Μία διαφορετική ή αιρετική(;) άποψη για το τρέξιμο!

Αυτή η εικόνα είναι ένα από τα πιο πετυχημένα αθλητικά memes και λέει μια πολύ σκληρή επιστημονική αλήθεια με χιούμορ.

Πάνω: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ - Κάτω: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΔΡΟΜΕΩΝ

Και τα δύο δείχνουν την ίδια γυναίκα από 3 ετών μέχρι 70+. Η διαφορά είναι στο τι συμβαίνει στο σώμα.

 

Στην αθλητική ψυχολογία το λέμε "athletic migration". Ο δρομέας έχει ταυτοτικά χαρακτηριστικά αντοχής, πόνου, μοναξιάς. Όταν το σώμα δεν αντέχει άλλο impact, δεν σταματάει τον αθλητισμό, αλλάζει μέσο

 

1. Βιομηχανική ανάλυση: Γιατί το τρέξιμο "σπάει" και το ποδήλατο όχι

Το τρέξιμο είναι άθλημα πρόσκρουσης (impact sport):
Κάθε βήμα δέχεσαι 2.5 - 3 φορές το σωματικό σου βάρος στα γόνατα, τους αχίλλειους και την κνήμη. Αυτό είναι ∼1.500 προσκρούσεις ανά χιλιόμετρο.
Με 40χλμ/εβδομάδα, μιλάμε για 60.000 επαναλαμβανόμενες μικρο-κακώσεις το μήνα.

Το ποδήλατο είναι άθλημα ολίσθησης (low-impact, closed kinetic chain):

Το βάρος σου το κρατάει η σέλα, όχι τα πόδια. Δεν υπάρχει φάση πτήσης και πρόσκρουσης. Η δύναμη κατανέμεται κυκλικά σε 360 μοίρες, με πολύ μικρότερο peak stress στον χόνδρο και τους τένοντες. Γι' αυτό μπορείς να κάνεις 200χλμ με 20.000 πεταλιές χωρίς να "χτυπάς" τις αρθρώσεις.

Εκεί πατάει το αστείο: Το παιδί στο trailer στην πάνω σειρά, στην κάτω σειρά τρέχει μόνο του. Στο τέλος της πάνω σειράς η γιαγιά είναι ακόμα πάνω στο ποδήλατο. Στο τέλος της κάτω... η γιαγιά που έτρεχε, αναγκάστηκε να γίνει ποδηλάτισσα.

2. Επιδημιολογία τραυματισμών - Τι λένε τα δεδομένα

Αυτό που δείχνει η εικόνα δεν είναι υπερβολή, είναι στατιστική:

• Δρομείς: 19% έως 79% ετήσιος επιπολασμός τραυματισμού ανάλογα με τη μελέτη. Οι πιο συχνοί: Σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας, επιγονατιδομηριαίος πόνος, τενοντοπάθεια Αχίλλειου, κατάγματα κόπωσης κνήμης. Ο λόγος είναι σχεδόν πάντα ίδιος: too much, too soon - υπέρχρηση.
• Ποδηλάτες: <15% τραυματισμοί υπέρχρησης. Οι τραυματισμοί είναι κυρίως από πτώσεις ή από κακό bike fit (τενοντίτιδες γόνατος, οσφυαλγία). Δεν υπάρχουν κατάγματα κόπωσης από το ίδιο το πετάλι.

Μελέτες σε ex-δρομείς αντοχής δείχνουν ότι πάνω από 60% σταματούν ή μειώνουν δραστικά το τρέξιμο μετά τα 45-50 λόγω χρόνιου πόνου στο γόνατο/ισχίο, ενώ στρέφονται σε ποδήλατο/κολύμπι για να διατηρήσουν το αερόβιο ερέθισμα.

3. Φυσιολογία της γήρανσης

Και τα δύο αθλήματα χτίζουν τεράστια VO2max και τριχοειδή αγγείωση. Η διαφορά είναι στη διατήρηση:

Μυοσκελετικό: Μετά τα 40 χάνουμε 1% μυϊκής μάζας/χρόνο (σαρκοπενία) και ο αρθρικός χόνδρος έχει σχεδόν μηδενική αναγεννητική ικανότητα. Το τρέξιμο επιταχύνει την αποκάλυψη μιας προϋπάρχουσας ευπάθειας. Το ποδήλατο, επειδή είναι μη φέρον βάρος και έχει μεγάλη μυϊκή αντλία χωρίς κραδασμούς, λειτουργεί προστατευτικά για την οστεοαρθρίτιδα.

Καρδιαγγειακό: Ένας 70χρονος randonneur που κάνει brevets 200-600χλμ όπως γράφει το λογότυπο στην εικόνα, μπορεί να έχει VO2max 45 ml/kg/min, δηλαδή τιμές 30χρονου καθιστικού. Αυτός είναι ο λόγος που βλέπεις 70+ στις εκκινήσεις Audax και σχεδόν κανέναν 70+ σε μαραθώνιο δρόμου σε ανταγωνιστικό χρόνο.

Μύθος που καταρρίπτει η εικόνα: "Το τρέξιμο χαλάει τα γόνατα". Όχι από μόνο του. Μελέτες σε μαραθωνοδρόμους δείχνουν λιγότερη οστεοαρθρίτιδα από τον γενικό πληθυσμό αν δεν έχουν τραυματιστεί. Το πρόβλημα είναι ότι όταν τραυματιστείς στο τρέξιμο, ο τραυματισμός συχνά σε βγάζει εκτός για μήνες. Στο ποδήλατο, ο ίδιος τραυματισμός (π.χ. τενοντίτιδα) σε αφήνει να συνεχίσεις με ελαφρύτερα.

4. Το ψυχολογικό συμπέρασμα - Το μοντέλο της μεταφοράς

Στην αθλητική ψυχολογία το λέμε "athletic migration". Ο δρομέας έχει ταυτοτικά χαρακτηριστικά αντοχής, πόνου, μοναξιάς. Όταν το σώμα δεν αντέχει άλλο impact, δεν σταματάει τον αθλητισμό, αλλάζει μέσο. Το ποδήλατο είναι το φυσικό καταφύγιο του τραυματισμένου δρομέα - κρατάει την ίδια δόση ενδορφινών, την ίδια φύση, την ίδια κοινότητα των brevets, χωρίς τον πόνο.

Γι' αυτό η τελευταία φιγούρα είναι ίδια και στις δύο σειρές. Η εικόνα λέει:

Όλοι οι ποδηλάτες ήταν κάποτε παιδιά σε καροτσάκι. Όλοι οι ποδηλάτες αντοχής μετά τα 60, ήταν κάποτε δρομείς.

Είναι η εξέλιξη όχι του αθλήματος, αλλά της προσαρμογής μας σε αυτό για να επιβιώσουμε αθλητικά.

Κείμενο: Θωμίσκος Ταπακτσόγλου

World Of Running 🇬🇷 Konstantinos Papagiannopoulos