* Κείμενο του Θανάση Λεκάτη, μέλους του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ
Από το Ρίντομο του Ταϋγέτου, ως τον Πυξό της Πρέσπας, το Σαββατοκύριακο 24 - 25 Οκτώβρη αντήχησαν πλαγιές και ρουμάνια με συνθήματα για τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, με αφορμή το γεγονός ότι σήμερα 26 Οκτώβρη συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από τη μέρα ίδρυσης του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ στη Τσούκα Αντιχασίων.
Μια σειρά Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ τίμησαν την επέτειο με κατά τόπους εκδηλώσεις, με επισκέψεις στους χώρους δράσης των μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ.
Είχαμε την τιμή να μετέχουμε σε μία από αυτές τις εξορμήσεις, με ένα ξεχωριστό περιεχόμενο: να τιμηθεί η ίδρυση της Πανελλαδικής Δημοκρατικής Ένωσης Γυναικών (ΠΔΕΓ) που έγινε στις 25 Οκτώβρη του 1948 στο χωριό Καλλιθέα των Πρεσπών και την Α´ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΠΔΕΓ που έγινε από την 1η έως 3 Μάρτη 1949, ως μάχιμη προϋπάντηση της 8ης Μάρτη.
Την εξόρμηση οργάνωσε το Τμήμα της ΚΕ του ΚΚΕ για την Ισοτιμία των Γυναικών. Στη σύνθεση των δύο λεωφορείων που ξεκίνησαν από την Αθήνα για να φτάσουν στις Πρέσπες, μετείχαν κομμουνίστριες, φίλες και φίλοι του Κόμματος, ανάμεσα τους και νέες από την Επιτροπή του ΚΣ της ΚΝΕ, γυναίκες που συμμετέχουν στο ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα, αλλά και άλλες νεότερες και μεγαλύτερης ηλικίας αγωνίστριες.
Συνολικά μια μάχιμη ομάδα που έδενε με τον ξεχωριστό χαρακτήρα της εξόρμησης, μια εξόρμηση που ήρθε να προστεθεί στην αλυσίδα ανάλογων εξορμήσεων οι οποίες συγκροτούν ήδη μια πλούσια παράδοση του Τμήματος για την Ισοτιμία των Γυναικών (εξόρμηση στη Ρούμελη, στον Γράμμο κ.ά.).
Στο δυναμικό της εξόρμησης μετείχαν από το ΠΓ της ΚΕ, η σ. Ελένη Μπέλλου, καθώς και τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ, Χριστίνα Σκαλούμπακα και Άννα Αγαθοκλέους.
Το ταξίδι από τα πρώτα του χιλιόμετρα διανύθηκε εν μέσω αφηγήσεων για την ιστορία συγκρότησης του ΔΣΕ, αφηγήσεις που έπιαναν το νήμα από την περίοδο της απελευθέρωσης και τον Δεκέμβρη του ‘44, στέκονταν στις σύγχρονες επεξεργασίες του Κόμματός μας για την ιστορία του επαναστατικού κινήματος στη χώρα μας, τα ζητήματα της στρατηγικής και έμπλεκαν με αφηγήσεις των ίδιων των μαχητριών του ΔΣΕ όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί σε μια σειρά βιβλία.
Περνώντας από την καρδιά της Ρούμελης έγινε αναφορά στις πρώτες ομάδες καταδιωκομένων αγωνιστών οι οποίοι στη συνέχεια ηγήθηκαν στη συγκρότηση του ΔΣΕ, στον διοικητή της 2ης Μεραρχίας του ΔΣΕ τον Γιάννη Αλεξάνδρου (Διαμαντή) στη πλευρά του Παρνασσού, στο Νάκο Μπελή στην Οθρυ, αλλά και σε μεγάλα γεγονότα όπως η πορεία της Ηρωικής Ταξιαρχίας Αόπλων που ξεκίνησε από το Βελούχι, πέρασε από την Ξυνιάδα για να φτάσει τελικά στον Γράμμο και να πάρει μέρος στη μεγάλη μάχη του 1948.
Το απόγευμα της πρώτης μέρας το πέρασμα από τον Θεσσαλικό κάμπο συνοδεύτηκε από αφηγήσεις για τ’ Αγραφα, την πορεία του Γενικού Αρχηγείου από την Τσούκα Αντιχασίων ως και το Σμόκοβο και βεβαίως για την συγκλονιστική ιστορία της Νιάλας που διαδραματίστηκε στην περιοχή της Κοιμωμένης (Πέντε Πύργοι, Φλιτζάνι, Μπρολέρο), ενώ πιο ψηλά περνώντας από το Μουργκάνι έγινε αναφορά στο ξεκίνημα της μεγάλης μάχης του Γράμμου.
