Για το κλείσιμο της συμφωνίας (Α΄ κατοικία, δάνεια, ΦΠΑ)

Από την συνέντευξη των δύο οικονομολόγων του ΣΥΡΙΖΑ, που διαπραγματεύτηκαν με τους εκπροσώπους των θεσμών.

Ενδιαφέροντα σημεία από τη συνέντευξη Τύπου των Ευκ. Τσακαλώτου και Γ. Σταθάκη

Ευκ. Τσακαλώτος: Ήταν μια διαπραγμάτευση που είχαμε μεγάλη πίεση χρόνου επειδή υπήρχε και η ανακεφαλαιοποίηση. Όπως καταλαβαίνετε όπως το καλοκαίρι ο μοχλός πίεσης ήταν το grexit, αυτή τη φορά ήταν η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και αυτό δημιούργησε ένα ασφυκτικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης από τη μεριά μας.

Τούτων δοθέντων νομίζω ότι η υπόσχεσή μας στον ελληνικό λαό να διαπραγματευτούμε και να κερδίσουμε πράγματα και να μπορέσουμε να συνεχίσουμε τον οδικό χάρτη που έχουμε καταστρώσει έξοδο από την κρίση συνεχίζεται, το πρώτο εδώ σε σας ειδικά που είσαστε στο Υπουργείο Οικονομικών σας έχω πει ότι είναι τα πρώτα τρία βήματα τουλάχιστον, που είναι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και η έναρξη της συζήτησης για το χρέος.

Είμαστε πολύ κοντά στην ολοκλήρωση του πρώτου βήματος, έχουμε κάνει ένα σημαντικό κομμάτι προς την πορεία για την πρώτη αξιολόγηση αφού έχουμε τελειώσει με τα πρώτα milestones, θα υπάρχουν και δυσκολίες στο μέλλον, αλλά η στρατηγική της Κυβέρνησης που προσπαθεί με οργανωμένο τρόπο να εφαρμόσει τη συμφωνία εκεί που συμφωνήσαμε να διαπραγματευτεί σε αυτά τα σημεία που παρκάραμε το καλοκαίρι για περαιτέρω συζήτηση και τέλος το παράλληλο πρόγραμμα, όλα αυτά νομίζω μπορούν να εξελιχθούν την επόμενη περίοδο.

Για την προστασία της πρώτης κατοικίας

Γ. Σταθάκης: - Όλο το καθεστώς του παλαιού νόμου, όσοι είναι ενταγμένοι σ’ αυτό παραμένουν ως έχουν με βάση τους παλιούς κανόνες. Από τούδε και στο εξής και για τα επόμενα τρία χρόνια θα ισχύσει το νέο καθεστώς ένταξης και λειτουργίας του νόμου. Ξεχωρίζει με διακριτό τρόπο, δύο κατηγορίες δανειοληπτών.

1. Η πρώτη κατηγορία είναι οι κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Τα κριτήρια πλέον του νόμου είναι δύο και όχι τρία όπως ήταν στην περίοδο των συζητήσεων, έχει φύγει το κριτήριο του συνολικού χρέους, άρα είναι μόνο το ύψος της κατοικίας, η αντικειμενική αξία της κατοικίας και το ύψος του εισοδήματος. Αυτά τα δυο κριτήρια.

Με βάση αυτά τα δυο κριτήρια το 25% των δανειοληπτών δηλαδή με εισόδημα  ως 20.000 ευρώ, η διαδικασία αυτή έχει πλήρη στήριξη, 100% στήριξη  των οικογενειών αυτών και με κρατική αρωγή. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι σ’ αυτή την κατηγορία, όποιο έλλειμμα εισοδήματος για την εξυπηρέτηση του συγκεκριμένου δανείου, καλύπτεται πλέον από το Δημόσιο.

                       

2. Η δεύτερη κατηγορία, από το 25% έως το 60% των δανειοληπτών, ο νέος νόμος προβλέπει κάλυψη περίπου του 60% των νοικοκυριών με εισόδημα έως 35.500 ευρώ. Στη δεύτερη αυτή κατηγορία  ο προσδιορισμός της δόσης την οποία πρέπει ν’ αποπληρώνει το νοικοκυριό για ν’ απολαμβάνει την προστασία, προσδιορίζεται όπως σε όλες τις κατηγορίες από ένα νέο όρο.

Ο νέος αυτός όρος είναι η τρέχουσα εμπορική αξία κατά τη στιγμή κατά την οποία σήμερα μπορεί ν’ αποτιμηθεί με βάση την κατάθεση στο Δικαστήριο των αξιολογητών, της αποτίμησης τους για την τρέχουσα εμπορική αξία της συγκεκριμένης κατοικίας.

Αυτή κατά κανόνα είναι χαμηλότερη σήμερα απ’ ό,τι ήταν προφανώς πριν από  5-6 χρόνια, αισθητά χαμηλότερη. Και κατ’ επέκταση αυτό είναι το κόστος το οποίο θα φέρει η Τράπεζα με την έννοια ότι αναπροσαρμόζεται το δάνειο σύμφωνα με την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου.

                       

Εφόσον έχει προσδιοριστεί η τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου, ο δανειολήπτης καλείται να καλύψει την τρέχουσα αξία και όχι το δάνειο που είχε λάβει στην αρχή. Αυτό σημαίνει αναπροσαρμογή της ενιαίας δόσης του στα επίπεδα της τρέχουσας εμπορικής αξίας. Εάν το εισόδημα του νοικοκυριού το επιτρέπει, που σε αυτή την κατηγορία των 20 με 35 χιλιάδων εκτιμούμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των δανειοληπτών σε αυτή τη νέα τιμή εξυπηρέτησης του δανείου της λογικά θα μπορούν να το καλύψουν, η κατοικία παραμένει προστατευμένη.

Αν για κάποιο λόγο το εισόδημα δεν μπορεί να εξυπηρετήσει την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου, τότε το συγκεκριμένο δάνειο παραπέμπεται στον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών, όπου με βάση αυτό τον κώδικα δεοντολογίας, η Τράπεζα αποφασίζει εάν και με ποιο τρόπο θ’ αναδιαρθρώσει το δάνειο. Αίρεται όμως η προστασία διότι η Τράπεζα σ’ αυτή την περίπτωση πρέπει να εφαρμόσει τον κώδικα, εφαρμόζοντας τον κώδικα, αν για οποιονδήποτε λόγο δεν προκύψει συμφωνία, θεωρητικά τουλάχιστον διατηρεί το δικαίωμα η Τράπεζα να πάρει πιο ακραία μέτρα.

Η δεύτερη ζώνη έχει το 25% με 60%, έχει αυτή τον τρόπο προσδιορισμού, το ίδιο έχει και το από κάτω κομμάτι, απλώς στην περίπτωση που το εισόδημα είναι πολύ χαμηλό, έρχεται το κράτος και καλύπτει τη διαφορά.

Έχουμε βάλει πολύ χαμηλά όρια στις ευαίσθητες ομάδες, τα νοικοκυριά δηλαδή θα πληρώνουν από 5% έως 20% του εισοδήματός τους, ανάλογα με την εισοδηματική τους κατηγορία και το υπόλοιπο θα το συμπληρώνει το κράτος.

Αυτός είναι ο νόμος, θεωρούμε ότι είναι επιτυχία το ότι διατηρούμε το ποσοστό απόλυτης ή πολύ υψηλής προστασίας, στο 60% των δανειοληπτών. Αυτό είναι νομίζω συμβιβαστική, έχει στοιχεία συμβιβασμού, αλλά έχει απόλυτη, 100% προστασία για κάτω του 25% των δανειοληπτών και υψηλότατο οριακά θα έλεγα, εξαιρετικά υψηλό  προστασίας μέχρι το 60%. 

Την εμπορική αξία την εκτιμούν οι εκτιμητές. Ανεξάρτητοι εκτιμητές. Θα υπάρξει πρόβλεψη πώς διαμορφώνονται αυτοί. Η αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών αφορά αποκλειστικά και μόνο το κριτήριο ένταξης στο νόμο και θα αναπροσαρμοστεί ανάλογα με δίκαιο τρόπο.

Ευκ. Τσακαλώτος: Να προσθέσω ένα δυο πράγματα σ’ αυτά  που είπε ο Γιώργος. 

Το πρώτο που θέλω να προσθέσω είναι ότι αρχίσαμε με μια διαπραγματευτική θέση από την πλευρά του κουαρτέτου για προστασία μόνο 16% με 20%. Αυτή ήταν η θέση τους, το πολεμήσανε πάρα πολύ  σκληρά, είπαν ότι δε βλέπουν κανένα λόγο να υπάρχει περισσότερη προστασία και ότι δεν υπάρχει αυτή η προστασία στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Δεύτερον, ότι υπάρχουν τρεις δικλείδες προστασίας σε αυτούς που είναι πάνω από το 25%. Το πρώτο το εξήγησε ο Υπουργός Οικονομίας, δηλαδή αν είχες ένα σπίτι 100.000 και τώρα η αξία είναι 60.000, θα υπολογισθεί τι ενοίκιο αντιστοιχεί με το σπίτι των 60.000 και αυτό  θα προσδιορίσει τη δική σου δόση. Άρα αμέσως κερδίζεις κάτι.

- Η δεύτερη δικλείδα είναι ότι όχι μόνο υπάρχει κώδικας δεοντολογίας, αλλά αυτός ο κώδικας δεοντολογίας θα ισχυροποιηθεί από τη συζήτηση που είχαμε με τους δανειστές, για να μπορεί να έχουν οι Τράπεζες τη δυνατότητα να ξεχωρίζουν καλούς δανειστές από αυτούς που μπαίνουν στο σύστημα  να το εκμεταλλευτούν. Κάποιος δηλαδή που έχει δείξει προσπάθεια να κάνει τα πάντα να πληρώσει το δάνειο, θα έχει μεγαλύτερη προστασία.

- Η τρίτη δικλείδα είναι η οικονομική ανάλυση των στεγαστικών δανείων. Η οικονομική ανάλυση από σχεδόν όλους τους φορείς είναι ότι απ’ όλα τα κόκκινα δάνεια των Τραπεζών, τα πιο πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία των Τραπεζών είναι  τα στεγαστικά δάνεια. Οπότε στις πιο πολλές περιπτώσεις δεν έχει κανένα συμφέρον η Τράπεζα να προχωρήσει σε πλειστηριασμό. Δεν έχει γιατί η αξία είναι χαμηλή αυτή τη στιγμή και δεν πουλάς κάτι που η πρόβλεψή σου είναι η αξία ν’ αυξηθεί, είναι ότι δε θέλουν να έχουν στα χέρια τους σπίτια που θα πρέπει να τα συντηρούν, να κοιτάνε τα υδραυλικά, άρα να τα κρατάνε σε καλή κατάσταση μέχρι να πουληθούν κι αυτή νομίζουμε είναι η τρίτη δικλείδα ασφάλειας γι΄ αυτό το σπίτι.

Για τις 100 δόσεις

Ευκ. Τσακαλώτος: - Είχαμε πει ότι 30 μέρες μπορεί να ισχύει αυτό και ο συμβιβασμός έγινε να είναι 30 μέρες, αλλά σταδιακά καθώς φεύγουμε από την κρίση και άρα τα προβλήματα ρευστότητας μειώνονται, να μπορούμε να φτάσουμε σε ένα επίπεδο που πιέζουμε τους φορολογούμενους να είναι πιο συνεπείς στις πληρωμές, όταν λυθεί το πρόβλημα ρευστότητας και όταν η κρίση είναι λιγότερη κι άρα υπάρχει μεγαλύτερη οικονομική άνεση. Οπότε αυτό το μέτρο θα έχει μια σταδιακή αφαίρεση, σιγά-σιγά θα γίνεται πιο αυστηρό.

- Και δεύτερον να μπορεί ο κόσμος να πληρώσει, ότι δε θα χάνεις την ευκαιρία να μπεις στις 12 δόσεις και τις άλλες ρυθμίσεις, αν έγκαιρα πας και το συζητήσεις με τις Φορολογικές Αρχές, δηλαδή πριν από τη λήξη θα φαίνεται ότι θα έχεις και δυσκολία με το νέο ΕΝΦΙΑ ή νέα δυσκολία με το φόρο εισοδήματος, αν πας πιο πριν και το συζητήσεις δε χάνεις το δικαίωμα και να είσαι στις 100 δόσεις, να μπεις και σε αυτό το σύστημα. Το  θεωρώ αυτό ότι ήταν ένας συμβιβασμός που χρειαζόταν να γίνει και δεν ήταν κακός συμβιβασμός.

Για τα ισοδύναμα στον ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

Ευκ. Τσακαλώτος- H πρώτη μας προσέγγιση στην απάντηση σε αυτό το θέμα ήταν με το LOTTO και τα συστήματα του ΟΠΑΠ, με αυτό συνεχίζουμε, έγιναν συζητήσεις με τις τεχνικές ομάδες και από τη μια μεριά και από την άλλη πόσο θα βγάλει, γιατί έχει σχέση με ελαστικότητες, δεν είναι πάντα προφανές πόσο μπορείς να βγάλεις.