Από τη νέα ΚΑΠ στην Παραγωγική Ελλάδα 2030+:

 

Η Πάτρα στο επίκεντρο του διαλόγου για το μέλλον της αγροδιατροφής

Kimon Apostolopoulos

Η περιφερειακή συνδιάσκεψη για τη νέα ΚΑΠ και η παρουσίαση του τόμου «Η Ελλάδα που δεν περιμένει» αναδεικνύουν τη νέα στρατηγική σημασία της αγροδιατροφής για την Ελλάδα και τη Δυτική Ελλάδα.

Υπάρχουν στιγμές που διαφορετικά γεγονότα συνδέονται μεταξύ τους και αποκτούν ιδιαίτερο συμβολισμό.

Η Πάτρα ζει μία τέτοια περίοδο.

Από τη μία πλευρά φιλοξένησε την περιφερειακή συνδιάσκεψη για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034, όπου άνοιξε ο εθνικός διάλογος για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας.

Από την άλλη, θα φιλοξενήσει την πρώτη παρουσίαση στην ελληνική περιφέρεια του συλλογικού τόμου «Η Ελλάδα που δεν περιμένει», ενός βιβλίου που επιχειρεί να διαμορφώσει έναν οδικό χάρτη για τη νέα παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.

Δεν πρόκειται για δύο άσχετες εκδηλώσεις.

Αποτελούν δύο όψεις της ίδιας συζήτησης.

Πώς θα ξαναχτίσουμε την παραγωγική Ελλάδα;

Στη συνδιάσκεψη για τη νέα ΚΑΠ έγινε πλέον σαφές ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας. Η εμπειρία της πανδημίας, οι πόλεμοι, οι ενεργειακές κρίσεις και οι μεγάλες ζωονόσοι ανέτρεψαν πολλές από τις βεβαιότητες της προηγούμενης δεκαετίας.

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική καλείται πλέον να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα:

Θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τη γεωργία ως κόστος που πρέπει να μειωθεί ή ως στρατηγική υποδομή που πρέπει να προστατευθεί;

Για πολλά χρόνια, το βάρος δόθηκε κυρίως στην πράσινη μετάβαση.

Σήμερα όμως γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι οι πράσινες πολιτικές, οι εμπορικές συμφωνίες –όπως η Mercosur– και οι πολιτικές διαχείρισης των ζωονόσων, όπως το stamping out, δεν μπορούν να σχεδιάζονται ανεξάρτητα από την παραγωγή, τον παραγωγό και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ότι η ανθεκτικότητα αποτελεί εξίσου σημαντικό στόχο με τη βιωσιμότητα.

Γιατί η τροφή δεν είναι απλώς ένα ακόμη προϊόν της αγοράς.

Είναι στρατηγικό απόθεμα.

Αυτό ακριβώς ήταν και το βασικό μήνυμα του κεφαλαίου που είχα την τιμή να συνεισφέρω στον τόμο «Η Ελλάδα που δεν περιμένει».

Δυστυχώς, πολλά από όσα γράφτηκαν τότε επιβεβαιώθηκαν.

Η επιζωοτία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων οδήγησε στην απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ζώων, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Λέσβο, όπου επλήγη όχι μόνο η κτηνοτροφία αλλά συνολικά η τοπική οικονομία.

Η κρίση αυτή απέδειξε ότι η αγροδιατροφή δεν είναι απλώς ένας ακόμη κλάδος της οικονομίας.

Είναι ο τομέας που διασφαλίζει την τροφή, κρατά ζωντανή την ελληνική περιφέρεια και στηρίζει την εθνική ανθεκτικότητα.

Η Δυτική Ελλάδα γνωρίζει καλύτερα από πολλούς αυτή την πραγματικότητα.

Παρά τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, συνεχίζει να αντιμετωπίζει τη δημογραφική συρρίκνωση, την εγκατάλειψη της υπαίθρου και την αποδυνάμωση της παραγωγικής της βάσης.

Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης που θα συνδέει την αγροδιατροφή με τη μεταποίηση, την καινοτομία και τον τουρισμό.

Τα Καλάβρυτα αποδεικνύουν ότι αυτό είναι εφικτό. Η ισχυρή κτηνοτροφία, η μεταποίηση των γαλακτοκομικών προϊόντων και ο τουρισμός δημιουργούν έναν κύκλο βιώσιμης ανάπτυξης που μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα.

Η χώρα μας πέτυχε σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή μετά τα μνημόνια.

Όμως το παραγωγικό της μοντέλο δεν μετασχηματίστηκε ουσιαστικά.

Η πραγματική πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι μόνο η διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Είναι η ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης της χώρας.

Όπως έλεγε ο αείμνηστος Γεράσιμος Αρσένης:

«Αν δεν ξέρεις πού θέλεις να πας, όλοι οι δρόμοι οδηγούν εκεί.»

Η συζήτηση που άνοιξε στην Πάτρα για τη νέα ΚΑΠ και η παρουσίαση του τόμου «Η Ελλάδα που δεν περιμένει» δείχνουν ότι ίσως για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια αρχίζει να διαμορφώνεται ένας κοινός προσανατολισμός.

Η αγροδιατροφή δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως δημοσιονομικό κόστος.

Αναδεικνύεται σε στρατηγική υποδομή για την επισιτιστική ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη και την εθνική ανθεκτικότητα.

Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της Παραγωγικής Ελλάδας 2030+.