Μέρος 1ο
ΠΑΝΑΓΑΚΗΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΔΥΚ ‘74 / ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΗΝ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974
Σαν σήμερα 20 Ιουλίου 1974, πριν 42 χρόνια στην Κύπρο γράφηκε με το αίμα των ηρώων της ΕΛΔΥΚ το έπος της ελληνικής δύναμης, που προδωμένη και εγκαταλελειμμένη από το δικτατορικό καθεστώς της Ελλάδας έδινε αγώνα ζωής και θανάτου κατά του Τούρκου εισβολέα.
Το Istologio G. Mosxou τιμώντας την μνήμη εκείνων των παλληκαριών που έπεσαν στα πεδία των μαχών τις ημέρες εκείνες, κάνει αναφορά στα διατρέξαντα πριν την εισβολή και στα όσα σημειώθηκαν έως την ημέρα της επέμβασης και δεν ανησύχησαν το ΓΕΕΦ, με αποτέλεσμα ο «Αττίλας1» να βρει ελεύθερο πεδίο και να εισβάλει.
Τα στοιχεία είναι αντλημένα από τα απομνημονεύματα του ΕΛΔΥΚάριουΣωτ. Παναγάκη, όπως ο ίδιος τα έχει αποτυπώσει στο μπλογκ «Ελεύθερος Αετός».
Δείτε σπάνιο συγκλονιστικό βίντεο της Τουρκική Εισβολή
στην Κύπρο το 1974. Οι Τουρκοκύπριοι βοηθούν τους Τούρκους στρατιώτες
κουβαλώντας τα εφόδια και τα πυρομαχικά τους. Δείτε χειροκροτήματα και υποδοχή
ηρώων στους εισβολείς που προελαύνουν θριαμβευτικά όταν η Ελλάδα είχε πλέον
χάσει ένα μεγάλο τμήμα της Κύπρου.
Πηγή: EKEO Arms Control
Center
«Μας ετοίμαζαν καιρό...Ξεκινήσαμε σαν μονάδα ειδικής εκπαίδευσης σε ανορθόδοξο πόλεμο με πραγματικά πυρά στην Μακεδονία. Ήμουνα πολυβολητής
Αρχές Ιουλίου μ' ένα μεταγωγικό ήρθαμε στην Κύπρο.
Στις 27 / 01 / 1974 ο στρατηγός Γρίβας Διγενής της ΕΟΚΑ Β’ βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στη Λεμεσό. Η ΕΟΚΑ Β’ ήταν η πιο αξιόμαχη δύναμη στην Κύπρο, αφού ασκούσε μεγάλη επιρροή στην Εθνοφρουρά και γι ’αυτό το λόγο άλλωστε ο Μακάριος είχε εξοπλίσει με τσεχοσλοβάκικα όπλα δική του παραστρατιωτική ομάδα .
Από τις 25 Νοεμβρίου του 1973 ο Ιωαννίδης έχει ανατρέψει τον Παπαδόπουλο και προσπαθεί μετά το θάνατο του Γρίβα να προσεταιριστεί την ΕΟΚΑ Β με παραπλανητικούς όρους που έγιναν δεκτοί, αλλά όταν η ΕΟΚΑ Β κατάλαβε ήταν ήδη αργά...
Στις 7 Ιουλίου 1974 ο Μακάριος αποφασίζει με εγκύκλιο την απόλυση δύο κλάσεων στις 20 Ιουλίου με σκοπό να μειώσει την Εθνοφρουρά από 11.000 άνδρες σε 4.500 άνδρες, δίνοντας την αφορμή για την ανατροπή του στις 15 Ιουλίου.
15 Ιουλίου 1974
Έγινε το κίνημα ανατροπής του Μακάριου και ήταν εύκολη επιχείρηση.
Πιστέψαμε ότι γι αυτό μας θέλανε, αφού ουσιαστικά είχε ανατραπεί κι ο Παπαδόπουλος από τον Ιωαννίδη στην Ελλάδα κι ότι κάπου κει θα ηρεμούσαν τα πράγματα.
Τη μέρα φυλάγαμε κυβερνητικά κτίρια, τη νύχτα πλιάτσικο. Άσχημα πράγματα. Βγαίνανε αυτοί (οι Τούρκοι), βγαίναμε κι εμείς...
Μόνο το φιλότιμο σε κράταγε για να μη μολευτείς με ασχήμιες...
Από τις 15 Ιουλίου και μετά ήτανε έντονες οι φήμες για επέμβαση Τούρκων.
Αυτοί που στήριζαν το ‘’κίνημα’’ μας διαβεβαίωναν ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει. Δεν μας πείραζε γιατί είχαμε πάρει το ηθικό της Τουρδύκ, που μας απέφευγε και στις
νυχτερινές ‘’περιπολίες’’ μέχρι που κλείστηκε στο ρημάδι της λίγα χιλιόμετρα από μας και δεν ξαναβγήκε τη νύχτα...
Οι φήμες γίνονταν εντονότερες
Ο Μακάριος διέφυγε στην Πάφο, μιλώντας από τοπικό σταθμό και κάνοντας αποτυχημένο αντικίνημα, για να διαφύγει τελικά και τέσσερις μέρες αργότερα από την έδρα του ΟΗΕ να μιλάει για ελληνική εισβολή δίνοντας το άλλοθι στον Ετσεβίτ να ενεργοποιήσει τον Αττίλα 1.
Η ΕΟΚΑ Β μετέχοντας έστω καθυστερημένα στο πραξικόπημα της 15/7/74 κατά τουΜακαρίου κατάλαβε ότι στρεφόταν ουσιαστικά κατά του εαυτού της ως όργανο των
σχεδίων του Ιωαννίδη και της CIA... Ουσιαστικά λοιπόν το πραξικόπημα ΠΟΥ ΔΙΗΥΘΥΝΕ η ΕΛΔΥΚ ανατρέποντας τον Μακάριο αφάνισε τον κυρίαρχο παράγοντα που λεγόταν ΕΟΚΑ Β, παρότι ήταν μισητοί εχθροί του Μακάριου...
Θέλοντας να τονίσω ότι απέτρεψε τον μελλοντικό ενωτικό κίνδυνο της ΕΟΚΑ Β (ο Μακάριος ήταν ήδη υπό αμφισβήτηση) εξυπηρετώντας σχέδια της CIA και ελπίζοντας ότι τελικά οι Τούρκοι δεν θα επέμβουν.Οι Τούρκοι όμως σίγουροι ότι οι Αμερικανοί δεν ήθελαν γενικευμένο ελληνοτουρκικό πόλεμο για να μην αποδυναμωθεί η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ τόλμησαν την εισβολή.Υπό τις ευλογίες μάλιστα των Ρώσων που δεν ήθελαν την Κύπρο στο ΝΑΤΟ.
Κανείς δεν ήξερε ότι η Κύπρος ήταν δικασμένη σε διχοτόμηση, γιατί δεν βοήθησε τους Ισραηλινούς στην αραβο-ισραηλινή σύρραξη, αλλά και γιατί η πετρελαϊκή κρίση είχε αρχίσει... Ταυτόχρονα η διχοτόμηση ήταν σολομώντεια λύση για τους δυο ‘’συμμάχους’’ της Αμερικής στο ΝΑΤΟ.
Η κάθοδος του ρωσικού στόλου στο Αιγαίο, αλλά και του 6ου αμερικανικού στόλου και ο βρετανικός αεροπορικός έλεγχος της περιοχής Ρόδος - Κύπρος, έδειχνε ότι δεν θαεπιτρεπόταν ελληνοτουρκικός πόλεμος...
Μετά τις 15:30 μάθαμε ότι ο Μακάριος μίλαγε από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και μας κατηγορούσε για εισβολή...
Δεν ήτανε λέει εσωτερική υπόθεση των ελληνοκυπρίων η ανατροπή του, αλλά ήταν κατάληψη από τη Χούντα με τη βοήθεια της ΕΟΚΑ Β, που όρισε πρόεδρο τον Σαμψών.
Ποιος Σαμψών ?
Κανείς δεν τον ήθελε και παρότι αυτός διόρισε υπουργούς της ΕΟΚΑ Β στα υπουργεία του, δεν ήταν η παλιά ΕΟΚΑ Β του Γρίβα αυτή... Μπάχαλο ήταν σαν να ήταν έτοιμοι για εμφύλιο.
Χωρισμένοι λαός στρατός αξιωματικοί και οπλίτες σε ενωτικούς και ανθενωτικούς.
Απλά δε μίλαγες κι έκανες τη δουλειά σου εκτελώντας εντολές.
Εντάξει ανατράπηκε ο Μακάριος αλλά τώρα δυσκόλευε τα πράγματα. Αφού δεν τον ήθελαν οι Ελληνοκύπριοι ούτε και οι μητροπολίτες τους οποίους είχε καθαιρέσει όταν του ζήτησαν να παραιτηθεί.
Αυτός ήτανε χούντα στο νησί.
Τότε μάθαμε ότι μετά το κίνημα που τον ακούγαμε στο ράδιο μίλαγε κυνηγημένος από την Πάφο, πριν τον φυγαδέψουν οι Τζώνηδες... Στις 18 και 19 Ιουλίου ήμασταν στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ τέσσερις λόχοι. Κλεισμένοι.
Ήμουνα στο λόχο Παπαχατζόπουλου... Η ανησυχία μεγαλώνει..
Είπανε για σήματα από υποκλοπή που έλεγαν ότι η Τουρδύκ μίλαγε συνέχεια με τη Μερσίνα που ετοίμαζε στόλο για απόβαση.
Είπανε πως το είπανε κι οι Τζώνηδες στην τηλεόρασή τους. Ακόμη πως η Τουρδύκ βγήκε σε διασπορά και επιφυλακή και πως δουλεύανε μπουλντόζες στην Αγίρδα για πρόχειρο αεροδρόμιο.
Οι φωτιές έκαιγαν ακόμη στο Πενταδάκτυλο, έλεγαν πως κι αυτές επίτηδες δεν σβήστηκαν. Δεν μας έλεγαν τίποτα. Μόνο: ’’αυτοσυγκράτηση’’... Καταλάβαμε ότι οι Τούρκοι έρχονταν παρότι μας έλεγαν ότι θα έκαναν ασκήσεις επίδειξης. Είχανε αποπλεύσει από τις 10:30 το πρωί της 19ης και μεις ήμασταν κλεισμένοι...
Υπήρχε σχέδιο άμυνας που έλεγε ότι βγαίναμε σε διασπορά μάχης, καθαρίζαμε τους θύλακες των τουρκοκυπρίων ειδικά αυτόν Λευκωσίας - Αγ. Ιλαρίωνα που ήταν ο σημαντικότερος και έπειτα χτυπάγαμε τις αμφίβιες δυνάμεις πριν κάνουν προγεφύρωμα.
Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (όπως μάθαμε αργότερα) γνώριζε την επιβίβαση των τούρκων στη Μερσίνα και ζήταγε από το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων στην Ελλάδα τη διαταγή για να κινηθεί αλλά αυτή η διαταγή δεν δινόταν.
Ο αρχηγός του ΓΕΕΦ είχε κληθεί στην Αθήνα και ο ταξίαρχος Γεωργίτσης που τον αναπλήρωνε αρκέστηκε στην επανάκληση κάποιων μονάδων που είχαν μετακινηθεί με το πραξικόπημα και στην επιστράτευση κάποιων ειδικοτήτων το μεσημέρι της 19ης.
Δεν μπορούσε μάλλον χωρίς την διαταγή της Αθήνας να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο άμυνας...
Τουλάχιστον, δεν διέταζε τη διασπορά μας και θα μας έβρισκε η αεροπορία τους στα στρατόπεδα.
Παρασκευή 19 Ιουλίου, ώρα 15:00
Το ΓΕΕΦ διέταξε την μερική και ‘’αθόρυβη’’ επιστράτευση των χειριστών αντιαεροπορικών.
Έθεσε σε κατάσταση συναγερμού όλες τις ναυτικές εγκαταστάσεις του νησιού.
Ακόμη να πάρουμε εντολή για διάταξη εκτός στρατοπέδου... Άραγε οι καταδρομείς και οι άλλες μονάδες Κυρήνειας - Αμμοχώστου να είναι ακόμη στη Λευκωσία όπου είχαν έρθει με το πραξικόπημα ή να είναι στις θέσεις τους στις ακτές;
Δεν ξέραμε...
Παρασκευή 19 Ιουλίου 1974 - πολιτικό παρασκήνιο. Την Παρασκευή 19 Ιουλίου 1974, ο αμερικανός υφυπουργός εξωτερικών Σίσκο συναντήθηκε στην Αθήνα με τον πρωθυπουργό Ανδρουτσόπουλο, τον στρατηγό Μπονάνο και τον Ιωαννίδη, ζητώντας ως μεσολαβητής την εκτόνωση της κρίσης με την παραχώρηση από ελληνικής πλευράς μιας ζώνης διέλευσης προς τη θάλασσα για τους τουρκοκυπρίους.
Η ελληνική πλευρά αρνήθηκε επίμονα παρά την επιμονή του Σίσκο για την σοβαρότητα της κατάστασης. Έτσι ο Σίσκο αναχώρησε για την Άγκυρα στις 10:45 και έγινε δεκτός από τον Ετσεβίτ στις 00:45 μέχρι 02:30, δυο ώρες πριν την απόβαση χωρίς να φέρει αποτέλεσμα.
Επέστρεψε άπρακτος στην Αθήνα όταν η εισβολή είχε ήδη αρχίσει.
Η Σοβιετική Ένωση μέσω του πρεσβευτή της έδωσε διακοίνωση στην ελληνική κυβέρνηση με την οποία ζητούσε να απομακρυνθούν οι ελληνικές δυνάμεις από το νησί. Ταυτόχρονα έθεσε περιπολικό σκάφος ανοικτά της Κυρήνειας για να αναφέρει τα γεγονότα.
Η Βρετανία πάγωσε τις επικοινωνίες στην Κύπρο, αύξησε την αεροπορική επιτήρηση στην περιοχή Κρήτης – Ρόδου και αργά το βράδυ ζήτησε γραπτά από την ελληνική κυβέρνηση να μην προβεί σε καμία ενέργεια που θα επιδείνωνε την κατάσταση !!!
Παρασκευή 19 Ιουλίου ‘74, ώρα 20:00
Στις 20:00 ο διοικητής της Ναυτικής Διοίκησης Κύπρου ενημέρωσε το ΓΕΕΦ ότι παρακολουθεί δύο νηοπομπές προερχόμενες από Μερσίνα να πλέουν προς Κύπρο, από το ραντάρ του Αποστόλου Ανδρέα (10 ώρες μετά τον απόπλου τους !!!)
Παρασκευή 19 Ιουλίου ‘74, ώρα 21:15
Ώρα 21:15 το ραντάρ του Απ. Ανδρέα αναφέρει 6 σκάφη σε απόσταση 40 νμ πλέοντα με σχηματισμό γραμμής μετώπου προς τον κόλπο της Αμμοχώστου.
Παρασκευή 19 Ιουλίου ‘74, ώρα 21:40. Ώρα 21:40 ο ίδιος σταθμός αναφέρει άλλα 8-10 σκάφη πλέοντα προς Κορμακίτη – Κυρήνεια, 30 νμ ΒΔ της πρώτης νηοπομπής.
Σάββατο 20 Ιουλίου 1974 , ώρα 00:15
Σάββατο 20 Ιουλίου, ώρα 00:15, τα 6 σκάφη παραπλέουν το ακρωτήρι του Απ. Ανδρέα σε απόσταση μεγαλύτερη των 12 νμ και κατευθύνονται προς Αμμόχωστο. Η δεύτερη νηοπομπή των 10 σκαφών στα 30 νμ βόρεια του ακρωτηρίου Απ. Ανδρέας πλέει προς το ακρωτήρι του Κορμακίτη.
Σάββατο 20 Ιουλίου ‘74, ώρα 01:30
Σάββατο 20 Ιουλίου, ώρα 01:30, η νηοπομπή των 6 σκαφών εξακολουθεί να πλέει προς τον κόλπο Αμμοχώστου με 8 κόμβους. Τα προς βορρά εντοπισθέντα σκάφη διαπιστώνεται ότι είναι 11 και βρίσκονται 35 μίλια ΒΑ της Κυρήνειας. Αναφέρονται συνέχεια στο ΓΕΕΦ και αυτό στην Αθήνα παίρνοντας και μεταφέροντας την διαβεβαίωση ότι πρόκειται για άσκηση επίδειξης!!!
Σάββατο 20 Ιουλίου ‘74, ώρα 02:00
Σάββατο 20 Ιουλίου, ώρα 02:00, τα 6 σκάφη προς Αμμόχωστο αναστρέφουν την πορεία τους και πλέουν βορειοανατολικά απομακρυνόμενα.
Δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι επρόκειτο για παραπλανητική ενέργεια για να προσελκύσει την ελληνική αμυντική δύναμη στην Αμμόχωστο. Η νηοπομπή των 11 σκαφών εξακολουθεί να πλέει προς Κορμακίτη.
Λόγω της ταχύτητας που έπλεε όμως και μέχρι την αυγή που έπρεπε να φτάσει, έδειχνε ότι αντικειμενικός σκοπός ήταν η Κυρήνεια και όχι ο κόλπος του Μόρφου.
Την ίδια ώρα ο τουρκοκυπριακός σταθμός Μπαϋράκ άρχισε να μεταδίδει στρατιωτικά εμβατήρια…
Σάββατο 20 Ιουλίου ‘74, ώρα 04:00
Σάββατο 20 Ιουλίου, ώρα 04:00, η ομάδα των 11 σκαφών κρατά σε απόσταση 10-12μιλίων από τις ακτές της Κύπρου. Ο διοικητής της ΕΛΔΥΚ διατάσει με δική του πρωτοβουλία (και σωτήρια) την εφαρμογή του σχεδίου διασποράς…Το ίδιο κάνουν και οι άλλες μονάδες εθνοφυλακής , έστω τόσο αργά…Το ΓΕΕΦ με δική του πρωτοβουλία διέταξε την εφαρμογή του σχεδίου αμύνης στις 07:00 το πρωί της 20 Ιουλίου, ενώ στις 08:40 έδωσε την συγκατάθεσή του ο υπαρχηγός του ΑΕΔ !!!
Αν δεν αυτενεργούσαν οι διοικητές των μονάδων θα είχαν συντριβεί από την τουρκική αεροπορία. Και πάλι όμως, η απαράδεκτη καθυστέρηση εφαρμογής του σχεδίου άμυνας συνιστούσε αυτό που λέμε ‘’στρατηγικό αιφνιδιασμό’’ με αρκετές απώλειες κυρίως σε στρατιωτικό υλικό (πυροβόλα και οχήματα).
Αν είχαν όμως οι αμυντικές δυνάμεις κινηθεί έγκαιρα, η τουρκική απόπειρα απόβασης θα ήταν γι αυτούς πανωλεθρία όπως οι ίδιοι οι τούρκοι παραδέχονται
(Αλί Μπιράντ – Απόφαση Απόβαση).
Σάββατο 20 Ιουλίου - ΑΤΤΙΛΑΣ Ι. Με το πρώτο φως της αυγής στις 04:45 άρχισαν να πέφτουν οι πρώτες ‘’ναπάλμ’’ στην παράκτια ζώνη του Πενταδάκτυλου για εξουδετέρωση ελληνικών θέσεων έτσι ώστε τα αποβατικά που ‘’κρατούσαν’’ ακόμη στη θάλασσα να βγουν στην ακτή..
Ο Πενταδάκτυλος καιγόταν για τα καλά.
Σε λίγο οι βομβαρδισμοί επεκτάθηκαν στο δρόμο Αγ.Ιλαρίωνα - Κυρήνειας για να μη μπορούμε να κινηθούμε εναντίον των αποβιβασθέντων και σε θέσεις στρατοπέδων που προφανώς είχαν μελετήσει αρκετά πριν.
Άρχισαν να βομβαρδίζουν και το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ που μόλις λίγο νωρίτερα είχαμε εγκαταλείψει σε θέσεις διασποράς...
Μεταγωγικά αεροσκάφη και ελικόπτερα έριχναν αλεξιπτωτιστές (ταξιαρχία) στην περιοχή Κιόνελι - Μάνδρα. Δεν είχαμε οδηγίες επίθεσης. Τα μεχμετζίκ (τούρκοι) κατέβαιναν ανενόχλητοι στον Καραβά και έπεφταν στο Κιόνελι και μεις δεν είχαμε οδηγίες επίθεσης γιατί περιμέναμε το ΓΕΕΦ!!!».
Γύρω στις 09:30 ακούστηκαν οι ριπές της πρώτης εμπλοκής που σε λίγο φούντωσαν.
ΑΥΡΙΟ
Θα δημοσιευτεί το Β΄ μέρος - Οι πρώτες συγκρούσεις ευνοϊκές για τους άνδρες της ΕΛΔΥΚ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου