Η Τασία Χριστοδουλοπούλου παρουσιάζει τις πτυχές του σχεδίου έκτακτης ανάγκης 

Συνέντευξη στη 
Βισκαδουράκη Ηλέκτρα - avgi.gr


Σε μείζον ευρωπαϊκό ζήτημα αναδεικνύεται η διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών στην Ελλάδα, καθώς από την αρχή του έτους έως και τον Ιούλιο από τα παράλια της Τουρκίας πρόσφυγες και μετανάστες που έφθασαν στα νησιά του Αιγαίου ξεπέρασαν τις 156.000. Στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου εκτιμάται ότι βρίσκονται περί τα 2 εκατομμύρια, κυρίως Σύροι και Αφγανοί.


Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με τις αυξημένες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές, με τις παθογένειες του ίδιου του κράτους, αλλά και με τη "χλιαρή" προθυμία των Ευρωπαίων εταίρων να βοηθήσουν τη χώρα. Ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας την Πέμπτη είχε επικοινωνία με τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες Αντόνιο Γκουτιέρες και συμφωνήθηκε η περαιτέρω συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ.

Σε κάθε περίπτωση τα πρόσφατα επεισόδια στην Κω, τα οποία έκαναν τον γύρο του κόσμου, ήταν ξέσπασμα απόγνωσης ανθρώπων εγκλωβισμένων στα ακριτικά σύνορα της Ευρώπης. Η δε απροθυμία του δημάρχου Κω να συνδράμει, ώστε να υπάρχει κάποιος οργανωμένος χώρος φιλοξενίας για πρόσφυγες και μετανάστες, αποτυπώνει σε γενικές γραμμές την απροθυμία των τοπικών αρχών να κοιτάξουν στα μάτια το πρόβλημα.

Η πρόσφατη έγκριση 470 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για περίοδο 2015 - 2020 με σκοπό τη διαχείριση προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών εκτιμάται ότι δεν θα καλύψει τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, είναι αναγκαίο κεφάλαιο για να υλοποιηθούν δράσεις που εδώ και χρόνια δεν έγιναν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις.

Για αυτά τα ζητήματα συζητήσαμε το μεσημέρι της Πέμπτης με την αναπληρώτρια υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Τασία Χριστοδουλοπούλου, η οποία είχε μόλις εξέλθει από τη δίωρη σύσκεψη στο υπουργείο Εσωτερικών με τον Ευρωπαίο επίτροπο Μετανάστευσης Δημ. Αβραμόπουλο, στον οποίον πέντε ακόμη υπουργοί (Επικρατείας Αλ. Φλαμπουράρης, Εσωτερικών Ν. Βούτσης, Υγείας Π. Κουρουμπλής και οι αναπληρωτές υπουργοί Προστασίας του Πολίτη Γ. Πανούσης και Ναυτιλίας Θ. Δρίτσας) του εξέθεσαν την κατάσταση, που επικρατεί στα νησιά της παραμεθορίου.

Η ελληνική πλευρά ζήτησε από τον επίτροπο πρόσθετη έκτακτη χρηματοδότηση, που αφορά αγορά εξοπλισμού ταυτοποίησης, τον οποίο χρειάζεται η αστυνομία, αλλά και για τη σίτιση, την προσωρινή διαμονή και λοιπές ανάγκες που προκύπτουν αυτή την περίοδο.

* Κυρία υπουργέ, ποιο είναι το σχέδιο δράσης το οποίο πρόκειται να εφαρμόσετε;
Εν όψει των συνεχώς αυξανόμενων ροών, η κυβέρνηση στο πλαίσιο αντιμετώπισης του φαινομένου σκέπτεται να οργανώσει καταυλισμούς σε διάφορα σημεία της χώρας, ώστε να ανταποκριθεί στις μεγάλες ανάγκες φιλοξενίας, να αυξήσει τις δυνατότητες και το προσωπικό των υπηρεσιών ασύλου προκειμένου οι αιτούντες άσυλο να μπορούν να διεκπεραιώνουν τα αιτήματά τους σε εύλογο χρόνο. Επίσης σε όλους τους τόπους υποδοχής προσφύγων θα οργανωθούν υπηρεσίες πρώτης υποδοχής για τους ευάλωτους πληθυσμούς, τους ασθενείς, τις εγκύους, όπως επιτάσσει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

* Τι περιλαμβάνει το σχέδιο δράσης για να αντιμετωπίσετε τις έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν αυτή την περίοδο;
Πρέπει σε όλα τα νησιά του Αιγαίου να φτιάξουμε υπηρεσίες πρώτης υποδοχής. Αυτή η υπηρεσία, που υπάρχει ήδη στη Λέσβο, μπορεί να εξυπηρετήσει 200 ανθρώπους. Αλλά δεν έχει στελεχωθεί με προσωπικό. Προσπαθούμε να καλύψουμε αυτή την αδυναμία με αποσπάσεις δημοσίων υπαλλήλων. Έχουμε προκηρύξει ήδη θέση διοικητή για τη λειτουργία της υπηρεσίας.
Στην Κω, ελλείψει συνεργασίας με τον δήμαρχο, ο οποίος δεν θέλει να υπάρχουν τέτοιες δομές στο νησί, όπως, άλλωστε, δηλώνει δημόσια, επιλέχθηκε προσωρινά η λύση ενός πλοίου, που θα είναι ελλιμενισμένο και εκεί θα διαμένουν προσωρινά 2.500 πρόσφυγες, οι οποίοι θα καταγράφονται και θα ταυτοποιούνται από τις αστυνομικές αρχές.
Παράλληλα αναζητούμε χώρο του Ελληνικού Δημοσίου για να οργανώσουμε εκεί χώρο πρώτης υποδοχής. Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μην βρεθεί στην Κω χώρος πρώτης υποδοχής. Αυτό επιτάσσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό έχει ανάγκη το νησί και αυτό απαιτεί και η λογική.
Για παράδειγμα στη Λέρο μάς έχει ήδη παραχωρηθεί το ΠΙΚΠΑ και θα το μετατρέψουμε σε χώρο πρώτης υποδοχής. Στην Κάλυμνο αναζητείται χώρος. Ωστόσο, στα μικρά νησιά υπάρχει δυσκολία εξεύρεσης διαθέσιμου χώρου.
Να τονίσω ότι στο πλαίσιο του έκτακτου σχεδίου έγινε και η επιλογή του Ελαιώνα, ώστε να φιλοξενήσει τους ανθρώπους που κατέφευγαν στο Πεδίον του Άρεως, για όσο διάστημα μένουν στη χώρα. Θα πρέπει να διευκρινίσω ότι ο πληθυσμός που μένει στο Πεδίον του Άρεως δεν είναι σταθερός. Είναι κυμαινόμενος. Έχοντας, μάλιστα, υπολογίσει τις εισροές, έχουμε εξασφαλίσει χώρο για 700 ανθρώπους στον Ελαιώνα.

* Επαρκεί η κοινοτική χρηματοδότηση; Ποιες νέες προτάσεις έχετε υποβάλει;
Τις επόμενες μέρες αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία της διαχειριστικής αρχής για την απορρόφηση των κονδυλίων ύψους 470 εκατ. ευρώ. Το ποσόν αυτό αφορά συγκεκριμένες δράσεις. Όταν αναλάβαμε καθήκοντα, βρεθήκαμε σε νομοθετικό κενό, γιατί έπρεπε να είχε κατατεθεί πρόταση από τον περασμένο Οκτώβριο. Εμείς υποβάλαμε την πρόταση!
Πάντως, δεν πιστεύω ότι τα 470 εκατ. ευρώ έως το 2020 είναι κάποιο φοβερό πόσον για την Ελλάδα, που αντιμετωπίζει τόσο μεγάλες ανάγκες λόγω των αυξανόμενων εισροών προσφυγικού πληθυσμού. Ας ελπίσουμε ότι μετά την απορρόφηση αυτών των κονδυλίων θα εκταμιευτούν κι άλλα. Εν τω μεταξύ για τις έκτακτες δράσεις έχουμε υποβάλει αίτημα ύψους 5,5 εκατ. ευρώ, χωρίς να χρειάζεται η παρεμβολή της διαχειριστικής αρχής. Περιμένουμε την εκταμίευση από μέρα σε μέρα.

* Ποια είναι η ανταπόκριση των τοπικών κοινωνιών στα νησιά απέναντι στις μαζικές εισροές πληθυσμού;
Στα περισσότερα νησιά υπάρχει υποδειγματική συνεργασία με τις τοπικές αρχές και με την κοινωνία των πολιτών, τις ομάδες αλληλέγγυων. Η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη στα περισσότερα νησιά, παρά τις μεγάλες ροές και τις έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν. Στην Κω οι ομάδες αλληλεγγύης φρόντισαν τους πρόσφυγες. Μάζευαν τις περισσευούμενες μερίδες φαγητού από τα ξενοδοχεία, με δικά τους έξοδα μαγείρευαν και διένεμαν τον απαιτούμενο αριθμό μερίδων φαγητού στους πρόσφυγες.

* Οι δήμαρχοι νησιωτικών περιοχών διαμαρτύρονται για τη μεγάλη καθυστέρηση στην εξόφληση προμηθευτών, που παρέχουν σίτιση στα κέντρα υποδοχής. Διευθετείται αυτό το ζήτημα;
Είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο ζήτημα, το οποίο αφορά κονδύλια της Ελληνικής Αστυνομίας. Έχει μπλοκάρει η διαδικασία στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Το ποσόν είναι περί τα 3 εκατ. ευρώ. Όσοι μένουν προσωρινά στις δομές φιλοξενίας σιτίζονται είτε από αλληλέγγυους είτε από τους ιδιοκτήτες catering, που συνεχίζουν να παρέχουν σίτιση.

* Μπορείτε να κάνετε μια εκτίμηση για πόσο διάστημα θα είναι τόσο μεγάλο το ρεύμα εισόδου προσφύγων και μεταναστών;
Εμείς έχουμε την άποψη το ρεύμα θα είναι τόσο μεγάλο όσο υπάρχουν πόλεμοι και υποχρεώνονται οι άνθρωποι να εγκαταλείπουν τις εστίες τους. Όσο θα υπάρχουν οι καταυλισμοί στην Τουρκία, που καθιστά την χώρα μας έναν εύκολο δρόμο για να περάσουν οι πρόσφυγες στην Ευρώπη, μιας που τα σύνορα της χώρας μας είναι τα νοτιότερα της Ευρώπης. Τρίτον, όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση αδιαφορεί για την τύχη αυτών των ανθρώπων και δεν τους βοηθά να βρουν έναν άλλον τρόπο να ζουν με αξιοπρέπεια.