Η δεύτερη μέρα ξεκίνησε με επίσκεψη στο μνημείο στη Φλώρινα για τους νεκρούς της μάχης του Φλεβάρη του 1949 και συνεχίστηκε με επίσκεψη στο μνημείο στο χωριό Κώττας για τους νεκρούς των τελικών μαχών του ΔΣΕ στην περιοχή του Βιτσίου, το καλοκαίρι του 1949.
Με τη συγκίνηση να χτυπά κόκκινο φτάσαμε στο χωριό Καλλιθέα της Πρέσπας στο Μουσείο για το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ και τον ΔΣΕ. Η κουβέντα εδώ αφορούσε στο σύνολό τους τις περιοχές που συγκροτούσαν την Ελεύθερη Ελλάδα και την αδιάλειπτη παρουσία τόσο του ΕΛΑΣ στα χρόνια 1942 – 1944, όσο και του ΔΣΕ στα χρόνια 1946 -1949. Μέσα από το πλούσιο υλικό του Μουσείου αναδείχτηκε το περιεχόμενο της εκτίμησης ότι εδώ ένας λαός είχε τον δικό του στρατό κι ένας στρατός είχε τον δικό του λαό. Λίγο μετά, έγινε στάση έξω από το χωριό Πύλη και σύντομη αναφορά στην έδρα της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και το έργο της.
Η κατάληξη αυτής της διαδρομής ήταν λίγο πριν το Βροντερό, στον χώρο που τότε υπήρχε το χωριό Πυξός. Περπατήσαμε ακριβώς απέναντι από το σημείο που βρίσκονταν το αμπρί στο οποίο έγινε η Α’ συνδιάσκεψη της ΠΔΕΓ κι ανάμεσα στα χαλάσματα του παλιού χωριού. Ήταν πλέον η ώρα για την κεντρική εκδήλωση, που ήταν και ο σκοπός αυτής της εξόρμησης.
Μπροστά στο μνημείο που έχει στηθεί σε ανάμνηση της Α’ συνδιάσκεψης της ΠΔΕΓ το λόγο πήρε η σ. Ελένη Μπέλλου (ακολουθούν παρακάτω αποσπάσματα της ομιλίας).
Στους Ψαράδες της μεγάλης Πρέσπας, έκλεισε η μέρα όπως έπρεπε…
Η επιστροφή στην Αθήνα, το πρωί της Κυριακής σφραγίστηκε με μια πολύ όμορφη πορεία μέσα στο δάσος, από το γεφυράκι στους Μύλους του Τίρνοβου (σημερινό Πράσινο), ως πάνω στο μονοπάτι του Σταυρού της Σφήκας, παρά την ασταμάτητη βροχή. Εκεί, όπου η Επιτροπή Μουσείων και Μνημείων της ΚΕ του ΚΚΕ αποκάλυψε τους χώρους στέγασης του μεγάλου νοσοκομείου της Υγειονομικής Υπηρεσίας της ΠΔΚ στο Βίτσι, με ανακατασκευή ενός από τους χειρουργικούς θαλάμους και στήσιμο μιας μόνιμης υπαίθριας έκθεσης, μια συνολική μνημειακή κατασκευή που προσθέτει ένα ακόμα σημαντικό τοπόσημο το οποίο σηματοδοτεί στον χώρο την συγκεκριμένη δράση του ΔΣΕ.
Καθώς η εμπειρία της εξόρμησης δίνει φτερά με τις εικόνες και τις γνώσεις της, η συνείδηση που διαμορφώνεται από τέτοιου είδους επισκέψεις στους χώρους ανάπτυξης της δράσης του επαναστατικού κινήματος στη χώρα μας, ανοίγει δρόμους από τα συμπεράσματα για τη δύναμη του οργανωμένου λαού που όταν το αποφασίσει γίνεται γίγαντας και μπροστά του τίποτα δεν είναι ανίκητο…
Ομιλία της συντρόφισσας Μπέλλου
ΑΝΕΤΕ κλικ στον σύνδεσμο:
https://www.youtube.com/watch?v=jXpPWn83O8M&t=5s
Στην ομιλία της μπροστά στο μνημείο που έχει στηθεί σε ανάμνηση της Α’ συνδιάσκεψης της ΠΔΕΓ, η σ. Ελένη Μπέλλου σημείωσε ανάμεσα σε άλλα :
«Η δεκαετία του 1940, ειδικότερα το απελευθερωτικό - επαναστατικό έτος 1944, η κορύφωση της ταξικής πάλης στα χρόνια του ΔΣΕ 1946-1949, ήταν χρόνια όχι μόνο με πυκνές εξελίξεις, αλλά χρόνια καθοριστικά για το μέλλον της ταξικής πάλης στην Ελλάδα. Σφράγισαν την ύπαρξη και την ιστορική συνέχεια του ΚΚΕ, μπόλιασαν το κύτταρο του Κόμματος, του έδωσαν εκείνα τα χαρακτηριστικά για ν’ αντέξει την αντεπανάσταση και τη δική του κρίση το 1989-1991, να βρει το δρόμο της επαναστατικής ανασυγκρότησης.
(…) Ο αγώνας του ΔΣΕ έκφραζε τις ανάγκες και τους κοινωνικούς - πολιτικούς πόθους του λαού, γι’ αυτό διαφυλάχθηκε στις ψυχές και στη μνήμη και των επόμενων γενιών.
(…) Εδώ, μπροστά σε τούτο το μνημείο της ιδιαίτερης συμβολής των γυναικών στον αγώνα του ΔΣΕ, το Τμήμα της ΚΕ για την Ισοτιμία της Γυναίκας και η Επιτροπή Νέων Γυναικών του ΚΣ της ΚΝΕ μπορούμε να δεσμευτούμε, ώστε μαζί με την Επιτροπή Μουσείων και Μνημείων της ΚΕ του ΚΚΕ να χαράξουμε και να οργανώσουμε την αποκάλυψη του πολεμικού αμπριού, του χώρου που συγκεντρώθηκαν οι 325 αντιπρόσωποι απ’ όλη την Ελλάδα (εκτός Πελοποννήσου) για να συγκροτήσουν την Α´ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της Πανελλαδικής Δημοκρατικής Ένωσης Γυναικών που έγινε από την 1η έως 3 Μάρτη 1949, τότε ως μάχιμη προϋπάντηση της 8ης Μάρτη.
Ας βάλουμε στόχο να εγκαινιάσουμε την αποκάλυψη αυτού του αμπριού, του μνημείου που θα φτιάξουμε, στην 80ή επέτειο, το 2029.
(…) Ένα είναι το μεγάλο δίδαγμα του Β´ Παγκόσμιου Πολέμου, της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, στην Ιταλία στη δεκαετία του 1940, αλλά και στην Ισπανία με τον εμφύλιο το 1936:
Καμιά εμπιστοσύνη στα αστικά κράτη, στις κυβερνήσεις και στα κόμματά τους, με οποιοδήποτε προσωπείο κι αν παρουσιάζονται, "δημοκρατικό", "φιλολαϊκό", "ειρηνικό", "αντιφασιστικό".
Η ταξική πάλη δεν μπορεί να στριμώχνεται στον κορσέ της στρατηγικής της αστικής τάξης, όταν αυτή θέλει σύμμαχο τις εργατικές-λαϊκές δυνάμεις για να πετύχει τους δικούς της σχεδιασμούς.
Από σήμερα μας νοιάζει να καλλιεργούμε την ενιαία στρατηγική της εργατικής-λαϊκής πάλης στην Ελλάδα, στην Τουρκία, στην Ιταλία, στις βαλκανικές χώρες, στις χώρες της Β. Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, της Ευρασίας και της Ευρώπης, ακόμα και παγκόσμια.
(…) Η μαζική συμμετοχή γυναικών στο ΔΣΕ, αλλά και στον Ισπανικό Εμφύλιο πόλεμο, στην υπεράσπιση της σοσιαλιστικής ΕΣΣΔ στο Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο, στα λαϊκά ένοπλα απελευθερωτικά κινήματα στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στη Γαλλία κ.α., η συμμετοχή της γυναίκας σε απελευθερωτικά - αντιαποικιακά κινήματα όπως στο Βιετνάμ, επιβεβαιώνει ότι καμιά βιολογική διαφοροποίηση μεταξύ των δύο φύλων δεν είναι υπεράνω της ταξικής διαφοροποίησης.
Το γνωρίζει πολύ καλά και ο ταξικός εχθρός μας και επιχειρεί να το αξιοποιεί προς όφελός του.
Γνωρίζει τη δύναμη της γυναίκας να ξεπερνά τις δυσκολίες των φυσιολογικών λειτουργιών της ακόμα και στις πιο αντίξοες εμπόλεμες συνθήκες. Το αστικό κράτος επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή τη δύναμη για δικό του όφελος. Αυτό είναι το νόημα της σημερινής κυβερνητικής επιδίωξης για εθελοντική, αύριο υποχρεωτική, στράτευση των γυναικών.
Γνωρίζει ότι οι γυναίκες του ΔΣΕ με τον τηλεβόα (το γνωστό χωνί) έκαναν την πιο αποτελεσματική διαφώτιση στα στρατευμένα αγόρια του λαού, τα καλούσαν να εγκαταλείψουν τον αστικό στρατό και να συνενωθούν με το ΔΣΕ.
Και ο ταξικός μας αντίπαλος μελετά την ιστορία της ταξικής πάλης, ξέρει τι σημαίνει αστείρευτη εργατική-λαϊκή δύναμη όταν φωτίζεται - εμπνέεται από το δικό της κοινωνικό όραμα και στόχο, αυτή τη σχέση δύναμης - στόχου που ύμνησαν κορυφαίοι Έλληνες και ξένοι ποιητές όπως ο Ρίτσος, ο Λειβαδίτης, ο Πωλ Ελιάρ, ο Ναζίμ Χικμέτ.
Τη δύναμη για να ξεπεράσουν τη δική τους και τη συνολική κοινωνική και πολιτιστική καθυστέρηση, οι γυναίκες των χωριών, οι μαχήτριες του ΔΣΕ τη βρήκαν στην ανάγκη να ξεφύγουν από το δολοφονικό όργιο στην ύπαιθρο, που ακολούθησε σχεδόν αμέσως μετά την αναχώρηση των βουλγαρικών και γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, ιδιαίτερα στα χωριά της Μακεδονίας.
Το δολοφονικό όργιο ξεκίνησε πριν το Δεκέμβρη του 1944 και τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Βιασμοί, σφαγές γυναικών και παιδιών από ταγματασφαλίτες, ΜΑΥδες και χωροφύλακες είχαν ως μόνο κίνητρο να εξοντώσουν το μαζικό ΕΑΜικό κίνημα, την ένοπλη απελευθερωτική δράση του ΕΛΑΣ.
Σε αυτές τις συνθήκες φούντωσε, έγινε πόθος για συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα όλη η αγανάκτηση από τις κακουχίες κατά την οικονομική κρίση του 1930, από τις διώξεις των κυβερνήσεων Βενιζέλου και Τσαλδάρη, από την αντιλαϊκή βία και τρομοκρατία της δικτατορίας Μεταξά, από το καθεστώς καταπίεσης των γαιοκτημόνων, από τα αιματηρά χτυπήματα αστυνομίας και στρατού ενάντια σε απεργούς - διαδηλωτές, όπως στη Θεσσαλονίκη το Μάη του 1936.
Αντάρτισσες μανάδες, κι από τα χωριά της Φλώρινας, από τον πόθο μιας καλύτερης ζωής άντλησαν τη δύναμη να πουν στο γιο τους: "Χωρίς τη λευτεριά, γιε μου, μη γυρίσεις σπίτι σου".
Μάνα νίκησε το φόβο του θανάτου και ανήγγειλε στην κόρη της το θάνατο του αδελφού της με τα λόγια:
"Άφησε τα κλάμματα και σκέψου τη ζωή! Να σταθείς γενναία, αντάξια του αδελφού σου, για να εκπληρώσεις την επιθυμία του: ν’ αγωνιστείς για να εκδικηθείς το θάνατό του".
Κι όπως καταγράφει η έκδοση της ΠΔΕΓ "Μαχήτρια της Λευτεριάς":
"Έτσι είναι που αναποδογυρίζεται η ιστορία… Έτσι όλα γίνονται δυνατά, όλα φυσικά και απλά σαν η ψυχή φλογίζεται απόνα μεγάλο ιδανικό".
Η δυνατότητα για μάχιμη υπηρεσία έγινε θέληση, ατομική επιλογή μέσα από την πείρα και τη γνώση που τους έδωσε η σκληρά και επίμονα σχεδιασμένη μορφωτική, πολιτιστική, πολιτική και στρατιωτική εκπαιδευτική δουλειά από τις γυναίκες-στελέχη του ΚΚΕ, τις βοηθούς των Πολιτικών Επιτρόπων για την ιδιαίτερη δουλειά στις γυναίκες σε όλα τα όργανα του ΔΣΕ, από το Γενικό Αρχηγείο έως τη διμοιρία. Δουλειά που στηρίχτηκε από τα πιο φωτεινά μυαλά της καθοδήγησης του Κόμματος, που έδωσαν μάχη με την καθυστέρηση στη σκέψη και στη στάση ζωής ανδρών και γυναικών.
Ο πόθος για μια ζωή χωρίς εκμετάλλευση έδωσε δύναμη στις στρατευμένες γυναίκες ώστε με το τραγούδι και το χορό να καταφέρουν να κρατάνε όρθιους, άγρυπνους γυναίκες και άνδρες σε πορείες κατά φάλαγγες, νικώντας τη χιονοθύελλα, το σκοτάδι, την παγωνιά, την υποχρεωτική αναμονή σε τέτοιες συνθήκες, όταν έκλεινε ο δρόμος σε πορείες όπως αυτήν της Νάουσας για τη μεγάλη μάχη».
- Αναλυτικά η ομιλία της Ελ. Μπέλλου, θα δημοσιευτεί στον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου» 31 Οκτώβρη – 1 Νοέμβρη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου