Το τμήμα Αγροτικής Πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ για το Αγροτικό

Φωτογραφία αρχείου.

Τα αιτήματα των κινητοποιήσεων και προτάσεις για επιπλέον άμεσες ενέργειες της Κυβέρνησης

Συμβάλοντας στην αξιολόγηση της διαμορφωμένης κατάστασης και τον σχεδιασμό της αντιμετώπισης της, μετά την πανελλαδική αγροτική κινητοποίηση στην Αθήνα την περασμένη Παρασκευή 12/2, αλλά κυρίως ενόψει του διαλόγου τον οποίο εγκαινίασε με την πρόσκλησή του ο Πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας, κύκλοι του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ τόνιζαν τα παρακάτω:

Τα αιτήματα που έχουν  διατυπωθεί από τα αγροτικά μπλόκα, παρά τις όποιες ειλικρινείς ή προσχηματικές προσπάθειες ενοποίησης τους, σε ένα κοινό πλαίσιο εμφανίζουν πολυμορφία. Αυτή βασίζεται τόσο σε πολιτικές όσο και ενδοαγροτικές διαφοροποιήσεις/εσωτερικούς ανταγωνισμούς.

Προφανώς η αιχμή του δόρατος είναι οι ρυθμίσεις για το ασφαλιστικό και το φορολογικό των αγροτών, ωστόσο υπάρχουν και άλλα εξίσου σημαντικά που αφορούν στη μείωση του κόστους παραγωγής και την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος. Στον παρακάτω πίνακα έχουν σταχυολογηθεί τα πιο σημαντικά και σχολιάζονται επιγραμματικά, με κριτήριο τις θέσεις του κόμματος και τις κυβερνητικές εξαγγελίες και δεσμεύσεις. Ταυτόχρονα, όπου είναι αναγκαίο διατυπώνονται και οι αντίστοιχες προτάσεις για την επίλυση τους.

Μετά τον σχολιασμό των αιτημάτων, ακολουθούν  αναλυτικότερες  προτάσεις του τμήματος σχετικά με τα επίδικα θέματα, αλλά και τα επιπλέον επείγοντα ζητήματα του πρωτογενή τομέα που οφείλουν να αντιμετωπιστούν άμεσα.

Β.
Αιτήματα	Παρατηρήσεις
Ι. Ασφαλιστικό
1.      Τροποποίηση του οικονομικού κριτηρίου για τον ορισμό του «επαγγελματία αγρότη» στον Ν.3874/2010 από 35% ποσοστό γεωργικού εισοδήματος στο συνολικό ατομικό εισόδημα σε 61% τουλάχιστον . 2.      Διατήρηση του ΟΓΑ σε αυτόνομο πυλώνα κύριας ασφάλισης των αγροτών. 3.      Κάθετη διοικητική και οικονομική διάκριση του ΟΓΑ σε 2 ταμεία. Α) Ταμείο Ασφάλισης Αγροτών στο οποίο θα ενταχθούν οι «επαγγελματίες αγρότες» και οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ που προέκυψαν μετά την καθιέρωση της πρόσθετης ασφάλισης. Β) Ταμείο Προνοιακής Ασφάλισης στο οποίο θα ενταχθούν όλες οι υπόλοιπες κατηγορίες ασφαλισμένων σήμερα στον ΟΓΑ. 4.      Διατήρηση των κατηγοριών ασφάλισης που υπάρχουν σήμερα για τους «επαγγελματίες»  αγρότες χωρίς καμία αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών. 5.      Απόδοση ισόποσων ασφαλιστικών εισφορών στο Τ.Α.Α. εκ μέρους όσων ασφαλισμένων ή συνταξιούχων άλλων Φορέων Κύριας Ασφάλισης θα εξακολουθούν να έχουν γεωργικό εισόδημα είτε απ’ ευθείας ως ασφαλιστικές εισφορές Τ.Α.Α.,  είτε μέσω αυξημένου συντελεστή φορολογίας εισοδήματος για την άσκηση γεωργικής δραστηριότητας πέραν του 13% που ισχύει για τους «επαγγελματίες αγρότες». Το ποσό που αναλογεί στο πέραν του 13% ποσοστού αποδίδεται στο Τ.Α.Α.  6.      Εφαρμογή για μια τριετία 2016-2019 του ως άνω συστήματος και εκπόνηση αναλογιστικής μελέτης μετά το τέλος της τριετίας για την οικονομική βιωσιμότητα του ασφαλιστικού ταμείου Τ.Α.Α. καθώς και λήψη διορθωτικών μέτρων αν αποδειχθεί ότι απαιτούνται.	Υπάρχει ήδη κυβερνητική πρωτοβουλία για την τροποποίηση του οικονομικού κριτηρίου για τον ορισμό του «επαγγελματία αγρότη», στην κατεύθυνση αυτή. Μία ιδιαιτερότητα του αγροτικού τομέα είναι σημαντικό ποσοστό των παραγωγών είναι αναγκασμένο να ασχολείται για την συμπλήρωση του εισοδήματος του σε εξωγεωργικές δραστηριότητες (π.χ τουρισμός).  Η σύνδεση επομένως αυτού με πιο ευνοϊκή φορολόγηση, ενώ δίνει σήμερα απάντηση σε αιτήματα μερίδας του αγροτικού κόσμου, ενέχει τον κίνδυνο εγκατάλειψης της αγροτικής δραστηριότητας από σημαντικό ποσοστό μη κατ’ επάγγελμα αγροτών λόγω υψηλότερης φορολόγησης τους, ιδίως σε περιοχές ορεινές, νησιωτικές και μειονεκτικές. Επομένως, εάν αυστηροποιηθεί ο ορισμός του επαγγελματία αγρότη (που είναι και μνημονιακή δέσμευση), θα πρέπει να προβλεφθούν αντίρροπες δράσεις για τις παραπάνω κατηγορίες. Ο αρμόδιος υπουργός έχει δηλώσει διατεθειμένος να συζητήσει και διατήρηση του ΟΓΑ ως αυτόνομου ασφαλιστικού φορέα για τους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα παρά το γεγονός ότι ο ίδιος εξήγησε ότι είναι αντίθετος σε κάτι τέτοιο καθώς «καθιστά τους αγρότες πολίτες β’ κατηγορίες» όσον αφορά τη σύνταξη που θα λάβουν. Δεν εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα του Οργανισμού. Επίσης ο σημερινός τρόπος υπολογισμού των εισφορών είναι και κοινωνικά και οικονομικά άδικος. Θα μπορούσε εναλλακτικά να εξετασθεί η υποχρέωση καταβολής ενός πολύ μικρού φόρου ή ασφαλιστικής εισφοράς επί της αξίας των παραγόμενων προϊόντων τους από όσους δεν είναι ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ. Τα κρατικά αυτά έσοδα κατευθύνονται για την στήριξη της βιωσιμότητας του ΟΓΑ, εάν αυτός παραμείνει αυτόνομο ασφαλιστικό ταμείο.
ΙΙ. Φορολογικό
1.      Εφαρμογή του Ν. 4172/2013 σε όσους πληρούν το ως άνω κριτήριο μετά την τροποποίησή του, για την φορολόγηση του γεωργικού εισοδήματος και ταυτόχρονη κατάργηση της τροπολογίας Βαλαβάνη στον Ν. 4328 άρθρο 2 παρ.1. Δηλαδή φορολόγηση των «επαγγελματιών αγροτών» με ποσοστό  13% στο καθαρό κέρδος που προκύπτει ως λογιστικό αποτέλεσμα των βιβλίων – στοιχείων και 27,5 % προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος χωρίς καμία προσθήκη ενισχύσεων . 2.      Οι διατάξεις του προσχεδίου για όποιους άλλους συντελεστές σταδιακά αυξανόμενους εφαρμόζονται στις λοιπές κατηγορίες αγροτών. 4.      Ατομικό αφορολόγητο 12.000,00 ευρώ στους «επαγγελματίες αγρότες».  5.      Όσοι νέοι αγρότες εντάσσονται στα προγράμματα νέων αγροτών στο ΠΑΑ 2014-2020 τα πρώτα τρία χρόνια εγκατάστασης να έχουν συντελεστή φορολόγησης 10% ως επιπλέον κίνητρο στο ξεκίνημα της νέας τους δραστηριότητας. 6.      Η κατάργηση των τεκμαρτών διαβίωσης και του τέλους επιτηδεύματος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.	Στα πλαίσια της διαπραγμάτευσης, θα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια για όσο το δυνατό πιο σταδιακή επιβολή του 26% και της 100% προκαταβολής. Ιδιαίτερα, η προκαταβολή φόρου είναι άδικη λόγω των ιδιαιτεροτήτων του αγροτικού επαγγέλματος και των διακυμάνσεων του αγροτικού εισοδήματος. Στη σημερινή συγκυρία, είναι απολύτως απαραίτητο να διατηρηθεί σε ισχύ η συγκεκριμένη ρύθμιση περί αφορολόγητου των ενισχύσεων. Δες σχόλια στο 1ο αίτημα Η διασφάλιση του αφορολόγητου των ενισχύσεων έως 12.000, στην πράξη και για τις περισσότερες κατηγορίες αγροτών, το διασφαλίζει σε μεγάλο βαθμό Θετικό, δεν έχει μεγάλο δημοσιονομικό κόστος, αλλά αντίθετα έχει θετικό αναπτυξιακό και επικοινωνιακό αντίκτυπο. Το σύστημα τεκμηρίων εφαρμόζεται στο σύνολο των φορολογούμενων και επομένως δεν μπορεί  να μην ισχύει για τους αγρότες. Πρέπει  όμως να ληφθεί υπόψη η ιδιαιτερότητα του αγροτικού επαγγέλματος και οι διακυμάνσεις του αγροτικού εισοδήματος λόγω φυσικών φαινομένων και καταστροφών. Επομένως το σύστημα τεκμηρίων θα πρέπει να εφαρμόζεται σε βάθος χρόνου (π.χ τριετία)
ΙΙΙ. Κόστος παραγωγής – ενίσχυση εισοδήματος
Μείωση της κιλοβατώρας του αγροτικού ρεύματος στις αγροκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στο επίπεδο που βρίσκεται και στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες ώστε να είναι ανταγωνιστικά τα προϊόντα μας. Ρύθμιση των συνολικών  οφειλών προς τη ΔΕΗ  σε 36 άτοκες δόσεις όπως ισχύει στο οικιακό τιμολόγιο . 2.      Ανάπτυξη σύγχρονου συστήματος για μειωμένο φόρο κατανάλωσης πετρελαίου στους «επαγγελματίες αγρότες» με χρήση δεικτών κατανάλωσής του, ανά είδος καλλιέργειας και ανά στρέμμα. 3.      Μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στα αγροτικά εφόδια από 23% που ισχύει σήμερα στο 13%. 4.      Να καταργηθεί ο ειδικός φόρος στο κρασί. 5.      Να αποδίδεται ή να συμψηφίζεται με άλλες υποχρεώσεις άμεσα ο ΦΠΑ των επαγγελματιών αγροτών οι οποίοι είναι πιστωτικοί. 6.      Άμεση αποζημίωση των προϊόντων που επλήγησαν από το εμπορικό εμπάργκο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ρωσία  και εξασφάλιση της προώθησης των προϊόντων για τα επόμενα χρόνια. 7.      Να παραμείνει ως έχει το καθεστώς των διημέρων στην απόσταξη στέμφυλων. 8.      Καθορισμός των βοσκοτόπων και οριοθέτηση τους για να λυθούν τα προβλήματα στην πληρωμή των ενισχύσεων των κτηνοτρόφων. 9.  Επαναφορά του συντελεστή ΦΠΑ στην πώληση ζώντων ζώων από συντελεστή 23% στο 13% διότι δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού με τα κρέατα εισαγωγής τα οποία εισάγονται με μηδενική φορολόγηση ως ενδοκοινοτική συναλλαγή και διακινούνται στο εσωτερικό της χώρας με συντελεστή 13%. 12.  Άμεσος σχεδιασμός τεχνικών έργων για τον εμπλουτισμό το υπέργειων και υπόγειων υδατίνων πόρων στις περιοχές που απειλούνται από ερημοποίηση. 13.  Ετήσιο χρονοδιάγραμμα καταβολής των ενισχύσεων – αποζημιώσεων, που θα τηρείται εκ μέρους των Οργανισμών του ΥΠΑΑΤ. (ΕΛΓΑ – ΟΠΕΚΕΠΕ) 14.  Άμεση προκήρυξη των μέτρων ΠΑΑ 2014-2020 για την υλοποίηση δράσεων μείωσης του κόστους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. 15.  Άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών  προσδιορισμού των οριστικών ατομικών δικαιωμάτων καθώς και ολοκλήρωση της καταβολής της ενιαίας ενίσχυσης 2015.	Εύλογο αίτημα για τη μείωση του κόστους παραγωγής. Εναλλακτικά, πριμοδότηση εγκατάστασης μικρών φ/β μέσω του ΠΑΑ για μείωση του κόστους Λόγω της δημοσιονομικής συγκυρίας, το αίτημα για φθηνότερο αγροτικό πετρέλαιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό σήμερα, αλλά λόγω του ότι αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα μείωσης του κόστους παραγωγής, θα πρέπει να εξετασθεί μεσοπρόθεσμα. Με την καθιέρωση των βιβλίων εσόδων εξόδων, το σύνολο του ΦΠΑ αφαιρείται από τα έσοδα το οποίο είναι μία σημαντική ελάφρυνση για τον παραγωγό. Η άμεση θεσμοθέτηση της κάρτας αγρότη, θα επιφέρει μείωση του κόστους αγοράς των εφοδίων. Σωστό αίτημα, η αρμοδιότητα ανήκει στο ΥΠ.ΟΙΚ, αλλά η μόλις πρόσφατη επιβολή του, δεν αφήνει πολλά περιθώρια για την υιοθέτηση του Εύλογο αίτημα, αρμοδιότητας του Υπ.ΟΙΚ Έχουν δοθεί. Η συνέχιση του εμπάργκο θα χρειαστεί να αντιμετωπιστεί με πρόσθετα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ. Υπάρχει μνημονιακή υποχρέωση για το θέμα αυτό (εργαλειοθήκη ΟΟΣΑ) Έχει ψηφισθεί ήδη νόμος για το θέμα και προχωρεί η αποτύπωση των βοσκοτόπων και η σύνταξη των σχετικών διαχειριστικών χαρτών Σωστό αίτημα, αρμοδιότητα ΥΠ.ΟΙΚ Υπάρχει πρόβλεψη και συγκεκριμένα μέτρα στο ΠΑΑ  Απόλυτα σωστό, έχει ζητηθεί και από την ΕΠΕΚΕ Αγροτικού Γίνονται όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την συντομότερη ενεργοποίηση των μέτρων του ΠΑΑ Έχει ανακοινωθεί από τον αρμόδιο Οργανισμό ότι θα γίνει μέσα στον Απρίλη

 

  

Γ.Ειδικές προτάσεις για το ασφαλιστικό

Πέρα από προτάσεις που έχουν ακουσθεί και οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην εκτόνωση της κρίσης (αυτονομία ΟΓΑ, μεγαλύτερος χρόνος προσαρμογής, μείωση ασφαλιστικών εισφορών από 20% σε 17% για αγρότες) κάποιες άλλες προτάσεις που ίσως συμβάλλουν προς αυτή την κατεύθυνση, είναι:

i.Μείωση ασφαλιστικών εισφορών για νέους αγρότες

Δεδομένου ότι η κυβέρνηση εξετάζει αυτό το μέτρο για νεοεισερχόμενους ελεύθερους επαγγελματίες, θα πρέπει στα πλαίσια της κοινωνικής δικαιοσύνης και ισονομίας να εξετασθεί και για τους νέους αγρότες. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το δημοσιονομικό κόστος της πρότασης δεν είναι μεγάλο, δεδομένου ότι το ποσοστό των νέων αγροτών που είναι ασφαλισμένοι σήμερα στον ΟΓΑ είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με το σύνολο των ασφαλισμένων στον ΟΓΑ.

Επίσης είναι ένα μέτρο που θα συμβάλλει στους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της νέας ΚΑΠ για ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού, ανανέωση η οποία σχετίζεται άμεσα με την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας για προφανείς λόγους.

ii. Θεσμοθέτηση ενός ορίου επί του οικογενειακού εισοδήματος για τις εισφορές προς το κράτος

Η θεσμοθέτηση ενός ποσοστιαίου ορίου (π.χ 30%) το οποίο δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν οι εισφορές προς το κράτος θα ανακουφίσει τις εξής κατηγορίες:

Α. μικροί αγρότες με πολύ μικρά εισοδήματα

Β. μικρομεσαίους αγρότες με οικογενειακές εκμεταλλεύσεις που είναι ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ και άλλα μέλη της οικογένειας (σύζυγος, παιδιά)

Δεδομένου ότι οι παραπάνω κατηγορίες στις περισσότερες περιπτώσεις δραστηριοποιούνται σε εκτάσεις ορεινές, μειονεκτικές και οριακής παραγωγικότητας, η πρόταση αυτή θα συμβάλλει στην αναστροφή της τάσης εγκατάλειψης της γεωργικής γης.

Επίσης, έχοντας σαν δεδομένο ότι οι εισφορές όταν υπερβαίνουν ένα ποσοστό του εισοδήματος, ουσιαστικά καθίστανται ανείσπρακτες οφειλές προς το κράτος, το κόστος αυτής της πρότασης δεν είναι μεγάλο.

iii.        Εισφορά επί των συναλλαγών αγροτικών προϊόντων από ετεροεπαγγελματίες

Υποχρέωση καταβολής ενός πολύ μικρού φόρου επί της αξίας των παραγόμενων προϊόντων τους από όσους δεν είναι ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ. Τα κρατικά αυτά έσοδα κατευθύνονται για την στήριξη της βιωσιμότητας του ΟΓΑ, εάν αυτός παραμείνει αυτόνομο ασφαλιστικό ταμείο.

Δ. Επιπλέον άμεσα ζητήματα

Ανεξάρτητα από την ικανοποίηση ή μη των παραπάνω αιτημάτων των αγροτικών μπλόκων, προκειμένου να δοθεί ώθηση και αναπτυξιακή προοπτική στον αγροτικό τομέα και στα πλαίσια υλοποίησης του παράλληλου προγράμματος μας, οφείλουν  τα αρμόδια υπουργεία με συλλογικό σχεδιασμό και απόλυτο συντονισμό να επισπεύσουν την υλοποίηση των παρακάτω:

1.   Δημιουργία και λειτουργία κάρτας αγρότη. Η κάρτα αγρότη θα πρέπει να λειτουργήσει άμεσα, έτσι ώστε να μπορούν να κάνουν χρήση της οι αγρότες πριν την έναρξη των θερινών καλλιεργειών.

2.   Δυνατότητα ασφάλισης μέσω εργόσημου των μελών της αγροτικής οικογένειας

3.   Επίλυση του θέματος της ασφάλισης των χωρίς χαρτιά μεταναστών εργατών γης

4.   Προγραμματισμός και επίσπευση των οφειλόμενων ενισχύσεων στους αγρότες, τόσο των φετεινών όσο και παρελθόντων ετών

5.   Άμεση προκήρυξη των μέτρων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης

6.   Εφαρμογή υφιστάμενης νομοθεσίας και ενεργοποίηση ελεγκτικών μηχανισμών καθώς και νομοθετική πρωτοβουλία ενίσχυσης τους, για την καταπολέμηση των ενδοομιλικών συναλλαγών από τις εταιρείες γεωργικών εφοδίων, τον έλεγχο των παράνομων εισαγωγών και ελληνοποιήσεων, των εναρμονισμένων πρακτικών και των υπερτιμολογήσεων και θέσπιση και τήρηση αυστηρών χρονικών ορίων αποπληρωμής  των παραγωγών.