Για μια οικονομία που εισάγει σχεδόν τα πάντα, από καύσιμα μέχρι πρώτες ύλες, σημαίνει αυτόματη ανατίναξη του ήδη υψηλού κόστους ζωής
Ανάλυση της Ιωάννας Λιούτα για το avgi.gr
Η προειδοποίηση της Goldman Sachs για άνοδο του φυσικού αερίου έως και 130% και του πετρελαίου στα 100 δολάρια,με χειρότερο σενάριο τα 120 δολάρια το βαρέλι, δεν είναι θεωρητική άσκηση. Για τις μεγάλες οικονομίες αυτό είναι πρόβλημα. Για την Ελλάδα είναι καταστροφή.
Γιατί; Επειδή η χώρα έχει ήδη εξαντλήσει τα περιθώρια αντοχής της κοινωνίας. Οι μισθοί μένουν στάσιμοι, οι τιμές τρέχουν, και κάθε νέο σοκ μετατρέπεται σε λεηλασία του διαθέσιμου εισοδήματος. Για μια οικονομία που εισάγει σχεδόν τα πάντα, από καύσιμα μέχρι πρώτες ύλες, σημαίνει αυτόματη ανατίναξη του ήδη υψηλού κόστους ζωής.
Καύσιμα:
- Με το πετρέλαιο στα 80 δολάρια, η αμόλυβδη πάει στα 1,80 €/λτ.
- Με το πετρέλαιο στα 100 δολάρια, η βενζίνη φτάνει 1,85 € και απειλεί να περάσει τα 2 ευρώ.
Για μια χώρα όπου εκατομμύρια άνθρωποι μετακινούνται καθημερινά με ΙΧ, αυτό σημαίνει άμεση αφαίμαξη. Κάθε γέμισμα γίνεται πολυτέλεια. Κάθε διαδρομή κοστίζει περισσότερο. Κάθε προϊόν που μεταφέρεται ακριβαίνει.
Ανάπτυξη
Με το πετρέλαιο στα 100 δολάρια, η ανάπτυξη πέφτει στο 1,9%. Όχι επειδή η οικονομία «διορθώνει», αλλά επειδή γονατίζει.
Πληθωρισμός
Ο δείκτης τιμών εκτοξεύεται στο 4,7%. Αυτό δεν είναι απλώς στατιστική. Είναι ακρίβεια στα ράφια, στα τρόφιμα, στο ρεύμα, στα πάντα.
Νοικοκυριά
Η κατανάλωση πέφτει 0,68%, αλλά η πραγματική πίεση είναι πολλαπλάσια. Όταν το ρεύμα, τα καύσιμα και τα τρόφιμα ανεβαίνουν, ο μισθός που τώρα εξαφανίζεται την 18η μέρα κάθε μήνα, αργότερα θα εξαϋλώνεται σε 2 εβδομάδες
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Οι ΜμΕ ήδη παλεύουν με ενοίκια που έχουν εκτοξευθεί,με ασφαλιστικές εισφορές που δεν μειώνονται, με τζίρους που έχουν πέσει για το 44,6% των επιχειρήσεων .τώρα θα πρέπει να απορροφήσουν και ακριβότερο ρεύμα, ακριβότερες μεταφορές, και ακριβότερες εισαγωγές.
Οι μεγάλες αλυσίδες θα αντέξουν. Έχουν κεφάλαια, αποθέματα, διαπραγματευτική ισχύ. Ο μικρός έμπορος όμως; Θα δει τα ναύλα από Ασία να ανεβαίνουν, τα εμπορεύματα να καθυστερούν, τους πελάτες να μειώνονται. Και θα χάσει μερίδιο αγοράς από τους «γίγαντες» που μπορούν να πιέσουν τις τιμές.
Όταν ο καταναλωτής βλέπει ακρίβεια στα τρόφιμα,γεωπολιτική αβεβαιότητα και βενζίνη στα 2 ευρώ,κόβει πρώτα ό,τι δεν είναι απολύτως απαραίτητο, δηλ.ένδυση, υπόδηση, εστίαση, υπηρεσίες.Οι εκπτώσεις του Φεβρουαρίου είχαν ήδη πτώση 40%. Με μια τρίμηνη κρίση στη Μέση Ανατολή, η αγορά μπορεί να παγώσει μέχρι το καλοκαίρι.Και μια αγορά που παγώνει, δεν ανακάμπτει εύκολα. Χάνει θέσεις εργασίας, χάνει επιχειρήσεις, χάνει ρυθμό.
Η βενζίνη στα 1,85 ευρώ και με ορατό κίνδυνο να περάσει τα 2 ευρώ,δεν είναι απλώς μια αύξηση. Είναι ένας νέος φόρος πάνω στην καθημερινότητα. Κάθε μετακίνηση, κάθε προϊόν στο ράφι, κάθε υπηρεσία γίνεται ακριβότερη. Και σε μια χώρα με μισθούς και συντάξεις για κλάματα, αυτό ισοδυναμεί με νέα φτωχοποίηση.
Η εκτίμηση ότι η ανάπτυξη θα πέσει στο 1,9% και ο πληθωρισμός θα εκτοξευθεί στο 4,7% δείχνει ότι η οικονομία θα συνεχίσει να κινείται, αλλά οι πολίτες θα μένουν πίσω. Το ονομαστικό ΑΕΠ μπορεί να «φουσκώνει», αλλά η πραγματική ζωή συρρικνώνεται.
Τα νοικοκυριά χάνουν αγοραστική δύναμη (που τώρα είναι στον πάτο της Ευρώπης),οι λογαριασμοί αυξάνονται και οι αποταμιεύσεις εξαφανίζονται. Η κατανάλωση πέφτει, όχι επειδή οι άνθρωποι έγιναν πιο συνετοί, αλλά επειδή δεν έχουν πια να ξοδέψουν.
Τουρισμός
Ο τουρισμός είναι η οξυγόνωση της ελληνικής οικονομίας.Αν η περιοχή θεωρηθεί «ζώνη αστάθειας», οι ακυρώσεις θα χτυπήσουν πρώτα τις μικρές επιχειρήσεις που περιμένουν τη σεζόν για να καλύψουν τις τρύπες του χειμώνα. Χωρίς τουρισμό, χιλιάδες επαγγελματίες δεν θα μπορέσουν να πληρώσουν δόσεις, προμηθευτές, μισθούς.
Και τότε η κρίση δεν θα είναι πια οικονομική. Θα είναι κοινωνική.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να απορροφά διεθνείς κρίσεις. Με χαμηλούς μισθούς, υψηλή φορολογία, ενεργειακή εξάρτηση και αδύναμη παραγωγική βάση, κάθε εξωτερικό σοκ μετατρέπεται σε εσωτερική καταιγίδα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή του πετρελαίου. Είναι ότι η χώρα δεν έχει θωρακιστεί. Και όσο δεν θωρακίζεται, τόσο θα πληρώνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, τα νοικοκυριά, οι μικρομεσαίοι.
*Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου