Συνέντευξη Τύπου της
Ελληνικής Πρωτοβουλίας Stop TTIP CETA TiSA
Αρχική Τοποθέτηση Γρηγορίου Ζαρωτιάδη, Αν. Καθηγητή, ΑΠΘ, Σχολή ΟΠΕ
Φίλες και Φίλοι, Συναγωνιστές και Συναγωνίστριες,
Βασική μέριμνα των ερευνητών που συμμετείχαν στη σύνταξη της μελέτης «Οι Επιπτώσεις της TTIP στην Ελληνική Δημοκρατία, στην Οικονομία, στην Κοινωνία», που έγινε για το ελληνικό «Δίκτυο Φίλοι της Φύσης / Naturefriends Greece», ήταν να κατανοήσουν και να ορίσουν τις βαθύτερες προσδιοριστικές συνιστώσες των συμφωνιών νέας γενιάς, ειδικότερα των CETA, TTIP και TiSA. Η τεκμηριωμένη ανάλυσή μας κατέληξε στις εξής δύο:
1ον, οι εν λόγω συμφωνίες έχουν ένα ξεκάθαρο ιδεολογικό / πολιτικό χαρακτήρα. Αποτελούν σχέδια που συντελούν στην ολοκλήρωση της τελικής νεοφιλελεύθερης μετάλλαξης της σύγχρονης αστικής κοινωνίας και της καπιταλιστικής οικονομίας, καθώς οι κύκλοι εξουσίας που τις προωθούν θεωρούν τον νεοφιλελεύθερο μετασχηματισμό ως τη μόνη ρεαλιστική διέξοδο από την επιμένουσα συστημική κρίση.
2ον, οι CETA και η TTIP, συνδυαζόμενες με την TPP, έχουν μια εξέχουσα γεωστρατηγική σημασία. Διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο συγκρότησης του ενός εκ των δύο πόλων που αναδεικνύονται στο σύγχρονο μεταϊμπεριαλιστικό σκηνικό, αυτόν της ευρωατλαντικής οικονομικής συμμαχίας, η οποία, σύμφωνα με την πλέον επίσημη διατύπωση του απερχόμενου Προέδρου των ΗΠΑ, συμπληρώνει τη στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Στον αντίποδα των παραδοσιακών, ανεπτυγμένων καπιταλισμών, συντονίζονται οι νέο-αναδεικνυόμενοι, επιθετικοί (στο εσωτερικό και στο εξωτερικό μέτωπο) καπιταλισμοί με επίκεντρο την σινορωσική συνάντηση.
Η ταυτόχρονη επιδείνωση της συστημικής κρίσης και η υπερσυσσώρευση αναντίκρυστων χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων επιτείνει τον διαμορφούμενο διπολικό ανταγωνισμό για τον έλεγχο περιοχών διακίνησης εμπορευμάτων και επενδύσεων.
Ως εκ τούτου, φίλες και φίλοι, δεν πρέπει να μας παρασύρουν οι προεκλογικές δηλώσεις των ηγετών της πλήρως αλλοτριωμένης ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, ούτε βεβαίως οι ανέξοδες κορώνες του νεοεκλεγέντος Προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος άλλωστε έχει να επιδείξει πλήθος θεατρινισμών στην καριέρα του, ακόμη και πριν την εμπλοκή του στην κεντρική αμερικανική πολιτική.
Η CETA, η TTIP και η TiSA δεν θα αμφισβητηθούν από κανέναν βερμπαλισμό, παρά μόνο από το γνήσιο, μαχητικό, διεθνώς συντονισμένο κοινωνικό κίνημα που αντιλαμβάνεται το συνολικό χαρακτήρα τους και δεν παρασύρεται σε μονοθεματικές κριτικές και αντιπαραθέσεις.
Ειδικότερα στην περίπτωση της Ελλάδας, η συζήτηση για τις επιπτώσεις των εν λόγω συμφωνιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι η χώρα έχει ήδη «περπατήσει» στην κατεύθυνση του νεοφιλελεύθερου μετασχηματισμού μέσα από τη συνεχή μνημονιακή πολιτική των τελευταίων 7 ετών. Αυτή είναι και η ξεχωριστή συμβολή της μελέτης μας στο διεθνή διάλογο που αναπτύσσει η ευρωπαϊκή προοδευτική διανόηση: τι δείχνει το πείραμα της Ελλάδας για το τι θα επακολουθήσει της γενίκευσης του νεοφιλελεύθερου μετασχηματισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και πως θα επηρεασθεί επιπρόσθετα το επιβαρυμένο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο της χώρας μας.
Μια σύντομη παράθεση της κατηγοριοποίησης των επιπτώσεων που αναλύσαμε είναι στις εξής τέσσερεις κατηγορίες:
1. Ολοκλήρωση της υποκατάστασης της δημοκρατικής από την τεχνοκρατική νομιμοποίηση. Ακόμη κι αυτή η αστική, αντιπροσωπευτική δημοκρατία αναιρείται πλήρως και εντάσσεται υπό την κυριαρχία του δίκαιου του οικονομικά ισχυρού.
2. Προωθείται περαιτέρω η συγκεντροποίηση των μέσων παραγωγής. Η πλήρης απορρύθμιση της όποιων κανονιστικών προβλέψεων, των πιστοποιήσεων και των ελέγχων, εκτός των σαφών, άμεσων κινδύνων που γεννούν για το περιβάλλον, για την υγεία και ασφάλεια του κάθε πολίτη και του κοινωνικού συνόλου, αποσκοπούν στην επέκταση των ολιγοπωλίων ακόμη και στους κλάδους και/ή στις περιοχές που διατήρησαν ένα πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο. Επιδιώκουν την τελική προλεταριοποίηση των μικρών και μεσαίων παραγωγών.
3. Η κατάργηση κάθε έννοιας συλλογικού δικαιώματος – πολιτικού, κοινωνικού, οικονομικού - και κυρίως των ατομικών και συλλογικών εργασιακών δικαιωμάτων. Πέραν της απορρύθμισης του αποτελέσματος της παραγωγής προς ενίσχυση των ολιγοπωλιακών συγκεντρώσεων, εδώ πρόκειται για την απορρύθμιση που θέλει να παραδώσει εντελώς απροστάτευτους τους ανέργους και τους εργαζομένους στις ορέξεις της μεγάλης εργοδοσίας.
4. Η ολοκλήρωση της εμπορευματοποίησης κάθε έννοιας δημόσιου / κοινωνικού αγαθού, σε αντίθεση με τα ίδια τα κεκτημένα των αστικών δημοκρατιών της Δύσης, αλλά κυρίως κόντρα στην εξελισσόμενη φύση του καπιταλισμού, του οποίου το βασικό επίτευγμα – η τεχνολογική εξέλιξη και η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας – οδηγεί ακριβώς στο αντίθετο, δηλαδή στη σταδιακή αποεμπορευματοποίηση (κοινωνικοποίηση) των προϊόντων.
Τα τελικά σημεία επιχειρηματολογίας των υπερασπιστών των εν λόγω συμφωνιών είναι η επωδός ότι εν τέλει δεν πρέπει κανείς να εναντιώνεται στο «ελεύθερο» εμπόριο, καθώς και το ότι δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση και ότι οι κριτικοί μένουν σε μια στείρα, οπισθοδρομική (κατ’ αυτούς) άρνηση.
Ως προς το πρώτο δεν νομίζω ότι αξίζει να μείνει κανείς ιδιαιτέρως, καθώς δεν συνιστά ουσιαστικό επιχείρημα. Αν και ζητούμενο δεν είναι τόσο (σίγουρα όχι μόνο) το ελεύθερο, αλλά πολύ περισσότερο το δίκαιο εμπόριο, το οποίο, δεδομένων των «ατελειών» των αγορών δεν διασφαλίζεται έτσι απλά με την κατάργηση των προστατευτικών παρεμβάσεων, παρά ταύτα η συζήτηση περί ελεύθερου ή μη εμπορίου είναι απολύτως αποπροσανατολιστική. Διότι το ζήτημα ως προς τις συμφωνίες νέου τύπου δεν είναι αυτό (άλλωστε για πολλούς από τους απολογητές του «ελευθέρου» εμπορίου οι συγκεκριμένες συνθήκες αποτελούν οπισθοδρόμηση προς τη συγκρότηση περιφερειακών εμπορικών ενώσεων που θα είναι όμως ιδιαιτέρως προστατευμένες από τον υπόλοιπο κόσμο). Αντιθέτως το βασικό σημείο κριτικής μας είναι ως προς τον ολοκληρωτικά νεοφιλελεύθερο χαρακτήρα τους!
Στο δεύτερο επιχείρημα των υπερασπιστών, εκεί όντως υπάρχει μια έλλειψη, η οποία όμως έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για να αναιρεθεί. Σε αυτήν την κατεύθυνση θα μπορούσε να αναληφθεί μια ακόμη πρωτοβουλία από την ελληνική καμπάνια Stop TTIP CETA TiSA, σε συνεργασία με ερευνητές, ενεργούς κινηματίες και συλλογικότητες. Γιατί προσωπικά θα ήμουν έτοιμος να προσυπογράψω διεθνείς συνεργασίες που, εκτός της διευκόλυνσης της διακρατικής κινητικότητας προϊόντων, κεφαλαίων και εργαζομένων, θα προέβλεπαν:
- τη διεθνώς συντονισμένη και επιβαλλόμενη, γενναία μείωση του χρόνου εργασίας και την παράλληλη αύξηση της ελάχιστης αμοιβής της (επιβάλλοντας έτσι τη δίκαιη ανταλλαγή),
- τον έλεγχο και τη φορολόγηση της διεθνούς (κερδοσκοπικής) κινητικότητας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, σε συνδυασμό με μια διεθνώς συντονισμένη, αναπτυξιακού και αναδιανεμητικού χαρακτήρα, πληθωριστική, επεκτατική νομισματική πολιτική,
- την προώθηση της παραγωγικής ανασυγκρότησης μέσα από τη συνεταιριστική / συνεργατική δράση και ανάπτυξη μικρών και μεσαίων (ημι-) αυτόνομων παραγωγών, διατηρώντας και επεκτείνοντας την ποιοτική ποικιλομορφία,
- την ενίσχυση και την επέκταση της κοινωνικής οικονομίας σε ολοένα και περισσότερους κλάδους παραγωγής και τέλος
- την επέκταση της δημοκρατικής νομιμοποίησης των αποφάσεων σε όλο το φάσμα και σε όλα τα επίπεδα του κοινωνικοοικονομικού γίγνεσθαι.
Είναι λοιπόν καιρός το εναλλακτικό όραμα να συναντήσει την κινηματική κριτική, η άμυνα να μετεξελιχθεί σε διεκδίκηση. Είναι τόσο εφικτό όσο και αναγκαίο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου