Αθήνα,10 Ιουλίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ και ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς τον Υπουργό Εσωτερικών
Θέμα: «Σοβαρά ερωτήματα για τις εξαγγελθείσες αλλαγές στον διαγωνισμό της ΕΣΔΔΑ και τον κίνδυνο υπονόμευσης της αξιοκρατίας».
Η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ) αποτελεί έναν από τους θεσμούς του ελληνικού κράτους που κατάφερε να διατηρήσει επί δεκαετίες το κύρος, την αξιοπιστία και την κοινωνική του αποδοχή. Από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, ο διαγωνισμός εισαγωγής της αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την αξιοκρατική στελέχωση της Δημόσιας Διοίκησης καθώς χιλιάδες υποψήφιοι κρίθηκαν μέσα από απαιτητικές και αντικειμενικές διαδικασίες, χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις και χωρίς περιθώρια αδιαφανών επιλογών.
Οι πρόσφατες εξαγγελίες που παρουσιάστηκαν από τον Υπουργό Εσωτερικών στο Υπουργικό Συμβούλιο σχετικά με την επικείμενη αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης και, κυρίως, με τις αλλαγές στον διαγωνισμό εισαγωγής στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ), προκαλούν έντονο προβληματισμό και εύλογη ανησυχία.
Και αυτό γιατί οι μέχρι σήμερα ανακοινώσεις δεν προϊδεάζουν για μια μεταρρύθμιση που θα ενισχύσει έναν επιτυχημένο θεσμό. Αντίθετα, δημιουργούν την εικόνα μιας παρέμβασης που απειλεί να αλλοιώσει τον πυρήνα μιας διαδικασίας, η οποία επί σαράντα και πλέον χρόνια αποτελεί ίσως το πιο αναγνωρισμένο παράδειγμα αξιοκρατικής επιλογής στελεχών στη Δημόσια Διοίκηση.
Η ΕΣΔΔΑ δεν είναι ένας θεσμός που απέτυχε ώστε να απαιτείται ριζική αναδόμηση. Είναι ένας θεσμός που δοκιμάστηκε επί δεκαετίες, άντεξε στις κυβερνητικές εναλλαγές, δεν αμφισβητήθηκε ποτέ ως προς την αξιοπιστία του και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την αντικειμενική επιλογή των στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης. Δεν είναι τυχαίο ότι η φιλοσοφία του διαγωνισμού της προηγήθηκε ιστορικά και λειτούργησε ως πρότυπο για την κατοπινή θεσμοθέτηση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ.
Κι όμως, αντί η κυβέρνηση να ενισχύσει έναν από τους θεσμούς που εξακολουθούν να χαίρουν ευρείας αποδοχής, επιλέγει -όπως προκύπτει από τις εξαγγελίες της- να ανατρέψει βασικά χαρακτηριστικά του διαγωνισμού, εισάγοντας ηλεκτρονικά τεστ πολλαπλής επιλογής, αξιολογήσεις προσωπικότητας και ομαδικές προφορικές διαδικασίες.
Οι εξαγγελίες αυτές γεννούν εύλογα ερωτήματα. Η αντικατάσταση απαιτητικών γραπτών δοκιμασιών που αξιολογούν την επιστημονική συγκρότηση, την αναλυτική ικανότητα και τη συνθετική σκέψη από ηλεκτρονικά τεστ περιορισμένων δυνατοτήτων, σε συνδυασμό με διαδικασίες όπως οι «δοκιμασίες προσωπικότητας» και οι προφορικές ομαδικές αξιολογήσεις, δημιουργεί εύλογες ανησυχίες ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει έναν διαγωνισμό γνώσης και επιστημονικής επάρκειας σε μια διαδικασία με ασαφή και ευάλωτα στην υποκειμενικότητα κριτήρια.
Προκαλεί επίσης εντύπωση ότι η κυβέρνηση επιλέγει να ανοίξει μέτωπο με έναν θεσμό που λειτουργεί, όταν παραμένει άλυτη σειρά χρόνιων προβλημάτων της Δημόσιας Διοίκησης, όπως η ουσιαστική αξιολόγηση προσωπικού, η επιλογή προϊσταμένων, η εφαρμογή σύγχρονων συστημάτων διοίκησης και η πραγματική αξιοποίηση των αποφοίτων της ίδιας της Σχολής.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έρχεται, μάλιστα, ως συνέχεια μιας συνολικότερης κυβερνητικής επιλογής που έχει οδηγήσει στη συστηματική υποβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού της Δημόσιας Διοίκησης. Αντί η κυβέρνηση να επενδύσει στα στελέχη που αναδείχθηκαν μέσα από αδιάβλητους διαγωνισμούς και πολύχρονη εκπαίδευση, επέλεξε να οικοδομήσει ένα μοντέλο διακυβέρνησης που στηρίζεται ολοένα και περισσότερο σε μετακλητούς, κομματικούς συμβούλους και εξωτερικές αναθέσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός κράτους που δεν εμπιστεύεται τους ίδιους τους δημόσιους λειτουργούς του αλλά προτιμά να μεταφέρει κρίσιμες λειτουργίες, σχεδιασμό πολιτικών και διοικητική τεχνογνωσία σε ιδιωτικά σχήματα και πρόσωπα που οφείλουν τη θέση τους πρωτίστως στην κυβερνητική εύνοια και όχι σε ανοιχτές, αξιοκρατικές διαδικασίες επιλογής.
Η επιλογή αυτή δεν είναι ουδέτερη πολιτικά. Τροφοδοτεί έναν μηχανισμό κομματικής εξάρτησης και αναπαραγωγής πελατειακών σχέσεων, στον οποίο ο μόνιμος, αξιοκρατικά επιλεγμένος υπάλληλος παραγκωνίζεται υπέρ ενός διευρυμένου δικτύου μετακλητών, συμβούλων και εξωτερικών συνεργατών. Όσο αποδυναμώνεται ο ρόλος των στελεχών που προέρχονται από θεσμούς όπως η ΕΣΔΔΑ, τόσο ενισχύεται η λογική ενός κράτους που λειτουργεί με προσωπικές σχέσεις, πολιτικές εξαρτήσεις και προσωρινές αναθέσεις αντί με θεσμική συνέχεια, επαγγελματισμό και λογοδοσία.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι, την ίδια περίοδο κατά την οποία οι απόφοιτοι της ΕΣΔΔΑ παραμένουν συχνά αναξιοποίητοι και κρίσιμες θέσεις ευθύνης καλύπτονται επί μακρόν με αναθέσεις και αναπληρώσεις, το Δημόσιο έχει δαπανήσει περίπου 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ σε συμβάσεις με ιδιωτικές συμβουλευτικές εταιρείες.
Επειδή η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης αποτελεί διαχρονικά έναν από τους θεσμούς της Δημόσιας Διοίκησης, του οποίου η αξιοπιστία, η αντικειμενικότητα και το αδιάβλητο δεν έχουν αμφισβητηθεί,
Επειδή η κυβέρνηση, αντί να θεραπεύσει τις πραγματικές παθογένειες της Δημόσιας Διοίκησης, επιλέγει να παρεμβαίνει σε έναν θεσμό που επί τέσσερις δεκαετίες υπηρετεί την αξιοκρατία,
Επειδή οι εξαγγελίες για αντικατάσταση απαιτητικών γραπτών εξετάσεων από διαδικασίες που βασίζονται σε τεστ δεξιοτήτων και αξιολογήσεις προσωπικότητας δημιουργούν εύλογες ανησυχίες για την ενίσχυση της υποκειμενικής κρίσης εις βάρος της αντικειμενικότητας,
Επειδή η κυβέρνηση έχει επιλέξει να υποβαθμίσει συστηματικά το μόνιμο ανθρώπινο δυναμικό του Δημοσίου, ενισχύοντας ένα μοντέλο διοίκησης που στηρίζεται σε μετακλητούς, συμβούλους και εξωτερικές αναθέσεις,
Επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει κατατεθεί το σχετικό νομοσχέδιο, αλλά οι επίσημες εξαγγελίες του Υπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από αποφοίτους της ΕΣΔΔΑ και φορείς της Δημόσιας Διοίκησης, οι οποίοι εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την κατεύθυνση και τη σκοπιμότητα της προωθούμενης μεταρρύθμισης,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός,
- Ποια συγκεκριμένα προβλήματα του ισχύοντος διαγωνισμού επιχειρεί να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση, δεδομένου ότι η αξιοπιστία και το αδιάβλητό του δεν έχουν αμφισβητηθεί διαχρονικά;
- Ποια επιστημονική μελέτη, αξιολόγηση ή συγκριτική τεκμηρίωση στηρίζει την πρόθεση αντικατάστασης γραπτών εξετάσεων ανάπτυξης από ηλεκτρονικά τεστ και δοκιμασίες προσωπικότητας;
- Με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι οι προαναγγελθείσες διαδικασίες αξιολόγησης προσωπικότητας και ομαδικής προφορικής δοκιμασίας δεν θα εισάγουν στοιχεία υποκειμενικότητας εις βάρος της αξιοκρατίας και της ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων;
- Προτίθεται το Υπουργείο να αναθέσει σε ιδιωτικές εταιρείες ή εξωτερικούς συμβούλους τον σχεδιασμό, την υλοποίηση ή την αξιολόγηση οποιουδήποτε σταδίου του νέου διαγωνισμού;
- Έχει προηγηθεί διαβούλευση με την Ένωση Αποφοίτων της ΕΣΔΔΑ, τη διοίκηση του ΕΚΔΔΑ, πανεπιστημιακούς ή άλλους επιστημονικούς φορείς πριν από την παρουσίαση των συγκεκριμένων προτάσεων στο Υπουργικό Συμβούλιο και, εάν ναι, ποια είναι τα πορίσματα αυτής της διαβούλευσης;
- Προτίθεται να δημοσιοποιήσει το πλήρες σκεπτικό, τις μελέτες και τα στοιχεία στα οποία βασίζονται οι εξαγγελθείσες αλλαγές πριν από την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου, ώστε να προηγηθεί ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για έναν θεσμό που αποτελεί διαχρονικό πυλώνα αξιοκρατίας στη Δημόσια Διοίκηση;
- Με βάση ποια εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών ή του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης δρομολογήθηκε η διαδικασία αναμόρφωσης του διαγωνισμού εισαγωγής στην ΕΣΔΔΑ; Ποια υπηρεσία εισηγήθηκε τις συγκεκριμένες αλλαγές και ποια ήταν η τεκμηρίωση της σχετικής εισήγησης;
Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή:
- Την εισήγηση ή τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών ή/και του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, βάσει των οποίων δρομολογήθηκε η διαδικασία αναμόρφωσης του διαγωνισμού εισαγωγής στην ΕΣΔΔΑ.
- Κάθε συνοδευτικό υπηρεσιακό έγγραφο, μελέτη, γνωμοδότηση, πρακτικό, σημείωμα ή άλλη διοικητική τεκμηρίωση που αποτέλεσε τη βάση για τη λήψη της σχετικής απόφασης και τον σχεδιασμό των προτεινόμενων αλλαγών.
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου