ΑΛΛΑΓΗ EMAIL

Οι φίλοι αναγνώστες μπορεί να στέλνουν τα μηνύματά τους στο εμέηλ στο οποίο θα προτιμούσε ο διαχειριστής να τα λαμβάνει. Παράλληλα επειδή η Maicrosoft μας λογόκρινε και μπλόκαρε το μαιηλ gmosxos1@hotmaihl. com άνοιξε και ισχύει πλέον το εμέηλ gmosxos23.6.1946@gmail.com το οποίο μπορείτε να χρησιμοποιείτε .ΤΗΛ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 6938.315.657 & 2610.273.901

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Ο Κίμωνας Αποστολόπουλος, γιος διαιτητή θυμάται

 

 

Τότε που «η σφυρίχτρα του Φιλιππίδη σώπασε»

Το σπίτι μας, που συχνά φιλοξενούσε συντροφιές και οικογενειακά τραπεζώματα με τον Μιχάλη Φιλιππίδη και τους δικούς του, έμεινε για καιρό σιωπηλό. Όταν επέστρεψε από την εξορία, δεν θέλησε να ξανασφυρίξει.



«53 χρόνια από το Πολυτεχνείο και η πατραϊκή Διαιτησία», γίνεται θέμα στο βιβλίο του Κίμωνα Αποστολόπουλου γιου του
Παναγιώτη διαιτητή του πατραϊκού ποδοσφαίρου με τίτλο «Όσα δεν γράφτηκαν σ’ ένα φύλλο αγώνα», που αναμένεται να κυλοφορήσει.

Παναγιώτης Αποστολόπουλος, Στέργιος Μικρούτσικος – Μιχάλης Φιλιππίδης:

«Ο μικρός της φωτογραφίας είναι ο Θάνος Μικρούτσικος με τον πατέρα του, στην Άλλη φωτογραφία ο Παναγιώτης Αποστολόπουλος και ο δεξιά ο Μιχάλης Φιλιππίδης λάισμαν.

Η ποδοσφαιρική ζωή της Πάτρας δεν έμεινε έξω από αυτό το κλίμα καταστολής. Η δικτατορία των Συνταγματαρχών δεν περιορίστηκε στον έλεγχο των πολιτικών και κοινωνικών οργανώσεων.

Στο στόχαστρο βρέθηκαν και άνθρωποι της διαιτησίας.

Ο Σύνδεσμος Διαιτητών Ποδοσφαίρου Πατρών δεν ήταν απλώς ένας αθλητικός χώρος. Ήταν ένας ζωντανός κοινωνικός πυρήνας, με ανθρώπους που είχαν προσωπικές διαδρομές, πολιτικές πεποιθήσεις, φιλίες και δεσμούς που ξεπερνούσαν τα όρια του γηπέδου.

Ο πατέρας μου, ο Παναγιώτης Αποστολόπουλος διαιτητής και ενεργό μέλος του Συνδέσμου, αρνήθηκε να κρυφτεί τις πρώτες ημέρες της δικτατορίας. Φοβόταν πως μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραδοχή ενοχής. Πέρασαν ημέρες αγωνίας μέχρι να πληροφορηθεί ότι δεν βρισκόταν, τουλάχιστον προς το παρόν, στο στόχαστρο του καθεστώτος.

Άλλοι διαιτητές του συνδέσμου όμως δεν είχαν την ίδια τύχη.

Ο Στέργιος Μικρούτσικος, καθηγητής μαθηματικών και πρόεδρος του Συνδέσμου Διαιτητών Πατρών την περίοδο 1956-1959, ήταν από τους ανθρώπους που διώχθηκαν λόγω των αριστερών πολιτικών τους φρονημάτων.

Το σπίτι του, στη γωνία Κορίνθου και Αράτου, απέναντι από τη σχολή Αρέθα, αποτελούσε έναν χώρο πνευματικής ζύμωσης. Μετά την απομάκρυνσή του από την Πάτρα, εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, όπου ίδρυσε το ιδιωτικό φροντιστήριο ΑΛΦΑ για ακαδημαϊκές σπουδές.

Η σχέση του με τον πατέρα μου ξεπερνούσε κατά πολύ την απλή συναδελφική φιλία. Ήταν μια σχέση οικογενειακή, βαθιά ανθρώπινη. Στη δεκαετία του 1950, μαζί με τον Αντώνη Πούλο, είχαν συνδέσει τις διαδρομές τους με την ίδρυση και την ανάπτυξη του Συνδέσμου Διαιτητών Ποδοσφαίρου Πατρών.

Ο Μικρούτσικος, ως πρόεδρος, και ο πατέρας μου, ως ένας από τους αγαπημένους διαιτητές της εποχής, μοιράζονταν την προσπάθεια να στηρίξουν ένα ερασιτεχνικό, αλλά έντιμο ποδόσφαιρο.

 


 

Χρόνια αργότερα, στη Μεταπολίτευση, όταν ήμουν φοιτητής, άκουσα για πρώτη φορά τη μουσική του Θάνου Μικρούτσικου. Τότε ο πατέρας μου μού αποκάλυψε την παλιά τους φιλία, με τον Στέργιο, τη σύζυγό του Μπεμπέκα, όπως τη φώναζε χαϊδευτικά, και τα δύο τους παιδιά, τον Ανδρέα και τον Θάνο, που κάποτε έπαιζαν στην αυλή του σπιτιού μας.

Μια φιλία που η πολιτική δίωξη δεν κατάφερε να σβήσει.

Ο Μιχάλης Φιλιππίδης: Η σφυρίχτρα που σώπασε

Ακόμη πιο έντονα χαραγμένη στη μνήμη μου είναι η ιστορία του Μιχάλη Φιλιππίδη, επόπτη και στενού συνεργάτη του πατέρα μου σε πολλούς ποδοσφαιρικούς αγώνες.

Τις πρώτες ημέρες του πραξικοπήματος, θυμάμαι τον πατέρα μου να επιστρέφει στο σπίτι καταμεσήμερο, πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο και εμφανώς ταραγμένος. Είχε πληροφορηθεί ότι ο Φιλιππίδης είχε συλληφθεί.

Η γυναίκα του ήρθε στο σπίτι μας κλαίγοντας.

«Τον πήραν! Τον πήραν για τα φρονήματά του!»

Ο πατέρας μου ένιωσε σαν να είχε χάσει αδελφό. Η φράση του, «Δεν έκλεινε και το στόμα του», ειπώθηκε με απογοήτευση και θλίψη. Ο Μιχάλης δεν έκρυβε τις πολιτικές του απόψεις και δεν δίσταζε να τις εκφράζει. Γι' αυτό και βρέθηκε αντιμέτωπος με την καταστολή του καθεστώτος.

Η εξορία στη Γυάρο ήταν η σκληρή πραγματικότητα που ακολούθησε.

Το σπίτι μας, που συχνά φιλοξενούσε συντροφιές και οικογενειακά τραπεζώματα με τον Μιχάλη Φιλιππίδη και τους δικούς του, έμεινε για καιρό σιωπηλό.

Όταν επέστρεψε από την εξορία, δεν θέλησε να ξανασφυρίξει.

«Η σφυρίχτρα μου σώπασε», έλεγε.

Τον καλούσαμε στις γιορτές του Συνδέσμου, αλλά εκείνος προτιμούσε να κάθεται στην άκρη, ήσυχα. Στο βλέμμα του κουβαλούσε τη θάλασσα που τον είχε χωρίσει από την οικογένειά του και τους ανθρώπους που αγαπούσε.

Η ιστορία δεν γράφεται μόνο από εκείνους που βρέθηκαν στο Πολυτεχνείο

Οι ιστορίες του Στέργιου Μικρούτσικου και του Μιχάλη Φιλιππίδη δεν είναι απλώς δύο προσωπικές αναμνήσεις από την ιστορία της πατρινής διαιτησίας. Είναι κομμάτια μιας ευρύτερης κοινωνικής πραγματικότητας, στην οποία η πολιτική ταυτότητα ενός ανθρώπου μπορούσε να γίνει αιτία σύλληψης, εξορίας, επαγγελματικής και κοινωνικής απομάκρυνσης.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου έγινε σύμβολο της αντίστασης απέναντι στη δικτατορία. Όμως η αντίσταση και η δοκιμασία της ελευθερίας δεν περιορίζονταν στα γεγονότα εκείνων των ημερών. Εκδηλώνονταν και σε λιγότερο ορατούς χώρους, σε ανθρώπινες σχέσεις, σε φιλίες που διακόπτονταν βίαια, σε σπίτια που άδειαζαν και σε ανθρώπους που επέστρεφαν από την εξορία χωρίς να μπορούν να συνεχίσουν την προηγούμενη ζωή τους.

Αυτές τις ιστορίες οφείλουμε να διασώζουμε. Γιατί η ιστορική μνήμη δεν αποτελείται μόνο από τα μεγάλα γεγονότα, τους πρωταγωνιστές και τις ημερομηνίες. Αποτελείται και από τις ζωές των ανθρώπων που πλήρωσαν το τίμημα των πεποιθήσεών τους.

Στο βιβλίο μου «Όσα δεν γράφτηκαν σ’ ένα φύλλο αγώνα» προσπάθησα να διασώσω και αυτή την πλευρά της ιστορίας του πατραϊκού ποδοσφαίρου. Εκείνη που δεν καταγράφεται στα αποτελέσματα, στις βαθμολογίες και στα πρακτικά των αγώνων.

Γιατί κάποιες φορές, πίσω από μια σφυρίχτρα, κρύβεται μια ολόκληρη ζωή.

Και κάποιες σφυρίχτρες δεν σώπασαν επειδή τελείωσε ένας αγώνας. Σώπασαν επειδή κάποιοι άνθρωποι δεν άντεξαν να χάσουν ξανά την ελευθερία τους».

 

Δεν υπάρχουν σχόλια: