιτεί την αναγκαιότητα τεχνικής παρέμβασης στο έργο στο νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου:
να μετακινηθεί ο αεροδιάδρομος στο σύνολό του και να οριοθετηθεί από το κατώφλι του υφιστάμενου διαδρόμου και 250-300 μέτρα πιο νότια
να τοποθετηθούν το radar και τα λοιπά συνοδά συστήματα στο Νότιο Λόφο στο βάθος δηλαδή του αεροδιαδρόμου.
να γίνει χρήση σύγχρονων ILS που εξασφαλίζουν την ασφάλεια των πτήσεων, για να μη βγεί παράνομο το αεροδρόμιο σε 1,5 χρόνο.
Η παρεμβάσεις αυτές μεταξύ άλλων διασφαλίζουν και τις απαιτούμενες προδιαγραφές απόστασης radar από κατοικημένες περιοχές, ως προς τον υφιστάμενο οικισμό Καστέλλι.
Τονίζουμε ότι όλες οι προτεινόμενες επεμβάσεις βρίσκονται εντός της απαλλοτριωμένης έκτασης. Το μόνο εμπόδιο είναι η πολιτική απόφαση που αυτή η κυβέρνηση αρνείται να πάρει.
Το Κίνημα Δημοκρατίας εκφράζει την αμέριστη συμπαράστασή του στο Σύλλογο Αρχαιολόγων Ελλάδας και στη στάση εργασίας που έχει προκηρύξει την Τετάρτη 4/2/2026, 8 πμ με 12 μ και στη συγκέντρωση στις 9 πμ στο Συμβούλιο της Επικρατείας (Αιόλου 80).
«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας υπονομεύει την αξιοκρατία»
«...Στις κρίσεις των Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος».- Κοινή ανακοίνωση του Ανδρέα Πουλά,(φωτογρ.) Βουλευτή Αργολίδας και υπεύθυνου του Κοινοβουλευτικού Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και του Μιχάλη Χάλαρη, Γραμματέα Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής
«Η διαδικασία των φετινών κρίσεων των Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος αναδεικνύει εκ νέου σοβαρά ζητήματα αξιοκρατίας, διαφάνειας και θεσμικής ισονομίας, τα οποία απορρέουν άμεσα από το θεσμικό πλαίσιο που θέσπισε και εφαρμόζει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με τον ν. 4662/2020.
Η εφαρμογή του συγκεκριμένου νόμου έχει οδηγήσει σε ένα σύστημα αξιολογήσεων, κρίσεων και μεταθέσεων που αποκλίνει ουσιωδώς από τις αρχές της αντικειμενικότητας και της δικαιοσύνης, με τις φετινές κρίσεις να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η μαζική αποστρατεία αξιωματικών συγκεκριμένων σειρών, μεταξύ των οποίων και της πρώτης σειράς εισαγωγής μέσω ΑΣΕΠ, χωρίς τη συμπλήρωση των προβλεπόμενων ορίων ηλικίας ή υπηρεσίας, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση επιλεκτικής μεταχείρισης.
Παράλληλα, το σύστημα αξιολόγησης με την πενταβάθμια κλίμακα δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα, καθώς αξιωματικοί με υψηλή συνολική βαθμολογία αποκλείονται από την προαγωγή λόγω επιμέρους κριτηρίων, χωρίς επαρκή διαφάνεια και δημοσιοποίηση συγκριτικών στοιχείων. Την ίδια στιγμή, καταγράφονται συχνές και αδικαιολόγητες μεταθέσεις, καθώς και προώθηση διοικητικών στελεχών σε βάρος αξιωματικών με αποδεδειγμένη επιχειρησιακή εμπειρία.
Ιδιαίτερα προβληματικό είναι και το καθεστώς που δημιουργεί αξιωματικούς «δύο ταχυτήτων», καταστρατηγώντας την επετηρίδα και θεμελιώδεις αρχές ισονομίας στα ένστολα Σώματα.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής υπογραμμίζει ότι η Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά χωρίς θεσμική αξιοπιστία, διαφάνεια και πραγματική αξιοκρατία. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει την καθιέρωση αντικειμενικής και συγκριτικής αξιολόγησης των στελεχών, με σαφώς θεσμοθετημένα κριτήρια προσόντων, επιδόσεων και κοινωνικής λογοδοσίας, καθώς και τη συμμετοχή αιρετών εκπροσώπων στα Συμβούλια Κρίσεων, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη στη διαδικασία.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας φέρει ακέραια την ευθύνη για το ισχύον πλαίσιο και οφείλει να το επανεξετάσει άμεσα, δίνοντας πειστικές απαντήσεις. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο Πυροσβεστικό Σώμα δεν αποτελεί κομματικό αίτημα, αλλά ζήτημα δημοσίου συμφέροντος και ασφάλειας των πολιτών».
Ανακοίνωση Συντονιστών των ΝΟΕ Συνεδρίου ΠΑΣΟΚ
ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
ΑΧΑΪΑ
Συντονιστής ΜΟΙΡΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ-ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ.-
ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ
Συντονιστής ΚΟΠΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΚΑΨΑΛΗΣ ΠΑΝΟΣ.-
ΗΛΕΙΑ
Συντονιστής ΒΑΛΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Αναπληρωτής ΔΑΝΕΛΙΑΝ ΣΤΑΥΡΟΣ
Το ΠΑΣΟΚ -Κίνημα Αλλαγής, εισερχόμενο στην τελική ευθεία διοργάνωσης του Συνεδρίου, ανακοινώνει τους Συντονιστές (και τους Αναπληρωτές Συντονιστές) των Νομαρχιακών Οργανωτικών Επιτροπών Συνεδρίου (ΝΟΕΣ) για τη συντονισμένη και αποκεντρωμένη λειτουργία του κόμματος, με σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.
Ο Γραμματέας της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής Συνεδρίου (ΚΟΕΣ), Γιάννης Βαρδακαστάνης, επισημαίνει ότι στις ολομέλειες των ΝΟΕΣ συμμετέχουν αυτοδίκαια ο Γραμματέας και τα μέλη των Νομαρχιακών Επιτροπών -που συνεχίζουν τη λειτουργία τους- οι Συντονιστές των Τοπικών Οργανώσεων, τα μέλη της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής, οι υποψήφιοι βουλευτές, τα αυτοδιοικητικά στελέχη και εκπρόσωποί μας σε φορείς και θεσμικά όργανα της κάθε περιοχής.
ΑΝΑΤ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ
ΕΒΡΟΣ
Συντονιστής ΜΑΡΑΖΙΔΗΣ ΧΡΟΝΗΣ
Αναπληρωτής ΜΠΑΚΑΛΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΡΟΔΟΠΗ
Συντονιστής ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΟΥΡΕΙΛΙΔΟΥ ΕΥΗ
ΞΑΝΘΗ
Συντονιστής ΠΛΕΣΙΑΣ ΑΡΓΥΡΗΣ
Αναπληρωτής ΜΗΤΡΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΚΑΒΑΛΑ
Συντονιστής ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΡΟΛΟΣ
Αναπληρωτής ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΩΝΣΤANTINOΣ
ΔΡΑΜΑ
Συντονιστής ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ ΠΑΤΤΥ
Αναπληρωτής ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΤΑΣΣΟΣ
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Συντονιστής ΚΟΥΤΣΟΧΗΝΑΣ ΣΤΑΘΗΣ
Αναπληρωτής ΣΩΤΗΡΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΚΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Β ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Συντονιστής ΜΠΑΤΖΑΡΑΚΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΜΕΤΑΛΟΥΛΗΣ ΑΧΙΛΛΕΑΣ
ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
Συντονιστής ΛΙΟΛΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
Αναπληρωτής ΜΗΤΑΥΤΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΗΜΑΘΙΑ
Συντονιστής ΕΛΕΥΘΕΡΑΚΗΣ ΙΟΡΔΑΝΗΣ
Αναπληρωτής ΤΣΙΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΚΑΚΑΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΚΙΛΚΙΣ
Συντονιστής ΠΑΖΑΡΤΖΙΚΛΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ
Αναπληρωτής ΤΕΡΖΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΠΕΛΛΑ
Συντονιστής ΜΑΡΚΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗΣ
Αναπληρωτής ΣΑΜΑΡΤΖΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ
ΠΙΕΡΙΑ
Συντονιστής ΛΙΟΛΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Αναπληρωτής ΚΑΡΤΣΙΩΤΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ
ΣΕΡΡΕΣ
Συντονιστής ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΝΑΝΣΥ
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
ΚΟΖΑΝΗ
Συντονιστής ΧΑΤΖΟΓΛΟΥ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΤΣΙΟΤΣΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ
ΓΡΕΒΕΝΑ
Συντονιστής ΚΛΕΙΣΙΑΡΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Συντονιστής ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΜΑΛΕΑ ΒΑΣΩ
ΦΛΩΡΙΝΑ
Συντονιστής ΣΤΑΪΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
Αναπληρωτής ΚΕΧΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΗΠΕΙΡΟΣ
ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Συντονιστής ΓΑΡΔΙΚΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Αναπληρωτής ΛΑΚΚΑ ΕΛΕΝΗ
ΑΡΤΑ
Συντονιστής ΛΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΜΠΟΒΟΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ
Συντονιστής ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ
Αναπληρωτής ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΠΡΕΒΕΖΑ
Συντονιστής ΚΩΤΣΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
Αναπληρωτής ΠΗΛΙΟΥ ΣΥΛΒΙΑ
ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ
ΚΕΡΚΥΡΑ – ΠΑΞΟΙ
Συντονιστής ΠΟΥΛΙΑΣΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΛΕΥΘΕΡΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ (ΒΟΡΕΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑ)
Αναπληρωτής ΣΕΒΔΑΓΙΑΝ ΒΑΡΒΑΡΑ (ΝΟΤΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑ)
ΖΑΚΥΝΘΟΣ
Συντονιστής ΛΑΖΕΝΗ ΒΕΡΑ
Αναπληρωτής ΑΜΠΕΛΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ-ΙΘΑΚΗ
Συντονιστής ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ
Αναπληρωτής ΤΟΥΛΑΤΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΛΕΥΚΑΔΑ
Συντονιστής ΡΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΘΕΣΣΑΛΙΑ
ΛΑΡΙΣΑ
Συντονιστής ΜΠΑΡΓΙΩΤΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΖΟΥΡΙΔΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Συντονιστής ΓΑΝΙΑΣ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΝΟΤΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
ΜΑΓΝΗΣΙΑ
Συντονιστής ΠΟΛΙΤΗΣ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΜΠΑΡΤΖΙΩΚΑ ΣΟΥΛΑ
ΤΡΙΚΑΛΑ
Συντονιστής ΛΑΠΠΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
Αναπληρωτής ΤΡΙΓΩΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ
ΦΘΙΩΤΙΔΑ
Συντονιστής ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΤΣΙΠΟΥΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΒΟΙΩΤΙΑ
Συντονιστής ΚΟΡΛΟΣ ΦΑΝΗΣ
Αναπληρωτής ΜΑΥΡΟΕΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΕΥΒΟΙΑ
Συντονιστής ΓΙΟΓΙΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ ΤΑΚΗΣ
ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ
Συντονιστής ΚΑΡΒΕΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΜΑΝΤΖΙΟΥΤΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΦΩΚΙΔΑ
Συντονιστής ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΣΠΑΤΟΥΛΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
ΑΧΑΪΑ
Συντονιστής ΜΟΙΡΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ-ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ
ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ
Συντονιστής ΚΟΠΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
Αναπληρωτής ΚΑΨΑΛΗΣ ΠΑΝΟΣ
ΗΛΕΙΑ
Συντονιστής ΒΑΛΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Αναπληρωτής ΔΑΝΕΛΙΑΝ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
ΑΡΚΑΔΙΑ
Συντονιστής ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Αναπληρωτής ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΩ
ΑΡΓΟΛΙΔΑ
Συντονιστής ΚΟΥΡΟΣ ΛΟΥΚΑΣ
Αναπληρωτής ΣΤΑΠΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΟΡΙΝΘΙΑ
Συντονιστής ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΑΝΟΣ
Αναπληρωτής ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΕΦΗ
ΛΑΚΩΝΙΑ
Συντονιστής ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΓΙΑΞΟΓΛΟΥ ΓΙΑΓΚΟΣ
ΜΕΣΣΗΝΙΑ
Συντονιστής ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΑΤΤΙΚΗ
Α ΑΘΗΝΑΣ
Συντονιστής ΜΠΟΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
Αναπληρωτής ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
ΒΟΡΕΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ
Συντονιστής ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ
Αναπληρωτής ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΟΥΛΑ
ΔΥΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ
Συντονιστής ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Αναπληρωτής ΞΕΖΩΝΑΚΗΣ ΧΑΡΗΣ
Αναπληρωτής ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΝΟΤΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ
Συντονιστής ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΣ
Αναπληρωτής ΚΟΡΛΟΣ ΟΡΕΣΤΗΣ
ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ
Συντονιστής ΑΛΜΠΑΝΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ
Αναπληρωτής ΚΟΥΡΕΤΑΣ ΜΑΚΗΣ
ΒΟΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗ
Συντονιστής ΤΣΙΜΠΟΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Αναπληρωτής ΚΑΡΑΝΔΙΝΑΚΗ ΙΩΑΝΝΑ
ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ
Συντονιστής ΣΕΡΕΠΑΣ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ (ΣΟΥΛΗΣ)
Αναπληρωτής ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΠΕΙΡΑΙΑΣ
Συντονιστής ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
Αναπληρωτής ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΑΤΟΣ ΝΕΣΤΩΡΑΣ
Β ΠΕΙΡΑΙΑ
Συντονιστής ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΣ
Αναπληρωτής ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ -Μέλος Δημ. Οργάνωσης Σαλαμίνας
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ
ΛΕΣΒΟΣ
Συντονιστής ΜΗΛΙΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΠΟΛΛΑΤΟΥ ΜΑΡΙΝΑ
ΛΗΜΝΟΣ
Συντονιστής ΣΤΡΟΓΓΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Αναπληρωτής ΤΟΥΦΟΥ ΜΑΓΔΑ
ΣΑΜΟΣ
Συντονιστής ΓΑΪΤΑΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αναπληρωτής ΣΒΑΡΝΙΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
ΙΚΑΡΙΑ
Συντονιστής ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
Αναπληρωτής ΣΤΑΜΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΧΙΟΣ
Συντονιστής ΠΑΡΛΑΜΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
Αναπληρωτής ΚΡΙΜΙΖΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ
ΚΥΚΛΑΔΕΣ
ΚΥΚΛΑΔΕΣ
Συντονιστής ΦΩΤΑΚΟΓΛΟΥ ΣΤΡΑΤΟΣ
Αναπληρωτής ΚΟΥΤΑΒΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Β. ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Συντονιστής ΣΟΥΛΗ ΣΤΕΛΛΑ
Αναπληρωτής ΑΛΑΒΑΝΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
Ν. ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Συντονιστής ΜΠΟΥΛΙΕΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Αναπληρωτής ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
ΚΡΗΤΗ
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Συντονιστής ΚΑΒΒΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Αναπληρωτής ΚΟΡΝΗΛΑΚΗ ΑΡΙΑΝ
ΛΑΣΙΘΙ
Συντονιστής ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
Αναπληρωτής ΚΑΡΝΙΑΔΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΡΕΘΥΜΝΟ
Συντονιστής ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ
Αναπληρωτής ΜΑΝΩΛΕΣΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΧΑΝΙΑ
Συντονιστής ΝΙΚΗΦΟΡΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Αναπληρωτής ΞΑΝΘΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Στο Στρασβούργο, σήμερα, Γ. Παπανδρέου και Δ. Μάντζος
Ως Μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, κατέθεσαν στις εισηγήτριες της αρμόδιας Επιτροπής Παρακολούθησης αναλυτικό υπόμνημα για την κατάσταση της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου στην Ελλάδα.- Γ. Παπανδρέου & Δημ. Μάντζος: Σοβαρές προκλήσεις για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου απειλούν να οδηγήσουν ξανά τη χώρα σε οικονομική και κοινωνική κρίση
Παρά την ωριμότητα και την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας στη χώρα μας, εμφανίζονται σοβαρές προκλήσεις και απειλές για τη λειτουργία των θεσμών. Επανεμφανίζονται φαινόμενα που στο παρελθόν αποτέλεσαν τα αίτια να οδηγηθεί η χώρα σε βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση: αδιαφάνεια, ατιμωρησία, συγκέντρωση εξουσίας, πελατειακή διαχείριση των πόρων του ελληνικού λαού, υπονόμευση ελέγχων και θεσμών.
Οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο Συμβούλιο της Ευρώπης στάθηκαν ιδιαιτέρως στο σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων, με την άρνηση εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων που δικαιώνουν τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη και τις αποκαλύψεις για τη λειτουργία της εξεταστικής επιτροπής, στην προστασία υπουργών ακόμη και από ευρωπαϊκές δικαστικές διαδικασίες, όπως συνέβη στις περιπτώσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, στα προβλήματα νομοθέτησης με «φωτογραφικές» ρυθμίσεις και τη λειτουργία της Βουλής με ελλιπή σύνθεση, στα ζητήματα που αφορούν στις ανεξάρτητες αρχές και τα ΜΜΕ, καθώς και στην ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας της δημόσιας διοίκησης, της διαύγειας στα δημόσια οικονομικά και της αποκέντρωσης της εξουσίας.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής θα συνεχίσει, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, να υπερασπίζεται το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, απέναντι στην αυθαιρεσία και τον αυταρχισμό. Διότι μόνο μια ανθεκτική δημοκρατία με ισχυρούς θεσμούς μπορεί να εγγυηθεί την πραγματική συλλογική ευημερία των πολιτών.
Αναλυτικά, το υπόμνημα των Γ. Παπανδρέου και Δημ. Μάντζου:
Στρασβούργο, 27.01.2026
Ενημερωτικό σημείωμα για τους Εισηγητές για την παρακολούθηση των Υποχρεώσεων της Ελλάδας προς το Συμβούλιο της Ευρώπης (στο περιθώριο της Ολομέλειας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης).- Η Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Θεσμικοί Κίνδυνοι
Α. Θεσμική Ωριμότητα και νέες προκλήσεις για το κράτος δικαίου
Πενήντα δύο έτη μετά την αποκατάστασή της, η Ελληνική Δημοκρατία είναι μια ώριμη κοινοβουλευτική δημοκρατία, με σταθερή λειτουργία των θεσμών της Πολιτείας και συνταγματικές εγγυήσεις που διασφαλίζουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες, ομαλή εναλλαγή κυβερνήσεων και συνταγματικό πλαίσιο προστασίας των θεμελιωδών ελευθεριών.
Η Ελλάδα αποτελεί σήμερα κράτος – μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, πλήρες μέλος ενός πλήθους διεθνών οργανισμών με στόχο την προάσπιση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη και τον πλανήτη ολόκληρο.
Ωστόσο, παρά τη δεδομένη πρόοδο και την αντοχή των θεσμών σε περιόδους κρίσεων, με πλέον σοβαρή την πρόσφατη υπερδεκαετή οικονομική και συστημική κρίση, νέες προκλήσεις ανακύπτουν. Ειδικότερα διαπιστώνουμε αναβίωση φαινομένων που αποτέλεσαν και τις γενεσιουργές αιτίες της τότε ελληνικής οικονομικής κρίσης. Αποτέλεσμα είναι οι παλαιοί κίνδυνοι να επανεμφανίζονται.
Αμφισβητούνται έμπρακτα κρίσιμες λειτουργίες του κράτους δικαίου, με σειρά γεγονότων που επαναλαμβάνονται ως μοτίβο, όπως η εύρυθμη απονομή δικαιοσύνης, η διαφάνεια στα δημόσια οικονομικά, η διαυγής δημόσια διοίκηση με διαρκή λογοδοσία, ο αποτελεσματικός έλεγχος και η αναγκαία εξισορρόπηση της πολιτικής εξουσίας, η εύρυθμη και διαφανής λειτουργία του Κοινοβουλίου, η ανεξαρτησία των ΜΜΕ, η αποκεντρωμένη λειτουργία της αυτοδιοίκηση, η κοινωνική δικαιοσύνη στην ανάπτυξη.
Β. Ο ρόλος της διαδικασίας παρακολούθησης του Συμβουλίου της Ευρώπης
Η περιοδική και τακτική διαδικασία παρακολούθησης της Ελλάδας από την αρμόδια Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης (Monitoring Committee) προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για την προσέγγιση των ως άνω προκλήσεων και κινδύνων και την υιοθέτηση συμπερασμάτων και συστάσεων προς την κατεύθυνση περαιτέρω ενίσχυσης του επιπέδου ωριμότητας και ανθεκτικότητας της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνουμε τα παρακάτω σοβαρά ζητήματα που έχουν ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα των ιδρυτικών αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και των δεσμεύσεων και υποχρεώσεων της Ελλάδας ως μέλους του οργανισμού. Η ανησυχία αυτή εναρμονίζεται με ευρήματα διεθνών και ευρωπαϊκών μηχανισμών παρακολούθησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένων σχετικών εκθέσεων της Eυρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρώπης και ανεξάρτητων οργανισμών για την Ελλάδα:
i. Το Σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων και το απόρρητο των ενδοεπικοινωνιών.
Το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων και υποκλοπών τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχει καταφέρει σοβαρές πληγές που παραμένουν ανοικτές. Η επιχείρηση παρακολούθησης πολιτικών αντιπάλων, υπουργών, αρχηγών ενόπλων δυνάμεων και δημοσιογράφων έπληξε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος και τη δικαιοσύνη. Σχεδόν τέσσερα έτη μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου και αφού προηγήθηκε η παραίτηση σημαντικών κυβερνητικών αξιωματούχων και η συστηματική προσπάθεια αποδόμησης ανεξάρτητων αρχών, η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη. Η τροποποίηση της νομοθεσίας απέτυχε να απαντήσει στις βασικές προκλήσεις, ιδίως στις περιπτώσεις επίκλησης λόγων «εθνικής ασφάλειας» για τη διεξαγωγή παρακολουθήσεων.
Παράλληλα, η εξεταστική επιτροπή που λειτούργησε στη Βουλή, όπου η κυβερνητική παράταξη αποφασίζει έχοντας την πλειοψηφία των μελών, δεν κατέληξε σε ασφαλή και δεσμευτικά συμπεράσματα. Μάλιστα, στη δίκη που σήμερα διεξάγεται, υπάρχουν επαναλαμβανόμενες καταθέσεις μαρτύρων που αναφέρουν ότι υπήρξαν εκ των προτέρων γνωστές ερωτήσεις σε μάρτυρες από βουλευτές της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η Κυβέρνηση αρνείται να τοποθετηθεί επ’ αυτών των καταθέσεων.
Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής και Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου -κατά την κρίσιμη περίοδο- Νίκος Ανδρουλάκης ήταν ο μόνος πολιτικός που προσέφυγε στη δικαιοσύνη. Παρά το γεγονός ότι ήδη από τον Απρίλιο 2024, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας, έκρινε αντισυνταγματική την όλη διαδικασία και υποχρέωσε την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών να γνωστοποιήσει τους λόγους παρακολούθησης του σημερινού Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, η απόφαση αυτή, με ευθύνη της Κυβέρνησης, παραμένει ανεφάρμοστη.
Ήδη ο Ν. Ανδρουλάκης έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατά της μη συμμόρφωσης της Ελληνικής Κυβέρνησης στην ως άνω δικαστική απόφαση (προσφυγή σχετικά με τη μη εκτέλεση απόφασης του ανωτάτου δικαστηρίου). Τον περασμένο Δεκέμβριο, το ΕΔΔΑ αποφάσισε την κατά προτεραιότητα εκδίκαση της εν λόγω προσφυγής έως τις 16.02.2026.
Στο Ψήφισμα 2513 (2023), η PACE (Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης) ζήτησε από την Επιτροπή της Βενετίας να αξιολογήσει το ελληνικό πλαίσιο στοχευμένης παρακολούθησης καθώς και τις εγγυήσεις ελέγχου και λογοδοσίας. Το ίδιο ψήφισμα – 2513 (2023) – για τη χρήση του παράνομου λογισμικού Predator, κατέληξε σε σοβαρές συστάσεις προς την Ελλάδα στις οποίες η Ελληνική Κυβέρνηση έχει αποτύχει να ανταποκριθεί.
Αντίστοιχες πολύ αυστηρές παρατηρήσεις περιέχονται, άλλωστε, και στο συναφές από Μαΐου 2023 πόρισμα της Επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για την χρήση Predator για πολιτικό/οικονομικό όφελος, αποδυνάμωση εγγυήσεων απορρήτου, και την παράνομη χρήση spyware.
Οι διαπιστώσεις αυτές αναδεικνύουν συστημικές αδυναμίες στον έλεγχο των μυστικών υπηρεσιών, στην προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών και στην αποτελεσματική κοινοβουλευτική και δικαστική εποπτεία, ιδίως όταν επικαλούνται λόγους «εθνικής ασφάλειας».
ii. Το δυστύχημα των Τεμπών και η εκκρεμής απόδοση ευθυνών.
Τρία έτη μετά το εγκληματικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, που κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους, η ποινική διερεύνηση των ευθυνών για την επέλευση του δυστυχήματος καθώς και τις ενέργειες που ακολούθησαν, εκκρεμεί. Παρά τη σχετική ποινική δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη μη πλημμελή και έγκαιρη ολοκλήρωση κρίσιμων έργων σιδηροδρομικής υποδομής με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία αποφάσισε να αρχειοθετήσει τις κατηγορίες εις βάρος υπουργών.
Η διαμορφωμένη κατάσταση απειλεί να πλήξει περαιτέρω την ήδη τρωθείσα εμπιστοσύνη των πολιτών στην πολιτεία, καθώς εμπεδώνεται το αίσθημα ατιμωρησίας με βάση την πολιτική ισχύ και η τάση αυτοπροστασίας του πολιτικού συστήματος.
Οι εκκρεμότητες αυτές έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου ζητείται πλήρης διερεύνηση των ευθυνών, συμπεριλαμβανομένων και των κυβερνητικών αξιωματούχων, χωρίς καταχρηστική επίκληση ειδικών καθεστώτων ευθύνης υπουργών. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ζητήσει, με σχετική πρόταση ψηφίσματος, την άρση των ειδικών προστατευτικών ρυθμίσεων υπέρ μελών της κυβέρνησης στις υποθέσεις που συνδέονται με το έγκλημα στα Τέμπη
iii. Κακοδιαχείριση Αγροτικών Ενισχύσεων και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την κακοδιαχείριση ενισχύσεων στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της ΕΕ, προκάλεσε βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στον πρωτογενή τομέα της χώρας. Ομοίως με ό,τι συνέβη στις προηγούμενες υποθέσεις, η προστασία των υπουργών από τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών εξασφαλίστηκε με τις ψήφους της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, παρά τη σχετική ποινική δικογραφία του ευρωπαϊκού εισαγγελικού οργάνου.
Η πολλοστή επανάληψη των ενεργειών δημιουργεί ένα σταθερό μοτίβο που κατατείνει στη διεύρυνση του ελλείμματος εμπιστοσύνης των πολιτών στην πολιτεία, σε πεδία που εκτείνονται από την απονομή δικαιοσύνης και τη διαφύλαξη θεμελιωδών ελευθεριών, έως την ασφάλεια των μεταφορών και την αγροτική παραγωγή και επισιτιστική ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή υπονομεύει την αξιοπιστία της χώρας στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων και τροφοδοτεί την εντύπωση ότι το ειδικό καθεστώς ευθύνης υπουργών λειτουργεί ως φραγμός στην πλήρη διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων διαφθοράς και κακοδιαχείρισης.
iv. Συγκέντρωση Εξουσίας και Πίεση στους Θεσμούς Ελέγχου
Η συγκέντρωση της εξουσίας στην Κυβέρνηση, με ταυτόχρονη διάχυση ευθυνών σε όλους τους άλλους, συνιστά σοβαρή και επίμονη παθογένεια με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία της πολιτείας. Η ενίσχυση της Κυβέρνησης και μάλιστα του πολιτικού κέντρου αυτής, αποβαίνει εις βάρος της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και των άλλων οργάνων της πολιτείας -όπως καταδείχθηκε από την παρεμπόδιση απονομής δικαιοσύνης.
Πολλές φορές, η Βουλή υποβιβάζεται σε απλό όργανο επικύρωσης των επιλογών της Κυβέρνησης, με διατάξεις χωρίς διαβούλευση ή επαρκή αιτιολογία, ρυθμίσεις κατά παραγγελία ή φωτογραφικές και αιφνιδιαστικές τροπολογίες της τελευταίας στιγμής.
Εξ άλλου, οι ανεξάρτητες αρχές που αποτελούν κρίσιμους φορείς ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας και αποφυγής φαινομένων κρατικής αυθαιρεσίας, έχουν συχνά αποτελέσει στόχο παρεμβάσεων ή και ευθείας αμφισβήτησης. Πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα, η δυσμενής έως και επιθετική μεταχείριση υπουργών και κυβερνητικών αξιωματούχων στην Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα με αφορμή την υπόθεση των υποκλοπών ή στον Συνήγορο του Πολίτη, με αφορμή το πόρισμά του για το πολύνεκρο ναυάγιο προσφύγων και μεταναστών ανοικτά της Πύλου το 2023.
Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν επισημανθεί σε διεθνείς και ευρωπαϊκές εκθέσεις για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα, ως ενδείξεις αποδυνάμωσης των θεσμικών αντίβαρων έναντι της εκτελεστικής εξουσίας.
v. Διαφάνεια στη Διαχείριση Δημοσίων Πόρων και Συμβάσεων
Σε συνέχεια των παραπάνω, είναι σαφής η ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, για εθνικούς αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Η ίδια αρχή πρέπει να εφαρμόζεται και στη διενέργεια δημοσίων συμβάσεων, την ενίσχυση της διαφάνειας των όρων συμμετοχής και του υγιούς ανταγωνισμού και η αποφυγή απευθείας αναθέσεων ή παρεκκλίσεων από το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.
vi. Συγκέντρωση Πλούτου και Έλεγχος των Μέσων Ενημέρωσης.
Η διαπίστωση αυτή γίνεται ακόμη πιο σοβαρή, με δεδομένο ότι η συγκέντρωση του πλούτου και συνάμα η συγκέντρωση ελέγχου των ΜΜΕ από συγκεκριμένες εταιρείες, συνιστά έναν από τους πλέον σοβαρούς παράγοντες διάβρωσης των δημοκρατικών θεσμών. Πολλαπλές εκθέσεις (Επιτροπή, ENNHRI, οργανώσεις ΜΚΟ, δημοσιογραφικές και νομικές αναλύσεις) καταγράφουν επιδείνωση σε ανεξαρτησία Δικαιοσύνης, προστασία ΜΜΕ, έλεγχο εκτελεστικής εξουσίας και χρήση spyware στην Ελλάδα την τελευταία τριετία.
Η υψηλή συγκέντρωση ιδιοκτησίας και επιρροής στα ΜΜΕ έχει ήδη επισημανθεί από διεθνείς οργανώσεις ως μείζον ζήτημα για την ελευθερία του Τύπου και την πολυφωνία.
vii. Ατιμωρησία, Συνταγματικές Εγγυήσεις και Ρόλος της Επιτροπής Βενετίας
Είναι σαφές ότι η ολέθρια διαχείριση των υποθέσεων αδιαφάνειας, διαφθοράς ή κακοδιοίκησης έχει εμβαθύνει το αίσθημα ατιμωρησίας των ισχυρών και έλλειψης δικαιοσύνης. Η αίσθηση αδικίας και ανισότητας ναρκοθετεί τα θεμέλια του θεσμικού οικοδομήματος, παρά τη μέχρι σήμερα ανθεκτικότητα που αυτό έχει επιδείξει.
Η εμβάθυνση του συστήματος της διαύγειας της δημόσιας διοίκησης (ενός συστήματος διαφάνειας που ήδη λειτουργεί για την παρακολούθηση της διάθεσης των πόρων του ελληνικού κράτους) και η ιχνηλασιμότητα του δημόσιου χρήματος μπορεί να ενισχύσει αποφασιστικά τη θεσμική ασφάλεια και, κατ’ επέκταση, τον σεβασμό και τη λογοδοσία της δημόσιας εξουσίας.
Η εγγυητική λειτουργία του Συντάγματος αποτελεί πολύτιμο παράγοντα ανάκτησης της εμπιστοσύνης των πολιτών στην πολιτεία -ιδίως στα κεφάλαια που αφορούν στη λειτουργία του κράτους δικαίου και ειδικότερα την ποινική ευθύνη μελών της Κυβέρνησης, τη διαδικασία ανάδειξης των επικεφαλής των ανωτάτων δικαστηρίων, καθώς και τη διασφάλιση των ανεξάρτητων αρχών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η γνώμη της Επιτροπής Βενετίας για ζητήματα όπως η ποινική ευθύνη μελών της Κυβέρνησης, η επιλογή ηγεσιών των ανωτάτων δικαστηρίων και ο ρόλος των ανεξάρτητων αρχών θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο πυλώνα τεκμηριωμένης συνταγματικής μεταρρύθμισης.
viii. Θεσμικό Έλλειμμα Κοινοβουλευτικής Αντιπροσώπευσης
Εξ άλλου, μετά από σχετικές αποφάσεις του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, τον Ιούνιο 2025, τρεις βουλευτές κηρύχθηκαν έκπτωτοι και απώλεσαν τις έδρες τους, καθώς κρίθηκε ότι το κόμμα των «Σπαρτιατών», με το οποίο εκλέχθηκαν, εξαπάτησε τους εκλογείς καθώς αποτελεί κατ’ ουσίαν διάδοχο της καταδικασμένης εγκληματικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή». Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι οι έδρες αυτές δεν μπορούν να καλυφθούν από επιλαχόντες του ίδιου κόμματος, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του εκλογικού σώματος να παραμένει ουσιαστικά χωρίς αντιπροσώπευση. Ωστόσο, παρά τη σημαντική αυτή απόφαση, εδώ και εννέα μήνες, η Κυβέρνηση αρνείται να προκηρύξει εκλογές στις αντίστοιχες εκλογικές περιφέρειες, με αποτέλεσμα σήμερα η Βουλή να λειτουργεί -για πρώτη φορά στην ιστορία της- με τρεις βουλευτές λιγότερους.
Η κατάσταση αυτή αμφισβητεί και αποδυναμώνει την ελεγκτική λειτουργία του Κοινοβουλίου ενώ διαμορφώνει ένα πολύ προβληματικό από συνταγματικής άποψης σκηνικό ελλειμματικής λειτουργίας του πλέον αντιπροσωπευτικού οργάνου της πολιτείας.
Γ. Εμπιστοσύνη στους Θεσμούς ως Θεμέλιο της Δημοκρατίας
Η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς της πολιτείας συνιστά το θεμέλιο κάθε σύγχρονης δημοκρατίας. Σε μια εποχή γενικευμένης αμφισβήτησης των δημοκρατικών κεκτημένων, τώρα που η δημοκρατία απειλείται από την παραπληροφόρηση, τη γεωπολιτική αστάθεια, την κλιματική κρίση και τη συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας σε χέρια ολιγαρχών, ο κίνδυνος επιτείνεται. Η περαιτέρω διάβρωση των θεσμικών λειτουργιών ενισχύει την επικράτηση ανελεύθερων πολιτικών προτύπων και εμπέδωσης της ισχύος των λίγων -πολιτικών ή οικονομικών συμφερόντων- εις βάρος των πολλών, των πολιτών.
Πεποίθησή μας είναι πως μόνο μια ανθεκτική δημοκρατία με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς και πρακτικές μπορεί να εγγυηθεί την πραγματική συλλογική ευημερία των πολιτών, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Υπενθυμίζουμε ότι η πρόσφατη οικονομική κρίση στην Ελλάδα -που αποτέλεσε έναν αδύναμο κρίκο στην ευρύτερη παγκόσμια κρίση- είχε βαθύτερα αίτια που συνδέονται με την ελλιπή λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών: την κακή, αδιαφανή διαχείριση των οικονομικών πόρων της χώρας, την ευρύτερη αδιαφάνεια στις αποφάσεις της πολιτείας, τον πελατειακό τρόπο διακυβέρνησης καθώς και την έλλειψη ελεγκτικών αντίβαρων απέναντι σε αυθαίρετες ενέργειες της κυβέρνησης.
Είναι σαφές ότι αυτές οι πρακτικές και αντιλήψεις μπορούν να αποτελέσουν την απαρχή μιας νέας κρίσης, οικονομικής και κοινωνικής -πέραν του ότι ήδη υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην δημοκρατική λειτουργία και το κράτος δικαίου.
Και γι’ αυτό, η αναμέτρηση της δημοκρατίας με την άνευ λογοδοσίας διακυβέρνηση, την πελατειακή διαχείριση της εξουσίας και των πόρων των Ελλήνων φορολογουμένων, και τελικά την αυθαιρεσία της εξουσίας και τον αυταρχισμό αποτελεί μια αναμέτρηση υπαρξιακή που μας αφορά όλους.
Απέναντι, λοιπόν, σε όσους την επιβουλεύονται ή την αμφισβητούν, η δημοκρατία στην Ελλάδα παραμένει βαθιά εμπεδωμένη και ανθεκτική. Στόχος μας είναι να την προασπίσουμε και εμβαθύνουμε αποτελεσματικά, να στερεώσουμε το κράτος δικαίου, απέναντι σε όσους την πλήττουν και την εκθέτουν διεθνώς.
Η Ελλάδα, ως ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ιδιαίτερη ευθύνη να λειτουργεί ως παράδειγμα κράτους δικαίου και δημοκρατικής λογοδοσίας σε μια περίοδο αυξανόμενων πιέσεων σε ολόκληρη την ήπειρο.
Επιτακτικό είναι να συμβάλουμε με όλες μας τις δυνάμεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, ώστε να επιστρέψουν οι πολίτες κοντά στη πολιτεία, να επιστρέψει ο δήμος στη δημοκρατία.
Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ παραμένει πρόθυμη να συνεργαστεί στενά με τα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προαγωγή των κοινών μας αξιών
Γιώργος Παπανδρέου
Δημήτρης Μάντζος
Μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)










